Trao 'cần câu' tri thức, mở lối hoàn lương

Mở lòng để trở về

Phòng, chống ma túy luôn là mặt trận cam go, phức tạp. Nếu đấu tranh với tội phạm ma túy đòi hỏi sự quyết liệt, mưu trí của lực lượng chức năng thì công tác cai nghiện, cảm hóa và hỗ trợ người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng lại cần sự kiên trì, thấu hiểu và cách làm nhân văn.

Tại hai Cơ sở cai nghiện ma túy thuộc Công an tỉnh Cà Mau, phương châm “lấy người cai nghiện làm trung tâm” được cụ thể hóa bằng nhiều việc làm thiết thực.

Bên cạnh cắt cơn, phục hồi sức khỏe, các cơ sở chú trọng tư vấn tâm lý, giáo dục pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống, giúp học viên từng bước thay đổi nhận thức và chuẩn bị hành trang trở về cộng đồng.

Cơ sở cai nghiện ma túy của tỉnh Cà Mau đã triển khai một quy trình quản lý, chăm sóc sức khỏe và tư vấn tâm lý đong đầy tình người

Phía sau cánh cổng cơ sở cai nghiện là những phận đời với nhiều hoàn cảnh khác nhau. Không ít người khi mới vào cơ sở mang tâm lý mặc cảm, lo âu, thậm chí buông xuôi sau thời gian dài lệ thuộc vào ma túy. Sức khỏe suy giảm, quan hệ gia đình bị ảnh hưởng cùng nỗi sợ bị xã hội kỳ thị khiến hành trình trở lại cuộc sống bình thường đối với họ không dễ dàng.

Thấu hiểu điều đó, cán bộ, nhân viên tại các cơ sở cai nghiện không chỉ tập trung vào công tác quản lý, điều trị mà còn dành thời gian tiếp cận, lắng nghe và tháo gỡ những vướng mắc tâm lý cho học viên.

Thượng tá Phạm Hữu Nghiệp, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh Cà Mau cho rằng, mỗi học viên khi vào cơ sở không đơn thuần là người phải chấp hành các quy định mà trước hết là người cần được chữa trị, giáo dục và sẻ chia.

“Lấy người cai nghiện làm trung tâm nghĩa là phải biết lắng nghe, thấu hiểu, lấy sự chuyển biến trong nhận thức, hành vi của họ làm thước đo hiệu quả công tác”, Thượng tá Phạm Hữu Nghiệp chia sẻ.

Từ quan điểm đó, công tác cai nghiện được triển khai đồng bộ từ chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý đến giáo dục pháp luật, đạo đức và kỹ năng sống. Qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, tuyên truyền, tư vấn, học viên được giúp nhận diện rõ tác hại của ma túy đối với bản thân, gia đình và xã hội.

Hoạt động xóa mù chữ là một trong những việc làm có ý nghĩa thiết thực đang được triển khai tại hai Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Cà Mau

Nhưng điều quan trọng hơn cả là giúp họ lấy lại niềm tin vào chính mình. Bởi phía sau mỗi người từng lầm lỡ vẫn là một gia đình, một cuộc đời và một khả năng thay đổi nếu được trao đúng cơ hội.

Khi nhận thức thay đổi, người cai nghiện mới có thể chủ động bước ra khỏi quá khứ. Đó cũng là nền tảng để quá trình phục hồi không dừng lại ở việc cắt cơn mà hướng tới mục tiêu lâu dài hơn: sống có trách nhiệm và hòa nhập với cộng đồng.

Học nghề để làm lại, vững bước

Nếu thay đổi nhận thức là bước khởi đầu thì có nghề, có việc làm chính là điều kiện để người sau cai đứng vững khi trở về. Thực tế cho thấy, thiếu việc làm, thu nhập bấp bênh, không có kỹ năng nghề nghiệp là những khó khăn dễ đẩy người sau cai trở lại con đường cũ.

Nhận diện rõ vấn đề này, hai Cơ sở cai nghiện ma túy của Công an tỉnh Cà Mau chú trọng kết hợp lao động trị liệu với đào tạo nghề, qua đó chuẩn bị cho học viên một hành trang thiết thực trước ngày trở về.

