Trang bị pháp luật cho các phạm nhân: Hành trang ngày trở về

Những câu hỏi từ cuộc sống

Nhằm hỗ trợ các phạm nhân có đủ kiến thức pháp luật, bắt nhịp trở lại vợi đời sống xã hội, mới đây Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội phối hợp với Trường Luật và Khoa học chính trị thuộc Trường Đại học Ngoại thương, Văn phòng Luật sư Bùi Đình Ứng và Trại Cải tạo Hoàng Tiến (Hải Phòng) tổ chức buổi tuyên truyền, tư vấn pháp luật cho các nạn nhân đang chấp hành án phạt tù.

Tiết mục văn nghệ do các phạm nhân Trại Cải tạo Hoàng Tiến biểu diễn. Ảnh: PV

Trog không khí cởi mở, gần 1.000 phạm nhân đã tham gia buổi tuyên truyền, tư vấn pháp luật. Tại chương trình, hàng loạt câu hỏi đã được đưa ra rất cụ thể: Phạm nhân đang chấp hành án có được kết hôn không, con nhỏ của nữ phạm nhân có được nhập khẩu theo mẹ, việc bán tài sản khi đang chấp hành án thực hiện thế nào, sau khi trở về có được vay vốn ngân hàng để làm lại cuộc đời và cần những điều kiện, thủ tục gì?

Đặc biệt, các phạm nhân quan tâm đến việc thực hiện trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự có ý nghĩa như thế nào đối với việc giảm án, tha tù trước thời hạn và điều kiện để được rút ngắn thời gian chấp hành án. Qua từng câu hỏi, có thể thấy sự quan tâm của phạm nhân đối với những quyền, nghĩa vụ pháp lý của bản thân và những chuẩn bị cần thiết cho cuộc sống sau khi chấp hành xong án phạt tù.

Những câu hỏi, những băn khoăn mà các phạm nhân nêu đã được các luật sư giải thích đầy đủ, chi tiết dựa trên các căn cứ của luật pháp. Nhưng phía sau những câu hỏi đó đã cho thấy họ không chỉ quan tâm đến quyền lợi của mình mà còn rất trăn trở về con đường tái hòa nhập cộng đồng sau khi trở về địa phương. Những câu hỏi thiết thực, sát với đời sống cũng chứng tỏ, nhiều phạm nhân đã có ý thức chuẩn bị cho tương lai, mong muốn ổn định cuộc sống, có việc làm, thu nhập hợp pháp và tránh xa các nguy cơ tái phạm tội để làm lại cuộc đời.

Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội Lê Trung Sơn tâm sự, chia sẻ cùng các phạm nhân tại Trại Cải tạo Hoàng Tiến. Ảnh: PV

Hành trang cho ngày trở về

Trại Cải tạo Hoàng Tiến hiện quản lý gần 5.000 phạm nhân. Theo Đại tá Đào Anh Kiên, Giám thị Trại Cải tạo Hoàng Tiến, phạm nhân trong độ tuổi từ đủ 18 đến dưới 35 tuổi chiếm hơn 40%. Trong số này, hơn 50% phạm các tội về ma túy, đa số không có nghề nghiệp hoặc có nghề nhưng không ổn định trước khi phạm tội. Từ thực tế đó, việc trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nghề nghiệp và sự chuẩn bị cần thiết cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng có ý nghĩa thiết thực.

Đại tá Đào Anh Kiên cho rằng chương trình giúp phạm nhân nhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa, giá trị của lao động, việc làm; được tư vấn, trang bị những kỹ năng cần thiết về pháp luật, nghề nghiệp, qua đó có thêm nguồn lực và sự tự tin để hòa nhập cộng đồng sau khi chấp hành xong án phạt tù.

Đại tá Đào Anh Kiên - Giám thị Trại Cải tạo Hoàng Tiến phát biểu và tâm sự với các phạm nhân tại tuyên truyền, tư vấn pháp luật. Ảnh:PV

Với những người đang chấp hành án, ngày trở về có thể còn xa hoặc đã ở phía trước mắt. Nhưng để bắt đầu lại cuộc sống, việc chuẩn bị không thể chờ đến ngày bước qua cánh cổng trại giam. Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội Lê Trung Sơn cho biết, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý trong các cơ sở giam giữ có ý nghĩa thiết thực. Đây là cầu nối giúp pháp luật đến gần hơn với người đang chấp hành án, giúp họ hiểu rõ hơn chính sách pháp luật của Nhà nước, nâng cao ý thức chấp hành nội quy, quy định và chủ động hơn trong việc giải quyết những vấn đề pháp lý của bản thân.

Theo ông Lê Trung Sơn, để hoạt động này đạt hiệu quả cao hơn, cần sự phối hợp thường xuyên giữa cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ sở giam giữ, cơ sở đào tạo luật, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư. “Chúng tôi mong rằng, những chương trình như thế này sẽ tiếp tục được duy trì, đổi mới về nội dung, phương thức tổ chức, để hoạt động tuyên truyền pháp luật không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà thực sự trở thành một quá trình đối thoại, giải đáp và tháo gỡ vướng mắc pháp lý, hỗ trợ quá trình tái hoà nhập cộng đồng của phạm nhân”, ông Sơn cho biết.

Phía sau mỗi bản án không chỉ là sự trừng phạt của pháp luật đối với hành vi vi phạm, mà còn là những câu chuyện đời nhiều trăn trở, những sai lầm phải trả giá và cả khát vọng làm lại cuộc đời. Không ít phạm nhân sau thời gian cải tạo đã nhận thức được lỗi lầm của mình, mong muốn được trở về với gia đình, tìm một công việc ổn định và sống lương thiện. Nhưng để có được hành trang cho ngày trở về, họ rất cần một sự sẻ chia, một điểm tựa để giúp họ có thêm niềm tin và động lực làm lại từ đầu.