Tránh vi phạm nghĩa vụ thuế nhờ sổ tay hướng dẫn

Kế toán doanh nghiệp cần được tiếp cận chính sách và hướng dẫn cách xử lý theo tình huống. 

Sát nhu cầu thực tế

Lập hộ kinh doanh năm 2024, đến đầu năm 2025 do hoạt động không hiệu quả, ông Lê Thành, chủ cơ sở Tinh dầu Rubis Farm quyết định nghỉ kinh doanh. Do chưa nắm đầy đủ quy định, cơ sở không thực hiện thông báo với cơ quan thuế khi ngừng hoạt động. Cuối năm 2025, khi có ý định hoạt động trở lại, hộ kinh doanh này mới phát hiện cơ sở vi phạm quy định về quản lý thuế và phải thực hiện các thủ tục liên quan trước khi hoạt động trở lại.

Từ kinh nghiệm này, khi khôi phục hoạt động kinh doanh, ông Lê Thành chủ động tìm hiểu kỹ hơn các quy định về thuế. Với sự hỗ trợ của cơ quan thuế và cán bộ phụ trách địa bàn phường Phú Bài, ông tiếp cận sổ tay hướng dẫn dành cho hộ kinh doanh.

Theo ông Thành, sổ tay này giúp bản thân tiếp cận các quy định về kê khai, nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử và các thủ tục thuế dễ tra cứu hơn. Các nội dung được trình bày ngắn gọn, kèm tình huống minh họa và hướng dẫn thực hiện, giúp người kinh doanh chủ động tìm hiểu quy định thay vì chỉ xử lý khi đã phát sinh vướng mắc.

Không chỉ hộ kinh doanh, nhu cầu được hướng dẫn theo từng tình huống cụ thể cũng đặt ra đối với doanh nghiệp.

Theo ông Trần Minh Đức, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Tư vấn Tài chính, Kế toán, Thuế Hồng Đức, việc cập nhật chính sách là bắt buộc với người làm kế toán. Tuy nhiên, từ việc biết quy định đến thực thi đúng vẫn có khoảng cách. Cùng một nghiệp vụ, mỗi trường hợp lại khác nhau về hồ sơ, thời điểm và điều kiện áp dụng. Do đó, người làm công tác kế toán không chỉ cần nắm căn cứ pháp lý mà quan trọng hơn là xác định đúng cách xử lý cho từng tình huống cụ thể.

Ông Trần Minh Đức cũng đề nghị các sổ tay hướng dẫn nên tiếp tục được xây dựng theo từng nhóm đối tượng và lĩnh vực, tập hợp những câu hỏi, vướng mắc thường xuyên phát sinh. Với mỗi tình huống, tài liệu cần chỉ rõ căn cứ pháp lý, trường hợp áp dụng, các bước thực hiện và những sai sót cần tránh.

Đa dạng cách tiếp cận

Để hỗ trợ người nộp thuế tiếp cận chính sách mới, Cục Thuế đã xây dựng các sổ tay thuế điện tử dành cho chủ doanh nghiệp, kế toán trưởng và hộ, cá nhân kinh doanh. Nội dung được thiết kế theo từng nhóm người sử dụng: Chủ doanh nghiệp có thể tìm hiểu tổng thể về nghĩa vụ và quản trị rủi ro thuế; kế toán trưởng tra cứu các quy định về kê khai, khấu trừ, quyết toán và xử lý nghiệp vụ; hộ, cá nhân kinh doanh được hướng dẫn về nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử và các thủ tục liên quan. Các sổ tay được tích hợp công cụ AI hỗ trợ hỏi, đáp, tạo thêm phương thức để người nộp thuế tìm kiếm thông tin theo vấn đề quan tâm. Bên cạnh đó, hệ thống Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế và Thuế thành phố… đều duy trì các chuyên mục hỏi, đáp, cẩm nang tham khảo khi phát sinh vướng mắc.

Ông Lê Văn Dũng, Phó Trưởng Thuế thành phố cho biết, một trong những nguồn thông tin để xây dựng tài liệu hướng dẫn là các câu hỏi và kiến nghị của doanh nghiệp, hộ kinh doanh tại các hội nghị, đối thoại và quá trình hỗ trợ người nộp thuế. Thay vì chỉ trình bày quy định, các tài liệu này tập trung vào các tình huống thường gặp, hướng xử lý và những lỗi cần tránh. Riêng với hóa đơn điện tử, nội dung được phân chia theo từng nhóm nghiệp vụ để người sử dụng thuận tiện tìm kiếm khi gặp sai sót.

Để tài liệu đến với người sử dụng, Thuế thành phố và các thuế cơ sở đang kết hợp giới thiệu sổ tay với hướng dẫn cách tra cứu qua những tình huống cụ thể; đồng thời ghi nhận các nội dung người nộp thuế còn khó hiểu để tiếp tục hoàn thiện cách truyền đạt. Việc phối hợp với các sở, ngành, hội, hiệp hội doanh nghiệp và các đại lý thuế cũng được Thuế thành phố triển khai nhằm mở rộng kênh phổ biến tài liệu, đưa chính sách đến gần người nộp thuế hơn.