Trang bị kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến cho học sinh

Ban Thanh niên Công an tỉnh phối hợp với Trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa tuyên truyền pháp luật, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên.

Ngay từ đầu năm học 2026-2027, Ban Thanh niên Công an tỉnh đã phối hợp với Trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa tổ chức tuyên truyền pháp luật, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng cho gần 2.000 học sinh, sinh viên.

Tại buổi tuyên truyền, báo cáo viên Công an tỉnh đã phổ biến những nội dung cơ bản của Luật An ninh mạng; đồng thời phân tích các phương thức, thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay như giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án; mạo danh nhân viên ngân hàng, đơn vị vận chuyển; chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội; dụ dỗ đầu tư tài chính, làm nhiệm vụ nhận hoa hồng; gửi đường link, mã QR chứa mã độc; thông báo trúng thưởng, tặng quà hoặc lợi dụng việc chuyển khoản nhầm để chiếm đoạt tài sản.

Thông qua những tình huống cụ thể, học sinh, sinh viên được hướng dẫn cách nhận diện dấu hiệu bất thường, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và xử lý khi nghi ngờ hoặc phát hiện hành vi lừa đảo. Đặc biệt, các em được nhấn mạnh những nguyên tắc quan trọng như bình tĩnh trước các yêu cầu bất thường, không vội vàng chuyển tiền, không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng và cần xác minh thông tin qua các kênh chính thống trước khi thực hiện giao dịch.

Thầy giáo La Ngọc Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Thanh Hóa, cho biết: Thay vì chỉ nghe phổ biến kiến thức một chiều, học sinh, sinh viên được trực tiếp trao đổi, nhận diện tình huống và đưa ra phương án xử lý. Qua đó, các em hiểu rõ hơn về những nguy cơ có thể gặp phải khi sử dụng internet, từng bước hình thành thói quen thận trọng, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của mình.

Không chỉ tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, công tác trang bị kỹ năng số, phòng, chống lừa đảo trực tuyến cũng được chú trọng ở bậc học phổ thông. Tại Trường THCS Đông Cương (phường Hàm Rồng), nhà trường thường xuyên lồng ghép nội dung tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng trong các hoạt động giáo dục, giúp học sinh nâng cao khả năng nhận diện thông tin sai lệch, cảnh giác trước những chiêu trò lừa đảo và biết cách ứng phó với các tình huống nguy hiểm khi sử dụng internet.

Cô Lê Thị Thảo, giáo viên Trường THCS Đông Cương, chia sẻ: “Thầy cô luôn hướng dẫn học sinh các kỹ năng tìm kiếm, khai thác và đánh giá thông tin, phân biệt thông tin thật, giả, kiểm chứng độ chính xác của thông tin trước khi tiếp nhận và chia sẻ. Bên cạnh đó, giáo viên còn hướng dẫn các em cách tự bảo vệ mình trong quá trình sử dụng mạng, trang bị kỹ năng ứng phó với những tình huống nguy hiểm, khó khăn có thể gặp phải trên không gian mạng”.

Được tham gia các buổi ngoại khóa, hoạt động tuyên truyền và những tiết học lồng ghép về kỹ năng số, nhiều học sinh đã nâng cao ý thức tự bảo vệ mình khi sử dụng internet.

Em Lưu Thiện Minh, học sinh lớp 9A2, Trường THCS Đông Cương, cho biết: “Internet mang lại cho chúng em nhiều cơ hội kết nối, học tập và khám phá thế giới, nhưng cũng đòi hỏi mỗi người phải có kiến thức, kỹ năng để bảo vệ bản thân. Thông qua các hoạt động ngoại khóa, tuyên truyền và tiết học về kỹ năng số, chúng em được trang bị nhiều kiến thức hữu ích để nhận diện hành vi lừa đảo, phát hiện những dấu hiệu bất thường, thận trọng hơn khi tiếp nhận thông tin và sử dụng mạng xã hội. Từ đó, mỗi học sinh có thể trở thành một công dân số thông minh, có trách nhiệm”.

Thực tế cho thấy, cùng với những lợi ích thiết thực, không gian mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhất là đối với lứa tuổi học sinh khi khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin và xử lý tình huống còn hạn chế. Vì vậy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng lứa tuổi và gắn với các tình huống thực tế.

Bên cạnh sự vào cuộc của lực lượng chức năng và nhà trường, gia đình cần tăng cường đồng hành, hướng dẫn con em sử dụng internet an toàn; kịp thời trao đổi, hỗ trợ khi các em gặp tình huống đáng ngờ trên mạng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội sẽ góp phần nâng cao khả năng tự bảo vệ của học sinh, xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, giúp các em khai thác hiệu quả những lợi ích của công nghệ trong học tập và cuộc sống.