Trao 116 giải tại Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ I
Chiều 18/11, sau hai ngày diễn ra sôi nổi với sự tham gia của 49 đoàn nghệ thuật quần chúng, Liên hoan các làng Quan họ gốc thành phố Bắc Ninh lần thứ I năm 2026 đã bế mạc và trao tổng số 116 giải cho các nội dung.
Khẳng định sức sống di sản
Theo đánh giá của Ban Tổ chức, Liên hoan không chỉ tôn vinh những giá trị đặc sắc của Dân ca Quan họ Bắc Ninh mà còn góp phần thúc đẩy việc bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong đời sống đương đại.

Tốp ca nam nữ "Muốn cho cùng ở một nhà" do Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Hoài Trung đạt giải A nội dung tốp ca.
Sau hai ngày trình diễn, các đoàn tham gia Liên hoan đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị nghiêm túc và ý thức gìn giữ những giá trị nguyên bản của dân ca Quan họ. Đáng chú ý, việc đưa nội dung hát không nhạc đệm (hát mộc) vào nội dung thi bắt buộc góp phần tôn vinh kỹ thuật đặc trưng "vang, rền, nền, nảy", đồng thời tạo điều kiện để nghệ nhân thể hiện chiều sâu nghệ thuật và bản sắc riêng của Quan họ cổ.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Hữu Hùng, Trưởng Ban Tổ chức Liên hoan trao giải A nội dung đơn ca.
Nhiều tiết mục được đầu tư, tập luyện công phu, cho thấy sự tiến bộ về kỹ thuật thanh nhạc, khả năng biểu cảm, diễn xuất và phối hợp giữa các thành viên. Phong thái duyên dáng, khiêm nhường, ánh mắt giao cảm cùng lối thưa gửi chuẩn mực của các liền anh, liền chị góp phần tái hiện nét đẹp trong văn hóa ứng xử Quan họ vùng Kinh Bắc.
Một số đoàn có cách khai thác đề tài sáng tạo, nội dung giàu cảm xúc, kết hợp hài hòa giữa lời ca, âm nhạc và nghệ thuật dàn dựng, tạo sức hấp dẫn. Tiêu biểu như các đơn vị: Viêm Xá, Đặng Xá, Hữu Nghi, Thị Cầu, Châm Khê...

Tiết mục "Tuấn Khanh" của Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Hữu Nghi đạt giải A nội dung đơn ca.
Liên hoan cũng cho thấy sự hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn và xu hướng phát triển của di sản. Bên cạnh những bài, lời ca cổ, nhiều đoàn đưa vào chương trình các sáng tác đặt lời mới với chủ đề ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước, song vẫn giữ được âm hưởng và giai điệu truyền thống. Điều này cho thấy Dân ca Quan họ không chỉ lưu giữ được kho tàng bài bản cổ mà còn tiếp tục vận động, bổ sung giá trị mới trong đời sống đương đại.

Trao giải A nội dung song ca.
Đáng chú ý, tính kế thừa và trao truyền di sản được thể hiện rõ nét qua sự tham gia của nhiều thế hệ. Bên cạnh các nghệ nhân cao tuổi, giàu kinh nghiệm là lực lượng liền anh, liền chị trẻ tuổi, trong đó có cả những gương mặt Quan họ măng non. Một số gia đình có từ hai đến ba thế hệ cùng tham gia. Đây là minh chứng sinh động cho sức sống của di sản và vai trò của gia đình, dòng họ, cộng đồng làng xã trong việc gìn giữ, trao truyền Quan họ. Sự quan tâm, cổ vũ của đông đảo công chúng trong suốt thời gian diễn ra Liên hoan cũng cho thấy sức hút của Quan họ.
Quan tâm sưu tầm, phục dựng và truyền dạy làn điệu cổ
Bên cạnh những kết quả tích cực, Ban Tổ chức cũng chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục. Một số tiết mục còn sử dụng múa minh họa, hình ảnh trình chiếu chưa hợp lý, làm giảm sự tinh tế, sang trọng vốn có của Quan họ. Trang phục và tác phong biểu diễn của một số liền chị cũng chưa được chuẩn bị chu đáo.