Lao động trị liệu được tổ chức phù hợp với sức khỏe, khả năng của từng học viên. Thông qua lao động, họ được rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác và hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh.

Lao động trị liệu gắn liền với đào tạo nghề là hoạt động hiệu quả mà hai Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Cà Mau áp dụng thời gian qua

Những công việc phù hợp cũng giúp học viên giải tỏa căng thẳng, cải thiện thể chất và từng bước nhận ra giá trị của việc tạo ra thành quả bằng chính sức lao động của mình.

Trên nền tảng đó, hoạt động dạy nghề được triển khai theo hướng thiết thực, gắn với nhu cầu việc làm và khả năng của từng học viên. Các nghề điện dân dụng, sửa chữa xe gắn máy, kỹ thuật xây dựng được chú trọng; cùng với đó là những nghề thủ công như dệt chiếu, đan đát đồ gia dụng từ mây tre.

Mỗi kỹ năng được trang bị không chỉ giúp học viên có thêm kiến thức nghề nghiệp mà còn mở ra một lựa chọn mưu sinh sau khi trở về địa phương.

Thượng tá Phạm Chí Dũng, Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Cà Mau chia sẻ: “Kết hợp lao động trị liệu với dạy nghề không chỉ là trang bị một nghề, mà còn trao cho học viên một ‘cần câu’ để tự đứng vững trên đôi chân của mình”.

Theo Thượng tá Phạm Chí Dũng, khi đôi tay từng gắn với tệ nạn được học cách sử dụng công cụ lao động, tạo ra những sản phẩm có ích, người học viên sẽ dần cảm nhận được giá trị của lao động chân chính. Từ đó, họ có thêm sự tự tin, xác định mục tiêu sống và chủ động tránh xa ma túy, các hành vi vi phạm pháp luật.

Nhiều ngành nghề từ điện dân dụng, cơ khí cho đến thủ công truyền thống được linh hoạt triển khai nhằm đa dạng hóa sự lựa chọn cho học viên

Có nghề trong tay, người sau cai có thêm cơ hội tìm việc, làm thuê hoặc tự tạo việc làm. Khi có thu nhập ổn định, họ có điều kiện chăm lo bản thân, gia đình và giảm nguy cơ quay trở lại con đường cũ.

Tuy nhiên, để một người sau cai thực sự đứng vững, chỉ dạy nghề là chưa đủ. Họ còn cần cơ hội việc làm và sự đồng hành của cộng đồng.

Các cơ sở cai nghiện tại Cà Mau vì vậy tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp trong tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu việc làm, tạo điều kiện để người hoàn thành cai nghiện tiếp tục lao động.

Cùng với đó, chính sách tín dụng dành cho người sau cai nghiện ma túy theo Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ mở thêm một hướng hỗ trợ. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi có thể giúp người sau cai mua sắm công cụ lao động, phát triển sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tự tạo việc làm.

Tại Cà Mau, chính sách này được tuyên truyền đến học viên ngay trong thời gian cai nghiện, giúp họ biết thêm những nguồn lực có thể tiếp cận khi trở về địa phương.

Thực tế cho thấy, nhiều học viên sau khi hoàn thành chương trình cai nghiện đã trở về địa phương, có việc làm, ổn định cuộc sống, xây dựng gia đình và tích cực tham gia các phong trào tại nơi cư trú.

Việc triển khai các lớp đào tạo nghề và chính sách vay vốn ưu đãi đã tiếp thêm niềm tin và động lực mạnh mẽ cho người nghiện tái hòa nhập cộng đồng

Mỗi người cai nghiện thành công không chỉ là một cuộc đời được kéo ra khỏi vòng xoáy ma túy. Đó còn là một gia đình giảm đi nỗi lo, một địa bàn giảm nguy cơ phát sinh tội phạm và cộng đồng có thêm một người lao động tích cực.

Cai nghiện vì thế không chỉ là quá trình giúp một người thoát khỏi sự lệ thuộc vào ma túy. Quan trọng hơn, đó là hành trình giúp họ có sức khỏe, tri thức, nghề nghiệp và niềm tin để bắt đầu lại.

Từ những buổi tư vấn, giờ lao động trị liệu đến từng lớp học nghề, cơ hội việc làm và nguồn vốn hỗ trợ, những “chiếc cầu” đang được nối dài để người lầm lỡ trở về.