Tranh cãi chuyện nhường đường cho xe khác vượt ở làn trái trên cao tốc

Một chiếc ô tô chạy 100 km/h ở làn trái trên cao tốc, đúng tốc độ tối đa cho phép. Phía sau xuất hiện một xe khác muốn vượt, liên tục nháy đèn xin đường. Tài xế phía trước có phải chuyển sang làn bên phải để nhường?

Đây là tình huống đang gây tranh luận trong cộng đồng tài xế nhiều ngày nay. Một bên cho rằng đã chạy đúng tốc độ thì không có lý do phải nhường cho xe muốn chạy nhanh hơn. Bên còn lại lập luận, làn trái về bản chất dành cho xe vượt, vì vậy chạy nhanh đến đâu cũng không nên biến làn này thành làn chạy cố định.

Nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc dành hẳn 1 làn đường trên cao tốc để làm làn vượt xe. Ảnh: Hoàng Hiệp

Đề cập trong bài viết Chạy đúng tốc độ ở làn trái trên cao tốc, sao phải chuyển làn để nhường đường? trên VietNamNet, độc giả Huỳnh Thanh Minh (Hà Nội) cho rằng, cần phân biệt giữa việc một chiếc xe chạy chậm ở làn trái với trường hợp xe đang duy trì tốc độ cao, trong giới hạn cho phép, nhưng phía sau có phương tiện muốn đi nhanh hơn.

Nếu xe chỉ chạy 70-80km/h trên tuyến đường cho phép 90-120km/h mà vẫn bám làn trái, việc chuyển sang làn phù hợp để không cản trở dòng xe phía sau là cần thiết. Nhưng nếu tài xế đang chạy với tốc độ cao, bám theo tốc độ của dòng phương tiện phía trước, việc cứ mỗi khi có xe phía sau xin vượt lại phải chuyển sang làn giữa, sau đó quay trở lại làn trái chưa chắc đã hợp lý.

Theo anh Minh, lý do là nhiều cao tốc ở Việt Nam chỉ có 2-3 làn mỗi chiều. Làn giữa thường có xe tải, xe khách hoặc các phương tiện chạy chậm hơn. Một chiếc xe đang chạy ổn định ở làn trái nếu liên tục phải đánh lái sang làn giữa để nhường đường sẽ phát sinh thêm nhiều thao tác chuyển làn, tiềm ẩn nhiều rủi ro với nguy cơ va chạm hơn.

Quan điểm này nhận được không ít ý kiến đồng tình. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu xe đang chạy đúng tốc độ tối đa thì việc bám làn trái không nhất thiết đồng nghĩa với vi phạm; xe phía sau muốn đi nhanh hơn có thể tìm cách vượt khi điều kiện cho phép.

"Làn nào cũng có dải tốc độ cho phép. Chạy đúng tốc độ cho phép ở từng làn là tuân thủ pháp luật", độc giả Phạm Ngọc Hải bình luận.

"Tôi chạy cruise control 120 km/h mà vẫn bị xe sau kêu, xe tải chạy phía sau bấm còi. Tôi kiên quyết không chuyển làn vì mình đang đi đúng. Xe nào muốn vượt (đương nhiên quá tốc độ cho phép và thiếu an toàn) thì xin chuyển sang làn bên phải", độc giả Nguyễn An đưa ra câu chuyện.

Từ góc nhìn này, mục tiêu của cao tốc không nên là buộc các phương tiện liên tục đổi làn mà phải duy trì một dòng xe ổn định, dễ dự đoán, thay vì việc buộc các ô tô phải liên tục chuyển làn khi lái xe tốc độ cao.

Với họ, an toàn không thể đồng nghĩa với việc phải nhường đường bằng mọi giá. Nếu chuyển làn không đủ điều kiện an toàn, tài xế phía trước càng không nên đánh lái chỉ vì bị xe phía sau nháy đèn hoặc bấm còi.

Dù vậy, luồng ý kiến trên nhận được không ít bình luận trái ngược, thậm chí bị chỉ trích và cho rằng tư duy "hẹp hòi". Nhiều tài xế cho rằng cách lập luận “tôi đang chạy đúng tốc độ” đã bỏ qua một yếu tố quan trọng: tốc độ và vị trí làn đường là hai vấn đề khác nhau.

Theo nhóm này, việc xe chạy đúng tốc độ cho phép không đồng nghĩa với quyền duy trì liên tục ở làn trái. Làn sát dải phân cách cần được dành cho những phương tiện đang vượt hoặc có nhu cầu di chuyển nhanh hơn trong điều kiện phù hợp.

"Theo tôi thấy phân tích trên chưa hợp lý. Luật quy định nhường xe xin vượt khi điều kiện cho phép, đôi khi 1 vài xe do có việc đột xuất như đang đưa người đi cấp cứu chẳng hạn họ có thể chạy nhanh hơn và có đủ bằng chứng giải trình với cơ quan công an. Trong khi một xe cứ bám mãi làn trái là không hợp lý", độc giả Hoàng Lâm nêu ý kiến.

Còn độc giả Thành Nguyễn đưa ra quan điểm khá thẳng: "Ở các nước tiên tiến bắt buộc để làn sát dải phân cách luôn thông thoáng và nhường đường khi phương tiện phía sau xin vượt, thay vì lấy lý do “tôi chạy đúng tốc độ, còn anh ta chạy nhanh thì anh ta sai” để giữ làn. Đó là tư duy hẹp hòi".

Những người ủng hộ cách đi này cho rằng nếu ai cũng chạy đúng tốc độ tối đa rồi “đóng đinh” ở làn trái, cao tốc sẽ rất khó vận hành hiệu quả. Chỉ cần một xe chạy chậm hơn dòng phương tiện phía sau (dù vẫn duy trì tốc độ cao hơn tốc độ tối thiểu) nhưng vẫn giữ làn trái, hàng loạt xe phía sau có thể phải giảm tốc hoặc tìm cách chuyển sang làn khác để vượt.

Ở góc nhìn trung lập hơn, nhiều độc giả cho rằng hai luồng ý kiến không hoàn toàn đối lập về mục tiêu. Cả hai đều muốn giao thông trên cao tốc an toàn, thông suốt và ít xung đột hơn.

"Tôi đồng tình với tác giả là chuyển làn nhiều gây ra rủi ro lớn nếu đi tốc độ cao và ổn định thì hoàn toàn đc sử dụng làn đường bên trái tốc độ cao nhất chứ sao phải nhường. Giải pháp là cần quy định rõ tốc độ giới hạn, ví dụ ở làn số 1 thì tốc độ tối thiểu phải 90, làn số 2 là 70, nếu chạy dưới mức đó thì phạt nguội. Cứ thế thì các xe 'rùa bò' sẽ không dám đi ở làn đấy nữa, tự dưng cao tốc trở nên trật tự hơn", độc giả Hoàng Long đưa giải pháp.

Không ít ý kiến cho rằng nếu quy định rõ hơn về chức năng từng làn, tốc độ tối thiểu và trách nhiệm nhường đường khi có xe xin vượt, tranh cãi sẽ giảm bớt. Bởi trên thực tế, cả việc “ôm” làn trái quá lâu lẫn chuyển làn đột ngột để nhường đường đều có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Điều quan trọng là các tài xế cần hiểu đúng quy định, quan sát tình huống thực tế và chỉ chuyển làn khi bảo đảm an toàn.

Bạn có góc nhìn thế nào về nội dung trên? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!