Trẻ sắp vào năm học mới thiếu mũi vắc xin, cha mẹ cần làm gì?

Đây là một trong những nội dung được quy định tại Nghị định số165/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm thắt chặt công tác y tế học đường và chủ động phòng ngừa dịch bệnh truyền nhiễm trong cơ sở giáo dục.

Ảnh minh hoạ. Ảnh: Lê Duy

Rà soát tiêm chủng học sinh mầm non và tiểu học

Theo quy định tại Điều 5, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP, toàn bộ học sinh khi nhập học cấp mầm non và cấp tiểu học đều thuộc diện phải rà soát tiền sử tiêm chủng. Nội dung kiểm tra tập trung vào danh mục các bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm bắt buộc trong Chương trình tiêm chủng mở rộng ngay từ thời điểm đầu năm học.

Nghị định quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bên:

Cơ sở giáo dục (nhà trường): Có trách nhiệm chủ trì tổ chức rà soát tiền sử tiêm chủng của từng học sinh khi nhập học.

Trạm Y tế cấp xã: Phối hợp chặt chẽ với nhà trường để xây dựng kế hoạch chi tiết và tổ chức triển khai tiêm chủng bổ sung (tiêm bù) cho những học sinh bị thiếu mũi vắc xin bắt buộc.

Đáng chú ý, cùng thời điểm Nghị định 165/2026/NĐ-CP có hiệu lực, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng. Theo Điều 3 của Thông tư, danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin trong Chương trình tiêm chủng mở rộng gồm 14 bệnh.

Trong đó bổ sung thêm vắc xin phòng bệnh do phế cầu, tiêu chảy do virus Rota và HPV bên cạnh các bệnh đã được triển khai nhiều năm như viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, sởi, rubella và viêm não Nhật Bản.

Các vắc xin thuộc Chương trình tiêm chủng mở rộng đều được Nhà nước bảo đảm kinh phí và triển khai tiêm miễn phí tại các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên cả nước.

Cha mẹ học sinh nên làm gì?

Để bảo đảm sức khỏe tốt nhất cho trẻ trước khi bước vào môi trường học tập tập thể, các bậc phụ huynh trước hết nên kiểm tra sổ tiêm chủng hoặc thông tin tiêm chủng của trẻ, đối chiếu với lịch tiêm theo độ tuổi để xác định con đã được tiêm những vắc xin gì và còn thiếu mũi nào.

Việc rà soát và bổ sung các mũi vắc xin còn thiếu nên được thực hiện sớm, đặc biệt khi trẻ chuẩn bị bước vào môi trường học tập có đông học sinh.

Phụ huynh cũng cần lưu ý, việc rà soát này nhằm phục vụ mục đích chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học đường chứ không phải là một rào cản hành chính hay điều kiện gây khó khăn cho thủ tục nhập học của trẻ.

Nếu không nhớ rõ lịch sử tiêm hoặc giấy tờ không đầy đủ, cha mẹ nên cung cấp tất cả thông tin mình có cho nhân viên y tế để được rà soát. Hệ thống y tế cũng tăng cường việc kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tìm kiếm những trẻ chưa được tiêm đủ liều để triển khai tiêm bù.

Sau khi xác định trẻ còn thiếu mũi tiêm, phụ huynh nên đưa con đến trạm y tế hoặc cơ sở tiêm chủng phù hợp để được tư vấn lịch tiêm bù. Không nên tự ý bỏ qua những mũi còn thiếu chỉ vì trẻ đã quá thời điểm dự kiến trong lịch tiêm.

Một trong những điều phụ huynh thường lo lắng là trẻ bị trễ lịch hoặc bỏ sót một mũi thì có phải bắt đầu lại toàn bộ lịch tiêm hay không.

Việc có cần tiêm bổ sung mũi nào và khoảng cách giữa các mũi ra sao phụ thuộc vào loại vaccine, tuổi của trẻ và tiền sử tiêm chủng cụ thể. Vì vậy, cha mẹ không nên tự quyết định bỏ qua hoặc tiêm lại một loạt mũi vắc xin.

Cha mẹ cũng cần thông báo đầy đủ cho nhân viên y tế về tình trạng sức khỏe, các vắc xin trẻ đã từng tiêm và những phản ứng bất thường nếu có sau các lần tiêm trước. Trẻ sẽ được nhân viên y tế đánh giá trước khi tiêm để quyết định việc tiêm chủng phù hợp.

Việc hoàn thiện các mũi tiêm theo chỉ định giúp trẻ có sự bảo vệ tốt hơn trước các bệnh truyền nhiễm khi bước vào năm học mới. Đây còn là trách nhiệm cộng đồng nhằm kiến tạo một môi trường học đường an toàn, lành mạnh cho tất cả học sinh.