Tri ân dịp 20/11: Nguyên hiệu trưởng gửi gắm 7 điều mong ước
Từ áp lực điểm số của học sinh đến những trăn trở thầm lặng của giáo viên và người quản lý, nguyên hiệu trưởng một trường THPT ở Lâm Đồng gửi gắm 7 mong ước về một môi trường giáo dục nhân văn, nơi thầy cô được sẻ chia và học trò được yêu thương.
Bài viết dưới đây của Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Chương, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Lộc Phát (Lâm Đồng), chia sẻ từ trải nghiệm 44 năm trong nghề giáo.
Mái trường - nơi gieo mầm yêu thương
Những kỷ niệm về Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 lại sắp ùa về. Giữa không khí rộn ràng của các hoạt động tri ân, tôi thường chậm lại để lắng nghe miền ký ức của đời mình. 44 năm gắn bó với nghề dạy học, từ tháng 11/1982, khi về giảng dạy tại Trường THPT Bảo Lộc, mỗi dịp 20/11 lại mang đến những cảm xúc khó gọi thành tên.
Nhưng tình cảm ấy không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình vun đắp bằng sẻ chia và thấu hiểu. Dù nhà trường xưa mộc mạc với phấn trắng, bảng đen hay ngày nay gắn với công nghệ và Internet, đó vẫn phải là nơi nuôi dưỡng lòng nhân ái, sự tử tế và nâng đỡ tâm hồn học sinh.
Văn hóa đọc - nền tảng của một ngôi trường hạnh phúc
Văn hóa đọc góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn và đổi mới việc dạy, học. Trong nhà trường, điều này càng cần thiết khi công nghệ phát triển và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành người đồng hành cùng thầy cô, học sinh.
Học sinh yêu sách, tâm hồn sẽ phong phú hơn; thầy cô dành thời gian đọc, bài giảng sẽ sâu sắc hơn. Muốn có trường học hạnh phúc, hãy bắt đầu từ việc xây dựng những con người ham học hỏi, biết yêu thương.
Vượt qua áp lực điểm số - để học sinh được lớn lên
Trong đợt kiểm tra giữa học kỳ I, tôi nhận được những tin nhắn từ học trò: “Con nói cái này thầy đừng la con nha thầy”; “Con sai một câu đúng - sai”; “Thầy ơi, con sai ngu rồi!”; “Dạ, con ổn, con không dám dò đáp án ạ!”.
Những tin nhắn ấy khiến tôi nhận ra, đôi khi chính mình cũng vô tình tạo áp lực điểm số cho học trò. Khi bị cuốn vào cuộc đua thành tích, thầy cô có thể quá chú trọng việc luyện đề, rèn kỹ năng mà chưa giúp học sinh hiểu sâu bản chất vấn đề. Có lúc, vì nôn nóng, giáo viên còn làm thay học trò.
Hãy truyền đạt kiến thức phù hợp với khả năng tiếp nhận của học sinh, kiên nhẫn sửa sai và trao cho các em cơ hội làm lại bằng chính năng lực của mình. Điểm số nên phản ánh quá trình học tập, sự nỗ lực của học sinh và đồng hành của thầy cô, phụ huynh, thay vì trở thành áp lực khiến các em sợ mắc lỗi.

Thầy Nguyễn Hoàng Chương và các học trò trong một ngày lễ. Ảnh: NVCC
Kỷ cương đi cùng tình thương
Tình thương phải song hành với kỷ cương. Những biện pháp xử lý học sinh đôi khi cần thiết để duy trì nền nếp, nhưng vận dụng thế nào cho đúng, đủ và phù hợp đòi hỏi sự thấu đáo, cẩn trọng của mỗi nhà giáo.
Tôi từng nhận được phản ánh của một phụ huynh về việc giáo viên thường cho cả lớp ở lại cuối buổi học khi lớp bị “phê” trong sổ đầu bài. Sự việc lặp lại khiến phụ huynh bức xúc vì con em và gia đình phải chịu cảnh nắng gắt hoặc mưa dông giữa trưa.
Tình huống ấy cho thấy kỷ cương phải đi cùng phương pháp giáo dục phù hợp, không thể biến sự bất tiện hay tổn thương của người này thành hình phạt chung cho người khác. Thầy cô cần lắng nghe học sinh, thấu hiểu phụ huynh và giúp các em sửa sai bằng cách ứng xử nhân văn.
Không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau
Đằng sau kết quả học tập là biết bao cố gắng của giáo viên, học sinh và phụ huynh. Thầy cô không nên chỉ là người thúc ép học sinh chạy theo thành tích, mà cần là người đồng hành, khích lệ để mỗi em nỗ lực theo khả năng của mình.
Mỗi học sinh có tốc độ trưởng thành khác nhau. Có em thuận lợi, có em phải vượt qua nhiều trở ngại. Vì thế, không thể chỉ nhìn vào một vài điểm số để đánh giá cả hành trình trưởng thành của các em.
Sự sẻ chia, khuyến học, khuyến tài và nâng đỡ những học sinh còn khó khăn cũng là những biểu hiện đẹp của tình yêu nghề. Không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau phải bắt đầu từ việc thấu hiểu và kiên nhẫn với từng em.
Sức mạnh của ngôi nhà chung
Trong quản trị nhà trường, giáo viên, phó hiệu trưởng và hiệu trưởng đều có những trách nhiệm, áp lực riêng. Sau giờ tan trường, phía sau những hoạt động tưởng như bình thường là nhiều nỗi lo thầm lặng. Có những đêm người hiệu trưởng trăn trở vì việc trường, cảm thấy không có ai để sẻ chia. Ở vị trí khác, giáo viên cũng có những lúc phải âm thầm chịu đựng áp lực.
Con đường đến trường cần sự chung tay của giáo viên, các tổ chuyên môn, đoàn thể và ban giám hiệu. Một tập thể mạnh không phải là nơi mọi người luôn nghĩ giống nhau, mà là nơi biết lắng nghe, tôn trọng khác biệt, cùng hướng về mục tiêu chung và sẵn sàng nâng đỡ nhau khi khó khăn.
Để không ai phải đơn độc, phía sau mỗi người cần có đồng nghiệp, có sự đồng lòng và sẻ chia. Khi thầy cô được thấu hiểu, học trò được yêu thương và phụ huynh được đồng hành, ngôi trường sẽ thực sự trở thành một ngôi nhà chung.
20/11 - Ngày để tri ân, yêu thương và cùng nhìn về ngày mai
Mỗi dịp 20/11 là dịp để chúng ta nhìn lại hành trình đã qua và nghĩ về những điều tốt đẹp hơn cho nhà trường.
Nghĩ về nghề, tôi thấy những điều đáng quý đôi khi rất nhỏ: một học trò từng mắc lỗi rồi biết sửa mình; một phụ huynh tin tưởng, sẻ chia; một đồng nghiệp âm thầm giúp nhau vượt qua công việc khó. Đó cũng là những món quà ý nghĩa mà người làm nghề giáo nhận được.
Sau tất cả, điều còn lại của nghề giáo không chỉ là những bài giảng, điểm số hay thành tích, mà là những con người biết sống tử tế, yêu thương và đồng lòng hơn.
Ngày 20/11, thầy cô cần những lời chúc và sự tri ân chân thành. Nhưng hơn thế, điều người làm nghề giáo mong mỏi là sự tin tưởng, tôn trọng và sẻ chia trong công việc hằng ngày. Khi những điều ấy hiện diện, thầy cô sẽ không phải đơn độc.