Công diễn một số tiết mục đặc sắc tại chương trình bế mạc Liên hoan.
Đáng chú ý là sự chênh lệch giữa các làng về vốn bài cổ, lực lượng nghệ nhân và khả năng thực hành. Một số làn điệu cổ khó, giọng lề lối và những bài mang tính đặc thù của từng làng chưa được khai thác tương xứng; nhiều tiết mục còn trùng lặp, chủ yếu tập trung vào các làn điệu phổ biến.
Thực tế trên đặt ra yêu cầu cần đẩy mạnh công tác sưu tầm, phục dựng và truyền dạy những bài bản, làn điệu riêng có của từng làng, qua đó bảo đảm tính đa dạng, độc đáo của kho tàng Dân ca Quan họ, tránh nguy cơ đồng nhất hóa di sản. Ngoài ra, việc sáng tác lời mới cũng cần bảo đảm giá trị văn học, sự tinh tế trong ngôn từ, tuân thủ cấu trúc và âm hưởng của các làn điệu Quan họ truyền thống.

Ban Tổ chức trao giải và chúc mừng các đơn vị đạt giải tốp ca.
Thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thể lệ và định hướng chuyên môn cho các kỳ Liên hoan tiếp theo. Trong đó, ưu tiên khuyến khích trình diễn các bài Quan họ cổ, hình thức hát đối đáp, hát lề lối và nâng cao chất lượng phần thi hát mộc.
Ngành Văn hóa cũng tăng cường phối hợp với các nghệ nhân gạo cội tại 49 làng Quan họ gốc để rà soát, sưu tầm, phục dựng và truyền dạy những làn điệu đặc thù. Đồng thời, tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ thuật thanh nhạc, cách luyến láy, nhả chữ và kỹ năng biểu diễn cho lực lượng trẻ.

Đoàn nghệ thuật quần chúng làng Quan họ gốc Đặng Xá biểu diễn tại chương trình bế mạc Liên hoan.
Tại chương trình bế mạc, Ban Tổ chức đã trao tổng số 116 giải thưởng ở ba nội dung thi: Đơn ca, song ca và tốp ca. Trong đó, đơn ca có 44 giải (6 giải A, 10 giải B, 28 giải C); song ca có 38 giải (6 giải A, 12 giải B, 20 giải C); tốp ca có 34 giải (6 giải A, 10 giải B, 18 giải C).
Thành công của Liên hoan lần thứ I là tiền đề quan trọng để củng cố phong trào thực hành di sản từ cơ sở, phát huy vai trò chủ thể của các làng Quan họ gốc trong bảo tồn và trao truyền, góp phần gìn giữ bản sắc, duy trì sức sống bền vững của Dân ca Quan họ Bắc Ninh trong đời sống đương đại.
18 tiết mục đạt giải A
6 giải A đơn ca gồm: Tuấn Khanh (làng Hữu Nghi); Nhớ mãi khôn nguôi (làng Đặng Xá); Tưởng đến gần xa (làng Viêm Xá); Tìm người (làng Hoài Thị); Tìm người (làng Ném Sơn); Gọi đò (làng Lũng Sơn).
6 giải A song ca gồm: Thú giải phiền (làng Đặng Xá); Đền Em Thờ Đức Vua Bà (làng Viêm Xá); Lòng vẫn đợi chờ (làng Châm Khê); Chim kêu gióng giả (làng Bồ Sơn); Mong người như cá mong mưa (làng Hoài Trung); Tứ hải giao tình (làng Thị Cầu).
6 giải A tốp ca gồm: Muốn cho cùng ở một nhà (làng Hoài Trung); Liên khúc Chim khôn đỗ nóc nhà quan – Cổ tay đã trắng lại tròn (làng Ném Đoài); Chuyến đò lên nghĩa (làng Lũng Giang); Dọn quán bán hàng (làng Xuân Ổ); Liên khúc Vui bốn mùa – Xin ra về (làng Hữu Chấp); Vui bốn mùa, mời giầu (làng Hoài Thị).
