Tranh cãi chuyện bị xe khác chen ngang trên đường bó hẹp: Nên nhường hay không?

Một tình huống giao thông trên đoạn đường bị thu hẹp mặt đường còn một làn xe mới được chia sẻ trên mạng xã hội cách đây ít phút đã khiến cộng đồng lái xe quan tâm, tranh luận.

Theo đó, sự việc xảy ra vào khoảng 7h12 sáng nay (5/11) trên một đoạn đường ở Hà Nội. Khi chiếc xe có gắn camera hành trình đang di chuyển tuần tự thì một chiếc Mazda3 màu trắng vượt lên từ bên phải rồi bật xi-nhan xin đường để lách sang trái, đi vào khoảng trống giữa hai xe.

Nhận thấy có dấu hiệu sắp bị "tạt đầu", tài xế ô tô có gắn camera hành trình đã quyết định không nhường mà tăng ga để bám sát xe phía trước. Điều này khiến 2 chiếc xe suýt va chạm với nhau ở ngay nút "cổ chai".

Thực tế, đây vốn là tình huống thường gặp tại các tuyến phố đông đúc ở Hà Nội, khi một phần lòng đường bị quây rào phục vụ thi công, dòng phương tiện phải dồn vào phần đường còn lại.

Điều đáng nói, tranh luận trên mạng xã hội không chỉ xoay quanh việc ai đúng, ai sai trong một tình huống cụ thể mà còn là cách ứng xử của người tham gia giao thông khi không gian đường sá bị hạn chế.

Số đông ý kiến cho rằng, đã tham gia giao thông thì phải tuân thủ nguyên tắc xếp hàng, không thể cứ thấy đường đông, đường hẹp là mặc nhiên có quyền chen lên trước phương tiện khác.

Theo quan điểm này, người đi đúng làn, giữ khoảng cách và di chuyển ổn định không có nghĩa vụ phải phanh lại để nhường cho một phương tiện bất ngờ tạt đầu. Việc chuyển làn phải có tín hiệu, quan sát và bảo đảm an toàn, thay vì đánh lái đột ngột rồi buộc người khác phải xử lý tình huống.

"Nếu ai cũng vin vào hoàn cảnh đường bị bó hẹp để tìm cách vượt lên, dòng phương tiện sẽ càng hỗn loạn. Người đi đúng lại phải chịu thiệt, trong khi hành vi chen lấn vô tình được khuyến khích", tài khoản Minh Nguyễn bình luận.

Một số người cũng đặt vấn đề, nhường đường là hành động đẹp, nhưng không thể biến sự nhường nhịn thành nghĩa vụ mặc định của người khác, càng không thể dùng nó để hợp thức hóa hành vi thiếu an toàn.

Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến cho rằng cần nhìn nhận tình huống bằng sự cảm thông. Đường đang thi công, mặt đường bất ngờ bị thu hẹp, các phương tiện đều phải di chuyển trong điều kiện bất tiện. Nếu chỉ chăm chăm giữ vị trí của mình, không ai chịu nhường ai thì ùn tắc càng kéo dài.

Theo nhóm ý kiến này, trong trường hợp phương tiện bên cạnh đã vượt lên trên có nhu cầu chuyển làn và nhập vào làn đường bên trái, đồng thời việc nhường không gây nguy hiểm, người lái xe có camera hành trình nên chủ động giảm tốc độ, tạo khoảng trống để cùng di chuyển qua nút thắt.

"Chỉ vài giây nhường đường thì ai cũng qua được, chứ nhấn ga thêm làm gì cho đường tắc hơn, ảnh hưởng đến cả đoàn xe phía sau", tài khoản Phi Hung bình luận.

Tuy nhiên, ngay cả những người ủng hộ sự nhường nhịn cũng cho rằng việc xin đường phải có ý thức. Không thể đánh lái bất ngờ, ép xe khác phanh gấp rồi xem đó là chuyện bình thường.

Theo Điều 13, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 về sử dụng làn đường: Người điều khiển phương tiện phải đi trong một làn đường, chỉ chuyển làn ở nơi cho phép; mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn liền kề, phải có tín hiệu báo trước và quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với các phương tiện xung quanh.

Điều 15 của luật cũng quy định về chuyển hướng xe như sau: Trước khi chuyển hướng, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ, chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ. Tín hiệu báo hướng rẽ phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng. Khi bảo đảm an toàn, không gây trở ngại cho người và phương tiện khác mới được chuyển hướng.

Như vậy, không thể hiểu rằng cứ gặp đoạn đường hẹp là phương tiện nào cũng phải nhường theo một quy tắc chung. Cần căn cứ vào hướng lưu thông, chướng ngại vật, tổ chức giao thông và tình huống thực tế.

Về nguyên tắc an toàn, người lái xe cần giảm tốc độ khi đến khu vực công trường, giữ khoảng cách, quan sát biển báo và vạch kẻ đường. Khi muốn nhập làn, cần bật tín hiệu sớm, quan sát điểm mù và chỉ thực hiện khi đủ điều kiện an toàn. Người đang lưu thông cũng nên chủ động tạo khoảng trống nếu có thể nhường mà không gây nguy hiểm.