Trang bị kỹ năng tiêu dùng thông minh cho giới trẻ trong kỷ nguyên số

Đây là một trong những nội dung trọng tâm được đặt ra tại chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hướng tới thế hệ trẻ, được triển khai trong khuôn khổ nhiệm vụ tại Quyết định số 102/QĐ-BCT của Bộ Công Thương, nhằm đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng cường vai trò của các tổ chức xã hội trong lĩnh vực này.

Ông Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương phát biểu tại chương trình.

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương nhấn mạnh, việc lựa chọn tổ chức sự kiện tại giảng đường đại học thay vì một hội trường khách sạn là chủ đích của Ban Tổ chức, xuất phát từ yêu cầu đưa hoạt động truyền thông chính sách đến gần hơn với người dân, nhất là thế hệ trẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Minh, sinh viên hiện nay là nhóm có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ, các nền tảng mua sắm trực tuyến và phương thức tiêu dùng hiện đại. Đồng thời, đây cũng là lực lượng lao động chất lượng cao trong tương lai, trực tiếp tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý và phát triển thị trường.

Đề cập đến sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, ông Nguyễn Văn Minh cho rằng, bên cạnh những thành tựu về xuất nhập khẩu, thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Trong đó, một thị trường phát triển lành mạnh cần có những doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm và những người tiêu dùng hiểu biết, tỉnh táo, biết bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Đặc biệt, trong ngày 11/11, thời điểm diễn ra nhiều chương trình khuyến mại trên các nền tảng thương mại điện tử, Tổng Biên tập Báo Công Thương gửi đến sinh viên thông điệp về sự cân nhắc trước mỗi quyết định mua sắm.

Cũng theo đại diện Báo Công Thương, khảo sát của AsiaKOL cho thấy, có 77% người tiêu dùng trực tuyến Việt Nam từng mua hàng theo gợi ý của KOL, KOC. Con số này cho thấy sức ảnh hưởng đáng kể của những người sáng tạo nội dung đối với hành vi mua sắm. Tuy nhiên, khi niềm tin của người tiêu dùng được đặt vào hình ảnh, uy tín của người giới thiệu sản phẩm, những thông tin thiếu chính xác hoặc chưa được kiểm chứng cũng có nguy cơ gây ra hậu quả lớn.

Dẫn câu chuyện về vụ kẹo rau củ Kera, ông Nguyễn Văn Minh cho rằng đây là bài học về trách nhiệm của người có ảnh hưởng khi tham gia quảng bá sản phẩm. Một lời giới thiệu thiếu kiểm chứng có thể lan truyền qua hàng triệu lượt xem, tác động tới quyết định mua sắm và quyền lợi của nhiều người.

Từ thực tiễn đó, Tổng Biên tập Báo Công Thương mong muốn người trẻ trở thành những người mua sắm tỉnh táo, có khả năng kiểm chứng thông tin và chủ động quyết định hành vi tiêu dùng thay vì bị chi phối bởi quảng cáo, thuật toán hay hiệu ứng đám đông.

PGS.TS Nguyễn Đức Nhuận, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại đánh giá, chương trình có ý nghĩa thiết thực, giúp sinh viên có thêm kỹ năng nhận diện rủi ro khi mua sắm trực tuyến.

Cùng chia sẻ về vai trò của giáo dục trong hình thành thói quen tiêu dùng, PGS.TS Nguyễn Đức Nhuận, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại cho rằng, sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và môi trường số đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận thông tin và lựa chọn sản phẩm của giới trẻ.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại đánh giá, chương trình có ý nghĩa thiết thực khi tạo điều kiện để sinh viên trực tiếp giao lưu, trao đổi với các nghệ sĩ, KOL, KOC và đại diện cơ quan quản lý. Qua đó, sinh viên có thêm những góc nhìn đa chiều về hành vi tiêu dùng, trách nhiệm của người quảng bá sản phẩm và kỹ năng nhận diện rủi ro khi mua sắm trực tuyến.

Hoạt động này cũng góp phần trang bị kiến thức cho sinh viên, những người có thể trở thành nhà quản trị doanh nghiệp, người kinh doanh hoặc người sáng tạo nội dung trong tương lai.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Nhuận, sự phối hợp giữa nhà trường, cơ quan quản lý, cơ quan báo chí và doanh nghiệp trong tổ chức chương trình còn thể hiện trách nhiệm chung đối với công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, góp phần xây dựng lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của kinh tế số.

Một điểm nhấn của chương trình là cách thức truyền thông pháp luật thông qua giao lưu và xử lý tình huống thực tế. Các hoạt động như “Bóc review, giải mã quảng cáo”, giao lưu “Phía sau những lời review”, Mini Talk và thử thách QR kiến thức tiêu dùng số được thiết kế để sinh viên trực tiếp tham gia, trao đổi và tìm hiểu các vấn đề thường gặp trong mua sắm trực tuyến. Nội dung tập trung vào việc nhận diện quảng cáo thiếu chính xác, thông tin không thống nhất về giá bán, công dụng sản phẩm, thời hạn bảo hành, hoạt động tiếp thị liên kết và trách nhiệm công khai lợi ích thương mại.

Thông qua sự kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà trường, cơ quan báo chí, doanh nghiệp và người có sức ảnh hưởng, chương trình hướng tới xây dựng thói quen tiêu dùng có trách nhiệm, đồng thời nâng cao nhận thức về tính trung thực, minh bạch trong hoạt động quảng bá, kinh doanh trên môi trường số.