Trí tuệ nhân tạo thiết kế thời trang, quyền lực của các nhà thiết kế đã qua?

Trí tuệ nhân tạo thiết kế thời trang, quyền lực của các nhà thiết kế đã qua?

Được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI), các thiết kế này đã được bán ra vào mùa hè năm 2025. Vài tháng trước đó, Jonak, một hãng sản xuất giày dép được thành lập năm 1964 và sản xuất giày tại châu Âu, đã cung cấp cho công ty khởi nghiệp Imki có trụ sở tại Strasbourg 5.000 hình ảnh để giúp AI làm quen với phong cách của họ.

"Chúng tôi yêu cầu họ tạo ra một bộ sưu tập gồm sáu đôi bốt cổ ngắn, sandal và giày búp bê buộc dây. Mất một tháng để chúng tôi đưa ra hướng dẫn và thêm một tháng nữa để đội ngũ của chúng tôi điều chỉnh: phần thân bốt có thể quá dài, gót giày quá cao," Lisa Nakam, giám đốc điều hành của Jonak, giải thích. Ban đầu được tiết lộ vào tháng 1/2025 tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng (CES), hội chợ thương mại công nghệ ở Las Vegas, Nevada, với phiên bản màu xám kim loại, bộ sưu tập cuối cùng đã được bán với số lượng giới hạn ở các màu khác.

Jules, The Kooples, Ba&sh… Trong hai năm qua, Imki đã thuyết phục các thương hiệu lớn của Pháp thử nghiệm với các công cụ của mình, giúp thiết kế sản phẩm phù hợp với thẩm mỹ của họ. “Điều ấn tượng nhất là cách nó tôn trọng bản sắc thương hiệu một cách hoàn hảo ,” Lisa Nakam khen ngợi.

AI "KHAI NHÃN" CHO CÁC NHÀ THIẾT KẾ

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thu hút mọi ngành công nghiệp, bao gồm cả thời trang. Trong những tháng gần đây, nó đã được sử dụng để nâng cao chất lượng video quảng cáo (Jacquemus, Gucci) và các chiến dịch quảng cáo (H&M, Mango), dự đoán khối lượng sản xuất, phân tích hành vi khách hàng và tối ưu hóa dịch vụ hậu mãi. Tuy nhiên, việc sử dụng nó trong chính quá trình sáng tạo lại là một chủ đề gây tranh cãi. "Nó có thể mở ra những góc nhìn mới, những chi tiết bất ngờ, một chân trời sáng tạo rộng lớn hơn ", Gwenda van Vliet, giám đốc thương hiệu denim G-Star, một thương hiệu tiên phong đã áp dụng AI từ năm 2022, lập luận.

Bộ sưu tập Thu/Đông 2023 của Coperni có họa tiết lấy cảm hứng từ một truyện ngụ ngôn của La Fontaine, được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo và sau đó được họa sĩ Gaspar Willmann vẽ tay trên chất liệu giả da.

Tuy nhiên, trong khi công ty tư vấn Deloitte ước tính vào năm 2024 rằng khoảng 20% thương hiệu có kế hoạch tích hợp công nghệ này vào các studio của họ, rất ít thương hiệu công khai thừa nhận điều đó. Sự ngần ngại này đến từ đâu? Đó là nỗi lo sợ về việc thay thế các nhà thiết kế trong tương lai và "mất đi bản chất và tính độc quyền" của hàng xa xỉ, như đã được nhấn mạnh trong báo cáo năm 2024 của Bain & Company và Comité Colbert, tổ chức vận động hành lang cho ngành hàng xa xỉ của Pháp.

Tuy nhiên, nó đã và đang tạo ra tác động. Trước hết, là trong dự báo xu hướng. "Hãy xem chiếc túi hình chữ nhật này ", Tony Pinville, đồng sáng lập kiêm CEO của Heuritech, một công cụ dựa trên trí tuệ nhân tạo của Pháp ra mắt năm 2013 và hiện đang được nhiều thương hiệu xa xỉ, nhãn hiệu thể thao và chuỗi cửa hàng quần áo sử dụng, vừa nói vừa chỉ vào màn hình. "Mô hình của chúng tôi, hoạt động bằng cách quét những gì mọi người đang mặc trên Instagram, TikTok hoặc Weibo, cho phép chúng tôi dự đoán nhu cầu về nó, dựa trên độ tuổi, vị trí địa lý và gu thời trang."

