Trẩy hội tháng Giêng: Những lễ hội linh thiêng và đặc sắc đang và sắp diễn ra tại miền Bắc

Lễ hội Cổ Loa năm 2026 dã diễn ra trong 2 ngày (mùng 5 và 6 tháng Giêng âm lịch)

Tháng Giêng về trong sắc xuân tươi mới cũng là lúc miền Bắc bước vào mùa lễ hội rộn ràng và linh thiêng nhất trong năm. Trong không khí mưa xuân lất phất, dòng người nô nức trẩy hội, dâng hương cầu an, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, hanh thông và thịnh vượng. Từ những ngôi chùa cổ kính nơi non cao đến các làng quê đậm đà bản sắc, mỗi lễ hội không chỉ là điểm du xuân hấp dẫn mà còn là hành trình trở về với cội nguồn văn hóa, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

LỄ HỘI CHÙA HƯƠNG (HÀ NỘI)

Lễ hội Chùa Hương từ lâu đã được xem là một trong những lễ hội tiêu biểu và nổi tiếng bậc nhất miền Bắc, gắn liền với miền sơn thủy hữu tình, nơi thiên nhiên và tâm linh hòa quyện trong một không gian kỳ vĩ, thanh tịnh.

Mỗi độ xuân về, Chùa Hương khoác lên mình tấm áo mới của núi non xanh biếc. Hành trình trẩy hội bắt đầu từ những chuyến đò xuôi mái chèo, đưa du khách len lỏi giữa núi đá vôi trập trùng, nghe tiếng chim rừng, ngắm sắc trời xuân dịu nhẹ. Cảnh sắc nơi đây vừa thơ mộng, vừa linh thiêng, tạo nên cảm giác thư thái, an yên hiếm có.

Hình ảnh tại lễ khai hội chùa Hương 2026

Năm 2026, lễ hội diễn ra từ ngày 18/2 đến 11/5 (mùng 2 tháng Giêng đến 25/3 năm Bính Ngọ), khai hội ngày 22/2 (mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội bao trùm toàn bộ quần thể với 3 tuyến tham quan và 20 điểm đền, chùa, động linh thiêng. Du khách hành hương về Chùa Thiên Trù - ngôi chùa lớn và trang nghiêm giữa thung lũng, rồi tiếp tục chinh phục Động Hương Tích - nơi được mệnh danh là “Nam thiên đệ nhất động”, với nhũ đá muôn hình vạn trạng, lung linh huyền ảo trong ánh sáng tự nhiên.

Phần lễ được tổ chức trang trọng, đúng nghi thức Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhà nhà an lạc. Phần hội được chọn lọc kỹ lưỡng, tôn vinh giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống và sinh hoạt cộng đồng, hạn chế thương mại hóa, gìn giữ vẻ thanh tịnh và linh thiêng vốn có.

Tất cả hòa quyện tạo nên một mùa lễ hội không chỉ là hành trình tín ngưỡng, mà còn là chuyến du xuân thưởng ngoạn cảnh sắc tuyệt mỹ giữa lòng đất trời phương Bắc.

LỄ HỘI YÊN TỬ (QUẢNG NINH)

Lễ hội Yên Tử gắn với thiền phái Trúc Lâm, khai hội từ mùng 10 tháng Giêng và kéo dài hết tháng 3, lễ hội tri ân Phật hoàng Trần Nhân Tông với các nghi lễ tâm linh, rước kiệu, và cuộc hành hương của hàng vạn người đến với chùa Đồng ở trên đỉnh núi hành hương lên chùa Đồng (cao 1.068m).

Lễ hội Yên Tử Quảng Ninh có nguồn gốc từ vùng núi Yên Tử - nơi được tôn vinh là "danh sơn" của nước Việt. Trên đỉnh Yên Tử, ngôi chùa Thiên Trúc Tự uy nghiêm đã xuất hiện từ xa xưa với mái ngói đồng độc đáo.

Bên trong chùa có hai pho tượng đồng linh thiêng, còn bên ngoài là Bàn cờ Tiên cùng chữ "Phật" lớn được khắc vào vách đá. Từ đó, nơi đây đã trở thành điểm hành hương linh thiêng với sự hiện diện của chùa Thiên Trúc Tự và nhiều công trình Phật giáo cổ kính. Đặc biệt, Yên Tử còn là nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, dòng Phật giáo thuần Việt.

Ngôi chùa Thiên Trúc Tự uy nghiêm trên đỉnh núi Yên Tử

Lễ hội Yên Tử bắt đầu bằng các nghi lễ được tổ chức long trọng ở chân núi Yên Tử. Sau đó du khách sẽ có cuộc hành hương lên ngôi chùa nằm chót vót trên đỉnh núi - chính là chùa Đồng. Tham gia lễ hội Yên Tử, bạn sẽ có vô vàn trải nghiệm thú vị, đáng nhớ trên hành trình tìm về miền đất Phật linh thiêng. Khi đi tham quan chùa Đồng nằm ở độ cao 1068m so với mặt nước biển, tạo cho du khách cảm giác như đang đi trên mây thế giới tiên cảnh;

Ngoài ra, du khách còn được chiêm ngưỡng ngọn tháp bằng đá cao 3 tầng bề thế, hùng vĩ được xây dựng từ năm 1758; Ghé suối Giải Oan nghe câu chuyện về lòng trung thành của hàng trăm cung nữ xưa kia...

Không những vậy, du khách còn được vãn cảnh Tháp Tổ, chùa Hoa Yên, chùa Bảo Sái, chùa Một Mái,...

