Tri ân những người ngã xuống để cho đất nước hòa bình, tự do

Các địa phương tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng HCLS

Ngày 14/10 là một ngày đặc biệt không chỉ với người dân TPHCM mà cả với hàng triệu người dân trên đất nước Việt Nam khi Thành phố tổ chức trọng thể Lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 HCLS được tìm thấy tại Công viên Lê Thị Riêng trong thời gian qua. Một ngày sau đó, ngày 15/10, các địa phương như Tuyên Quang, TP.Hải Phòng và TP.Cần Thơ cũng đã tổ chức Lễ viếng, lễ truy điệu và an tang các HCLS được tìm kiếm, quy tập trong Chiến dịch 500 ngày đêm.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 93 HCLS đã diễn ra đầy xúc động vào sáng 15/10. Đây là những Liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, được tìm kiếm, quy tập tại các xã Thanh Thủy, Minh Tân, Vĩnh Tuy và phường Bình Thuận. Trong đó, 18 hài cốt được tìm thấy riêng lẻ, 75 hài cốt trong 6 ngôi mộ tập thể. Sau nhiều thập kỷ nằm lại nơi chiến trường, các Liệt sĩ được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên. Dù nhiều Liệt sĩ vẫn chưa xác định được đầy đủ danh tính, sự hy sinh cao cả của các anh sẽ mãi được Tổ quốc và các thế hệ hôm nay, mai sau khắc ghi.

Thiếu tướng Huỳnh Việt Hòa, Giám đốc Công an TP.Cần Thơ và Đại tá Huỳnh Văn Hung, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP.Cần Thơ tiễn đưa các Liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng

Tại Cần Thơ, sáng 15/10, Ban Chỉ đạo 515 TP.Cần Thơ cũng đã tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 120 HCLS được Đội tìm kiếm, quy tập HCLS lâm thời Bộ CHQS thành phố và Đội K90, Cục Chính trị Quân khu 9 quy tập tại xã Đông Phước và xã Thới Lai. Buổi lễ diễn ra trang nghiêm tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP.Cần Thơ, thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. 120 HCLS được an táng lần này là kết quả của quá trình khảo sát, thu thập thông tin, xác minh và tổ chức tìm kiếm tại những khu vực từng có nghĩa trang tạm trong chiến tranh. Theo Ban Chỉ đạo 515 TP.Cần Thơ, các lực lượng đã quy tập được 158 HCLS, trong đó 38 hài cốt đã được tổ chức truy điệu, an táng trước đó. Đằng sau những con số là nỗ lực phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị, sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương trong việc cung cấp thông tin, xác định vị trí, phục vụ công tác tìm kiếm. Trong thời gian tới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.Cần Thơ tiếp tục rà soát, khảo sát, tìm kiếm đối với tất cả các nghĩa trang tạm trong chiến tranh trên địa bàn các địa phương, tổ chức tìm kiếm để đưa các Liệt sĩ về an nghỉ cùng đồng chí, đồng đội. Đồng thời, tiếp tục rà soát, xác minh đơn vị, danh tính, thân nhân và lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ công tác giám định ADN xác định danh tính HCLS.

Cũng trong sáng 15/10, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.Hải Phòng tổ chức trọng thể Lễ viếng, truy điệu, an táng 56 HCLS và đồng bào hy sinh, tử nạn được tìm thấy, quy tập tại khu vực Mả Chìa, thôn Mai Sơn, xã Vĩnh Bảo. Phó Chủ tịch UBND TP.Hải Phòng, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TP.Hải Phòng Đào Trọng Đức đọc lời điếu, khẳng định sự hy sinh anh dũng của các chiến sĩ cách mạng và người dân yêu nước trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đặc biệt trong giai đoạn 1949 -1951, khi nhiều người bị địch tra tấn, sát hại tại bốt Mai Sơn rồi chôn tập thể. Sự hy sinh thầm lặng của các Liệt sĩ và đồng bào góp phần làm nên truyền thống đấu tranh kiên cường của Hải Phòng, gắn với những dấu mốc lịch sử như "Đường 10 quật khởi", "Đường 5 anh dũng", "Cát Bi rực lửa". Sau lễ truy điệu, các đại biểu cùng lực lượng làm nhiệm vụ tiến hành nghi thức di chuyển, an táng 56 hài cốt tại khu vực Mả Chìa.

Tiếp tục tìm kiếm, quy tập HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng

Sau Lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 HCLS được tìm thấy tại Công viên Lê Thị Riêng về nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM (đợt 1), công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng (đợt 2) vẫn đang tiếp tục được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng và việc huy động phương tiện phục vụ xử lý đất, mở rộng phạm vi tìm kiếm. Theo báo cáo của Đội Quy tập HCLS thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM, ngày 17/10, công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại Khu B, Công viên Lê Thị Riêng tiếp tục được triển khai khẩn trương. Các lực lượng tập trung xử lý khối lượng đất lớn, từng bước mở rộng phạm vi tìm kiếm, bảo đảm yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Trong ngày, hơn 650m³ đất đã được xử lý. Để phục vụ công tác đào, vận chuyển đất và đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, Bộ Tư lệnh Thành phố huy động 3 máy cuốc, 1 xe ben và 2 xe tải loại 3,5 tấn.

