Trang sức trong kiệt tác hội họa Anh được phát hiện ngoài đời thực sau 400 năm

Bức tranh "Ngài Thomas Aston bên giường bệnh của vợ mình" do họa sĩ John Souch vẽ năm 1635. Ảnh: Bridgeman Images

Chiếc mặt dây chuyền hình trái tim được khắc họa trong bức tranh “Ngài Thomas Aston bên giường bệnh của vợ mình” (1635) của họa sĩ John Souch hiện đang được trưng bày tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Manchester (Anh). Đây là một tác phẩm khổ lớn, chủ yếu sử dụng gam màu đen – trắng, tái hiện không khí tang thương của gia đình quý tộc Anh thế kỷ XVII.

Trong tranh, Magdalen, người vợ của Sir Thomas Aston, được khắc họa sau khi qua đời vì sinh nở, nằm bên chiếc nôi của đứa con đã mất. Người chồng mặc đồ đen đứng cạnh con trai ba tuổi, đứa trẻ chỉ vào dòng chữ khắc “Nỗi đau là vô bờ bến”.

Chi tiết gây chú ý trong bức tranh là chiếc mặt dây chuyền mà Aston đeo trên ngực, món trang sức được chế tác để tưởng nhớ người con trai Robert qua đời năm 1634 khi mới 6 tuổi. Phần tua rua của mặt dây chuyền được làm từ chính mái tóc vàng của đứa trẻ, một phong tục phổ biến trong văn hóa tang lễ châu Âu thời kỳ này.

Điều khiến giới nghiên cứu bất ngờ là hiện vật từng được cho là thất lạc này thực tế vẫn tồn tại.

Nhờ việc tìm thấy chiếc mặt dây chuyền, nhiều chi tiết vốn không thể đọc được trong tranh, như các dòng chữ Latinh khắc bên trong, nay đã được giải mã. Nội dung ghi lại nỗi mất mát sâu sắc của gia đình, nhấn mạnh tình yêu và hy vọng đã tan vỡ.

Chiếc mặt dây chuyền từng thuộc sở hữu gia đình Aston cho đến khi được bán vào năm 1862. Chủ nhân hiện tại đã mua lại từ khoảng 30 năm trước, nhưng chỉ đến khi tình cờ xem triển lãm có trưng bày bức tranh, họ mới nhận ra mối liên hệ đặc biệt này.

Chi tiết mặt dây chuyền trong bức tranh. Ảnh: Manchester Art Gallery – Bridgeman Images

Theo nhà sử học Martyn Downer, việc tìm thấy hiện vật không chỉ giúp làm sáng tỏ thêm các lớp ý nghĩa của bức tranh mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới. Ông cho rằng giá trị của món trang sức không nằm ở vật chất, mà ở chiều sâu cảm xúc mà nó lưu giữ.

“Ở trung tâm của hiện vật là nỗi đau của một người cha mất con trai. Dù nhỏ bé, nó chứa đựng một câu chuyện đầy ám ảnh, tương tự như bi kịch mà William Shakespeare từng trải qua khi mất con trai Hamnet,” ông nói.

Chiếc mặt dây chuyền được định giá khoảng 650.000 bảng Anh, phản ánh mức độ hiếm có của loại trang sức “memento mori” – dòng trang sức mang tính tưởng niệm cái chết, phổ biến trong thế kỷ XVII nhưng rất ít còn tồn tại đến ngày nay.

Bản thân Sir Thomas Aston cũng có một kết cục bi thảm. Là một cận thần và binh sĩ trung thành với Charles I trong Nội chiến Anh, ông bị bắt và qua đời ở tuổi 44 do vết thương khi tìm cách trốn thoát.

Theo đại diện Phòng trưng bày Nghệ thuật Manchester, việc phát hiện lại chiếc mặt dây chuyền mang đến cơ hội đặc biệt để hiểu sâu hơn về tác phẩm, đồng thời mở ra khả năng “đoàn tụ” giữa hiện vật và bức tranh, một cuộc gặp gỡ vượt qua gần 4 thế kỷ lịch sử.