LỄ HỘI LIM (BẮC NINH)

Lễ hội Lim là một trong những lễ hội đặc sắc nhất vùng Kinh Bắc, diễn ra vào ngày 12–13 tháng Giêng hằng năm, nổi bật với những làn điệu quan họ ngọt ngào, đằm thắm.

Năm nay, Lễ hội truyền thống Hội Lim được tổ chức trong hai ngày 28/2–1/3 (tức 12 và 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại 7 thôn thuộc xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Không gian trung tâm của lễ hội là khu vực Núi Lim (núi Hồng Vân) và hồ điều hòa Vân Tương.

Điểm nhấn đặc biệt của mùa hội năm nay là Lễ công bố và đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia dành cho Lễ hội truyền thống Hội Lim, diễn ra vào sáng 28/2 tại sân khấu trung tâm trên núi Lim. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc.

Lễ hội được tổ chức nhằm khơi dậy lòng tự hào về truyền thống văn hóa lâu đời của quê hương Kinh Bắc

Hội Lim không chỉ rộn ràng với những canh hát đối đáp trên thuyền, dưới mái đình, bên triền đồi, mà còn tái hiện sinh động không gian sinh hoạt văn hóa dân gian với nhiều trò chơi truyền thống và hoạt động cộng đồng. Tất cả hòa quyện tạo nên bức tranh xuân đậm sắc màu Kinh Bắc, vừa duyên dáng, nền nã, vừa tràn đầy sức sống.

Không đơn thuần là một lễ hội, Hội Lim còn được ví như “bảo tàng sống” của nghệ thuật quan họ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO vinh danh. Đây chính là điểm hẹn văn hóa độc đáo của miền Bắc, nơi du khách có thể đắm mình trong không gian nghệ thuật truyền thống và cảm nhận sâu sắc những giá trị tinh thần bền vững của dân tộc.

LỄ HỘI ĐỀN TRẦN (HƯNG YÊN)

Năm 2026, Lễ hội đền Trần (Long Hưng, Hưng Yên) được tổ chức với quy mô cấp tỉnh trong 5 ngày (từ ngày 1 - 5/3, tức 13 - 17 tháng Giêng). Đây không chỉ là sự kiện văn hóa - tâm linh quan trọng mà còn là dịp để khẳng định giá trị lịch sử vùng đất Long Hưng, nơi gắn với cội nguồn vương triều Trần.

Đền Trần - Di tích quốc gia đặc biệt, gắn với miền đất Long Hưng (tỉnh Thái Bình cũ, nay thuộc tỉnh Hưng Yên) linh thiêng, nơi phát tích và dựng nghiệp của vương triều Trần.

Hơn 800 năm trước, từ mảnh đất này, những bậc minh quân, tướng lĩnh kiệt xuất đã làm nên thời đại vàng son với ba lần đại thắng Nguyên - Mông, hun đúc hào khí Đông A rực rỡ trong sử sách.

Điểm nhấn của lễ khai mạc năm nay là chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Rực sáng di sản triều Trần - Rạng rỡ chào kỷ nguyên mới”, cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc như thi cỗ cá, gói bánh chưng, têm trầu cánh phượng, vật cầu, kéo lửa nấu cơm cần…

LỄ HỘI BÀ CHÚA KHO (BẮC NINH)

Bên cạnh lễ hội Lim, tại Bắc Ninh còn nổi tiếng với lễ hội bà chúa Kho - lễ hội lớn đối với giới kinh doanh, buôn bán. Hội bà chúa Kho diễn ra tại làng Cổ Mễ, phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh vào ngày 14 tháng Giêng đến hết tháng.

Điểm đặc trưng của lễ hội là tục dâng hương, khấn “vay vốn” Bà Chúa (mang ý nghĩa tượng trưng) để cầu tài, cầu lộc. Người dân quan niệm đầu năm đến “xin lộc”, cuối năm trở lại “trả lễ”, như một cách bày tỏ lòng thành và ước mong việc làm ăn hanh thông, thuận lợi. Trải qua thời gian, phong tục ấy đã trở thành một nét sinh hoạt tâm linh quen thuộc của nhiều người Việt, đặc biệt trong cộng đồng doanh nhân.

Lễ hội Đền Bà Chúa Kho

Theo truyền thuyết, Bà Chúa Kho là người phụ nữ xinh đẹp, tài năng, đức độ, quê ở vùng Quả Cảm (Bắc Ninh). Bà có công giúp dân khai khẩn ruộng đồng, phát triển sản xuất nông nghiệp. Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược, bà được giao quản lý kho lương thực quốc gia. Nhờ sự thông minh, đảm đang và quyết đoán, bà đã đảm bảo nguồn lương thảo dồi dào cho quân dân Đại Việt, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung.

Để bảo vệ kho lương khỏi tay giặc, bà đã anh dũng hy sinh. Thương tiếc người phụ nữ tài đức vẹn toàn, vua và nhân dân đã lập đền thờ bà tại sườn núi nơi bà ngã xuống – nay là Đền Bà Chúa Kho. Ngôi đền không chỉ là nơi tưởng niệm một bậc nữ anh hùng mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, sự hy sinh và tinh thần trách nhiệm vì cộng đồng.

Lễ hội vì thế không chỉ mang ý nghĩa cầu tài, mà còn là dịp nhắc nhớ về truyền thống uống nước nhớ nguồn và những giá trị văn hóa – tâm linh bền vững của dân tộc.

Minh Đăng