Trí thức Việt tại châu Âu thúc đẩy hợp tác AI với Việt Nam

Ngày 7/3, hơn 100 nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam tại Bỉ và các quốc gia châu Âu đã cùng tham dự Hội thảo hợp tác khoa học – công nghệ – thương mại Việt Nam – Liên minh châu Âu (EU), với trọng tâm là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các lĩnh vực phát triển then chốt.

Ông Nguyễn Văn Thảo, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ và Đại công quốc Luxembourg - Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) phát biểu tại hội thảo.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, phát biểu khai mạc, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ Nguyễn Văn Thảo bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực trong quan hệ giữa Việt Nam và EU, cũng như quan hệ song phương giữa Việt Nam với Bỉ và Luxembourg, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển xanh. Theo Đại sứ Nguyễn Văn Thảo, trong khuôn khổ Tuyên bố chung về Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – EU được ký kết tháng 1/2026, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được hai bên xác định là một trong những động lực hợp tác quan trọng trong giai đoạn tới.

Chương trình hội thảo gồm 4 phiên thảo luận chuyên sâu với gần 20 diễn giả đến từ Việt Nam và châu Âu, tập trung vào các ứng dụng của AI trong những lĩnh vực đang được quan tâm như chuyển đổi số, kinh tế, thương mại, năng lượng, y học hạt nhân và công nghệ sinh học. Sự kiện do Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Bỉ và Đại công quốc Luxembourg – Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) chủ trì, phối hợp với Hội Trí thức Việt Nam tại Bỉ–Luxembourg (ViLaB) và Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Bỉ–Hà Lan–Luxembourg (VBAB) tổ chức. Hội thảo được đánh giá là một trong những diễn đàn quan trọng kết nối trí thức Việt Nam tại châu Âu nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là AI.

Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Phùng Quốc Trí, Chủ tịch ViLaB nhấn mạnh trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng của nhiều nền kinh tế, hội thảo nhằm tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu của Việt Nam và EU, qua đó thúc đẩy các dự án hợp tác cụ thể trong tương lai.

Ông Nguyễn Thành Vinh, Chủ tịch VBAB, cho biết đây là lần đầu tiên tại châu Âu có một hội thảo quy mô về AI do các hội đoàn người Việt tổ chức. Theo ông, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, mong muốn ứng dụng AI nhưng chưa có định hướng rõ ràng, do đó việc kết nối với các chuyên gia và nhà khoa học sẽ giúp họ tìm ra giải pháp phù hợp.

Ở góc độ khoa học, Tiến sĩ Nguyễn Duy Cừ, Phó Chủ tịch ViLaB, cho rằng trong bối cảnh AI đang trở thành động lực quan trọng của đổi mới sáng tạo toàn cầu, việc tăng cường hợp tác quốc tế là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực khoa học – công nghệ. Theo ông, hiện nay Mỹ và Trung Quốc đang dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh phát triển AI, trong khi châu Âu cũng tích cực tìm kiếm những hướng hợp tác mới nhằm củng cố hệ sinh thái công nghệ và nghiên cứu. Trong bối cảnh đó, Tiến sĩ Nguyễn Duy Cừ nhận định châu Âu có nền tảng vững chắc về công nghệ, giáo dục và nghiên cứu khoa học, còn Việt Nam sở hữu lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, năng động và khả năng tiếp cận nhanh với các xu hướng công nghệ mới. Việc kết nối hiệu quả hai nguồn lực này sẽ tạo ra sự bổ trợ quan trọng cho phát triển khoa học – công nghệ.

Các diễn giả tại một phiên thảo luận.

Tại các phiên thảo luận, các diễn giả đã chia sẻ nhiều tiến bộ công nghệ mới, cũng như kinh nghiệm hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và châu Âu.

Giáo sư Sarah Baatout, Phó Viện trưởng Viện ứng dụng Y học hạt nhân thuộc Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Bỉ (SCK CEN), cho rằng hội thảo là cơ hội để các bên cùng trao đổi về những lợi ích và thách thức mà AI mang lại.

Trong khi đó, Giáo sư Geert Angenon từ Đại học Tự do Brussels (VUB) cho biết việc kết nối với các đối tác Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ sinh học có thể mở ra nhiều chương trình hợp tác giữa các trường đại học và viện nghiên cứu.

Theo ông Frédéric Nguyễn, Trưởng bộ phận đối ngoại Tập đoàn bảo hiểm P&V Group và là thành viên ViLaB, hội thảo cũng là dịp để cộng đồng trí thức người Việt tại châu Âu tăng cường kết nối và hợp tác.

Bên cạnh đó, ông Jacco van der Maas, chuyên gia kinh tế nông nghiệp đến từ Hà Lan, chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng robot trong chăn nuôi bò sữa – một mô hình tiêu biểu cho xu hướng tự động hóa trong nông nghiệp. Thông qua ví dụ thực tiễn, ông cho thấy tiềm năng công nghệ trong nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý trang trại, đồng thời bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác với các đối tác Việt Nam.

Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Tiến sĩ Nguyễn Ninh Thuận, chuyên gia đang làm việc tại BASF chi nhánh tại Bỉ và là thành viên ViLaB, chia sẻ mong muốn thúc đẩy hợp tác Bỉ – Việt Nam trong việc tẩy độc đất và phát triển nông nghiệp sạch. Theo bà Ninh Thuận, việc áp dụng các giải pháp công nghệ sinh học tiên tiến sẽ giúp cải tạo đất bị ô nhiễm, nâng cao giá trị sản xuất và hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

Không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, hội thảo còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của cộng đồng trí thức Việt Nam tại châu Âu trong việc kết nối tri thức, công nghệ và nguồn lực quốc tế cho sự phát triển của đất nước.

Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt, những sáng kiến hợp tác như vậy được kỳ vọng sẽ góp phần đưa khoa học – công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, trở thành cầu nối quan trọng thúc đẩy quan hệ Việt Nam – EU phát triển sâu rộng hơn trong thời gian tới.

Tin, ảnh: Hương Giang (TTXVN)