Do đó, trong những tháng gần đây, các loại túi hình chữ nhật, chẳng hạn như Teckel của Alaïa hoặc Andiamo Clutch của Bottega Veneta, đã tăng 48% trong số những người từ 16-25 tuổi ở châu Âu, theo nền tảng này, và sự quan tâm này dự kiến sẽ tiếp tục. Điều này đủ để khuyến khích sự phát triển của các biến thể…

Tương tự, khách hàng của Heuritech có thể thấy rằng đàn ông Pháp nên tiếp tục ưa chuộng giày lười và quần short, phụ nữ châu Âu có thể bị thu hút bởi họa tiết chấm bi hoặc sọc không đều, v.v. "Sau đó, việc bạn muốn sử dụng thông tin này như thế nào là tùy thuộc vào bạn ," tiến sĩ AI giảng dạy tại Sciences Po giải thích. " AI sẽ không thay thế các nhà thiết kế. Tuy nhiên, tôi tin rằng các nhà thiết kế sử dụng AI sẽ thay thế những người không sử dụng." Để giúp họ dễ dàng hơn, Heuritech cũng phát triển "bài biên tập", một dạng tuyển chọn nguồn cảm hứng. Ví dụ? Để phát triển chủ đề đầy hứa hẹn "tình yêu đen tuyền", máy móc đề xuất nên ưu tiên áo đen, áo xếp ly và ren.

Chiếc túi xách Andiamo Clutch của Bottega Veneta, với hình dáng thuôn dài, là một ví dụ điển hình cho xu hướng được nhận diện bởi các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Trong các studio thiết kế, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng giúp giảm số lượng nguyên mẫu nhờ các nền tảng mới như BLNG Design, Artiso và Genera.Space, với các khách hàng bao gồm các tập đoàn xa xỉ lớn và các thương hiệu bình dân như Le Coq Sportif. Chỉ trong vài phút, đôi khi bằng cách nhập một đoạn văn bản, bản phác thảo, hình ảnh hoặc tệp 3D, các công cụ trực quan hóa này sẽ hiển thị trang phục hoặc phụ kiện như thể nó có thể được mặc.

Kết quả siêu thực có thể được chỉnh sửa tùy ý: AI có thể được yêu cầu tinh chỉnh tay áo, thay đổi màu sắc hoặc giảm khoảng cách của khuy áo. "Đôi khi nhà thiết kế có một tầm nhìn mà họ khó diễn đạt ," Keiron Birch, giám đốc thiết kế của Genera.Space và cựu giám đốc điều hành tại Calvin Klein nhấn mạnh. " Nhưng với AI, ngay cả trước khi tung ra hàng chục nguyên mẫu, họ có thể làm rõ và truyền đạt hiệu quả: đó sẽ là chất liệu này, kiểu dáng này, màu sắc này."

"KHẲNG ĐỊNH MỘT QUAN ĐIỂM THẨM MỸ"

Tiết kiệm tiền bạc, năng lượng và thời gian. “Trước đây, trong một kế hoạch thiết kế bộ sưu tập, chúng tôi có thể phải nhờ các nhân viên trẻ tạo ra 500 biến thể màu sắc trên Photoshop. Giờ đây, AI đảm nhiệm việc đó chỉ trong vài giây và giải phóng họ khỏi những công việc tẻ nhạt, để tập trung vào những nhiệm vụ khác ,” Arnaud Vaillant, đồng sáng lập của Coperni, một thương hiệu mà vào năm 2023 đã cho ra mắt một họa tiết lấy cảm hứng từ truyện ngụ ngôn của La Fontaine, do AI tạo ra, hình ảnh một chú cừu đối mặt với một con sói robot, được tái hiện trên chất liệu giả da bởi Gaspar Willmann, một họa sĩ chuyên vẽ tranh bằng da thịt.

Giày bốt quân đội Rage, được thiết kế bởi Mats Rombaut, người cho rằng "Trí tuệ nhân tạo không tạo ra điều gì đột phá và trên hết là không mang lại cảm xúc gì cả."

“Gần đây, các ông lớn trong ngành thời trang đã tiếp cận chúng tôi với ý tưởng đưa bản phác thảo của họ vào mô hình của chúng tôi để có được hình chiếu chân thực, và từ đó tạo ra các lookbook ảo. Nhờ đó, họ có thể giới thiệu bộ sưu tập của mình để xem phản ứng của khách hàng, trước cả khi tung ra bất kỳ sản phẩm mẫu nào ,” Cyril Foiret, người sáng lập Maison Meta (không liên quan đến công ty mẹ của Facebook và Instagram), một công ty có trụ sở tại New York chuyên tạo ra hình ảnh, video hoặc hình bóng và đã từng hợp tác với Moncler, Mango hay Zalando, cho biết.

Nhưng ngoài những lợi ích thiết thực này, việc ứng dụng AI như một đối tác sáng tạo vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. “Những trở ngại chủ yếu là về mặt tư tưởng ,” Benjamin Simmenauer, giám đốc nghiên cứu tại Viện Thời trang Pháp (IFM), nhận định. “Ngành công nghiệp thời trang vẫn còn chìm đắm trong huyền thoại về một quan niệm lãng mạn về sự sáng tạo, được xem như sự tỏa ra từ tâm hồn của nhà thiết kế – nhất thiết phải rực rỡ, có tầm nhìn và khó kiểm soát. Trong khi đó, làm việc với AI có nghĩa là định hướng ý tưởng và khẳng định thẩm mỹ. Nói tóm lại, vai trò này không khác mấy so với vai trò của một giám đốc nghệ thuật.”