Về kết quả quy tập, riêng trong ngày 17/10, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện, quy tập thêm 13 HCLS cùng 2 bộ di vật kèm theo. Lũy kế trong 3 ngày triển khai đợt 2 (từ ngày 15/10 - 17/10), các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 33 bộ HCLS đơn, trong đó có 11 bộ có di vật kèm theo.

Tính chung từ ngày 23/6 - 17/10, công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng được triển khai qua 2 đợt, với tổng cộng 764 HCLS được tìm kiếm, quy tập, với 318 bộ có di vật. Trong đó, 731 HCLS được phát hiện, quy tập riêng lẻ và 33 HCLS tại 8 vị trí mộ tập thể, gồm 2 vị trí tại khu A và 6 vị trí tại khu B.

Theo Bộ Tư lệnh TPHCM, công tác tìm kiếm, quy tập HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng đang tiếp tục được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao. Mỗi HCLS được tìm thấy là kết quả của quá trình tìm kiếm công phu, tỉ mỉ, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng Liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 17/10, lực lượng làm nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng phát hiện thêm 13 HCLS cùng 2 bộ di vật kèm theo

34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành tổ chức lấy mẫu

Theo báo cáo của Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập HCLS, sau hơn 200 ngày thực hiện (kể từ ngày 15/3) đến nay, Chiến dịch 500 ngày đêm đã ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. Điển hình như trong công tác tìm kiếm, quy tập HCLS, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cụ thể cho các quân khu; quyết định thành lập lâm thời 11 đội quy tập, bổ sung quân số cho 8 đội quy tập, nâng tổng số lên 32 đội quy tập; trong đó có 8 đội làm nhiệm vụ ở Lào, ở Campuchia có 11 đội và ở trong nước có 14 đội.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 15/10, các lực lượng đã tìm kiếm quy tập được 3.686 HCSL, đạt 52,66% chỉ tiêu của Chiến dịch. Trong đó, 2.416 HCLS được tìm kiếm, quy tập trong nước; 224 hài cốt tại Lào; 1.020 hài cốt tại Campuchia. Đáng chú ý, trong số HCLS được tìm kiếm, quy tập có 5 mộ Liệt sĩ tập thể tại Tuyên Quang và 731 HCLS tại Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM.

Về công tác tổ chức lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin trong các Nghĩa trang Liệt sĩ và lấy mẫu thân nhân Liệt sĩ, các quân khu, địa phương thành lập gần 297 tổ (đội) lấy mẫu HCLS với quân số khoảng 3.500 người. Bộ Công an triển khai 2 đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân Liệt sĩ chưa xác định thông tin. Đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành tổ chức lấy mẫu HCLS trong Nghĩa trang Liệt sĩ đối với 230.000 mộ Liệt sĩ, đạt 100% chỉ tiêu Chiến dịch; trong đó lấy mẫu trong Chiến dịch là 211.300 mộ (đủ điều kiện lấy mẫu 147.641 mộ, đạt 69,87%; không đủ điều kiện lấy mẫu 63.661 mộ); lấy mẫu trước hơn 18.000 mẫu. Tổ chức thu và lưu trữ 276.853 mẫu sinh phẩm thân nhân Liệt sĩ, phân tích 100.701 mẫu, đồng bộ vào cơ sở dữ liệu 95.797 mẫu.

Công tác xác định danh tính HCLS cũng tiếp tục được đẩy mạnh triển khai. Trong đó, Ban Chỉ đạo quốc gia ban hành Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin. Bộ Quốc phòng triển khai Đề án nâng cao năng lực xét nghiệm ADN xác định danh tính HCLS trong Quân đội giai đoạn 2026 - 2030; sửa chữa, đưa vào sử dụng Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS (nhà K4/Viện Pháp y Quân đội) với quy mô 110.000 mẫu; khởi công xây dựng Nhà tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ mẫu HCLS (nhà K3/Viện Pháp y Quân đội) quy mô 300.000 mẫu. Bên cạnh đó, Bộ Công an đã xây dựng Tiêu chuẩn kỹ thuật về thu thập, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu sinh phẩm thân nhân Liệt sĩ phục vụ xét nghiệm ADN xác định danh tính HCLS. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức khai giảng khóa đào tạo, chuyển giao công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP). Đến nay, tổng số mẫu HCLS do các địa phương chuyển đến đã được tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản là 122.121 mẫu; tiến hành giám định 786 mẫu, trong đó 203 mẫu có kết quả giải trình tự gene.

Chiến tranh đã đi qua hơn nữa thế kỷ, có những Liệt sĩ đã nằm lại giữa chiến trường, không để lại đầy đủ thông tin về đơn vị, quê quán, tên tuổi. Nhiều thập kỷ trôi qua, dấu tích thời gian có nhiều đổi thay, nhưng sự hy sinh của các Anh hùng Liệt sĩ vẫn là một phần không thể tách rời trong lịch sử đấu tranh giành độc lập, thống nhất và bảo vệ đất nước. Việc tìm kiếm, quy tập HCLS vì thế không đơn thuần là đưa hài cốt về nơi an nghỉ mà đó là hành trình tìm lại những dấu vết lịch sử, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", xoa dịu nỗi đau mất mát của thân nhân và gia đình, gìn giữ ký ức về những con người đã dành tuổi thanh xuân của mình cho Tổ quốc, đồng thời là lời nhắc nhở thế hệ trẻ về giá trị của hòa bình, độc lập và tự do của Tổ quốc.