Mathieu Desmet, một nhà thiết kế giày tự do cộng tác với nhiều thương hiệu và có khả năng tạo ra hình ảnh ảo cho nhãn hiệu phụ kiện Ponctuations của mình, vẫn tỏ ra hoài nghi. "Đối với thiết kế giày, công cụ này hiện tại chưa đủ thuyết phục. Thời gian bỏ ra để hoàn thiện một bản phác thảo thô còn đáng giá hơn thời gian bỏ ra để tạo ra một bản vẽ rõ nét," anh khẳng định. "Trí tuệ nhân tạo không tạo ra bất cứ thứ gì mang tính đột phá, và đặc biệt là không mang lại cảm xúc ," nhà thiết kế giày người Bỉ Mats Rombaut, một người đam mê công nghệ, than thở. " Ví dụ, mùa này, tôi đã thiết kế Rage, một đôi bốt quân đội với mũi giày cong lên: đó là cách punk của tôi để phản kháng lại một hệ thống tư bản áp bức. Trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể chuyển tải một cảm xúc thành một vật thể như vậy." Tóm lại, Arnaud Vaillant của Coperni kết luận, "Trí tuệ nhân tạo có kỹ năng, nhưng không có ý tưởng."

Bộ sưu tập Xuân/Hè 2024 của Collina Strada, được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo.

“Nó chỉ khám phá một không gian xác suất, nó kết hợp lại các yếu tố hiện có ,” Benjamin Simmenauer giải thích. “Tuy nhiên, điều chúng ta mong đợi từ một bộ sưu tập mới không phải là ‘tuyển chọn những gì tốt nhất’ từ những bộ sưu tập trước đó, mà là một tầm nhìn được đổi mới, một ý định mới mẻ.” Các thương hiệu như Moncler (hợp tác với nghệ sĩ Lulu Li), Collina Strada và Heliot Emil đã học được bài học này một cách khó khăn vào năm 2024 hoặc 2025: bằng cách giao phó các bộ sưu tập cho AI, họ đã khơi gợi sự tò mò thích thú của công chúng, nhưng những kiểu dáng của họ - áo khoác phồng giống như bánh kem nhiều tầng kiểu meringue, áo ngủ được thiết kế lại, hoặc những bộ trang phục mang hơi hướng tương lai - đã không thể thu hút được sự chú ý.

Tuy nhiên, một số người lại chỉ ra giá trị gia tăng của các nền tảng như Limn.ai, có khả năng tạo ra những hình dạng cầu kỳ mà con người không nhất thiết phải nghĩ đến. Một chiếc giày hình gương chiếu hậu, một chiếc giày cao gót hình môi… Một số sinh viên tại IFM (Học viện Thời trang Pháp) đã thử nghiệm nó vào mùa thu năm nay để hình dung bản thân tạo ra những thiết kế đáng kinh ngạc. Cách Paris 6.000 km, Norma Kamali cũng ca ngợi "sự kết hợp đầy cảm hứng mà AI cho phép, chẳng hạn như kết hợp một chiếc áo khoác và một bộ đồ bơi ." Người phụ nữ 80 tuổi đến từ New York này, nổi tiếng khắp Đại Tây Dương với trang phục thể thao và váy dạ hội, đã trở thành biểu tượng của thiết kế tạo sinh kể từ khi tham gia các khóa học về chủ đề này tại Viện Công nghệ Massachusetts. Bà đã giao cho Maison Meta "58 năm lưu trữ ," đủ để phát triển một mô hình mô phỏng phong cách của bà.

Trong khi Norma Kamali đang cân nhắc việc thương mại hóa những sáng tạo thực tiễn hơn từ trí tuệ nhân tạo, bà chủ yếu ca ngợi AI như một nguồn cảm hứng. "Trên màn hình, những bộ trang phục mờ ảo, kỳ dị có thể xuất hiện; tôi rùng mình, tôi hét lên! Đó là sự tưởng tượng thuần túy, sự sáng tạo chưa từng có." Vào các ngày Chủ nhật, đôi khi bà dành hàng giờ một mình trong văn phòng ở West Village, New York, để tạo ra các ý tưởng. "Tôi vẫn bị cuốn hút bởi thực thể vô hồn, vô cảm này, thứ phản hồi lại tôi. Làm sao tôi có thể diễn tả được? Đối với tôi, AI giống như... yêu một chàng trai hư hỏng." Quá sa đà sẽ gây hại. Nhưng chống lại nó? Không thể nào.

Theo Lemonde

Thái Duy