Triển khai các hành động sớm khi đạt ngưỡng kích hoạt nắng nóng

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường phát biểu tại chương trình.

Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam Nguyễn Sỹ Trường nhấn mạnh, nắng nóng gay gắt và hiện tượng biến đổi khí hậu đang tác động ngày càng khốc liệt đến đời sống, sức khỏe và sinh kế của người dân, đặc biệt là các nhóm lao động tự do và hộ gia đình yếu thế tại các đô thị lớn tại Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng.

Dự án “Hỗ trợ tài chính dựa vào dự báo cho nắng nóng” là một minh chứng sinh động cho tư duy đổi mới trong công tác quản lý thảm họa: chuyển từ “ứng phó thụ động” sang “hành động sớm và chủ động phòng ngừa”.

Đánh giá cao và ghi nhận những nỗ lực rất lớn của Ban Điều hành dự án Trung ương và các địa phương trong chặng đường triển khai vừa qua, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nêu rõ, dự án không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kỹ thuật mà đã tạo tiền đề xây dựng Khung hành động sớm (EAP), gắn kết dữ liệu khí tượng thủy văn với các giải pháp an sinh xã hội thực tế được triển khai tại các bàn dự án.

Để công tác hành động sớm dựa vào dự báo thực sự phát huy hiệu quả và lan tỏa bền vững trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Sỹ Trường đề nghị, các đại biểu tập trung thảo luận, định hướng chiến lược theo các trọng tâm, trong đó rà soát, chuẩn hóa ngưỡng kích hoạt và giám sát dự báo, tiếp tục phối hợp chặt chẽ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển để điều chỉnh ngưỡng kích hoạt nắng nóng sao cho sát với thực tế diễn biến thời tiết khốc liệt hiện nay.

Cùng với đó, tối ưu hóa quy trình vận hành và cơ chế phối hợp, chú trọng tháo gỡ triệt để các rào cản về thủ tục phê duyệt và thời gian chuyển kinh phí. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành nhịp nhàng giữa Hội Chữ thập đỏ các cấp với Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cùng chính quyền địa phương nhằm bảo đảm nguồn lực được giải ngân và tiếp cận cộng đồng chỉ trong khoảng thời gian ngắn trước khi thiên tai, thảm họa xảy ra.

Toàn cảnh chương trình tập huấn.

Đồng chí Nguyễn Sỹ Trường cũng đề nghị, cần tập trung rà soát lại các gói hỗ trợ hành động sớm để bảo đảm tính thiết thực, đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ; đẩy mạnh việc lồng ghép các yếu tố bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em và hòa nhập xã hội (PGI), huy động vai trò nòng cốt của lực lượng tình nguyện viên Chữ thập đỏ tại cơ sở.

“Kết quả của dự án này không chỉ phục vụ cho ba thành phố tham gia (Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng) mà phải trở thành mô hình chuẩn hóa để Trung ương Hội tham mưu, đóng góp vào chính sách quốc gia về Quản lý rủi ro thiên tai và An sinh xã hội thích ứng. Nguồn lực tài chính, năng lực cán bộ và mạng lưới đối tác cần tiếp tục được duy trì và củng cố lâu dài”, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lưu ý.

Trình bày Báo cáo kết quả thực hiện Dự án, ông Vũ Ngọc Kiên, Cán bộ dự án Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho biết, Dự án “Hỗ trợ tài chính dựa vào dự báo cho nắng nóng” (FbF) với mục tiêu giúp người làm việc ngoài trời hiểu được cách phòng, chống nắng nóng, bảo vệ sức khỏe để bảo đảm công việc trước tác động của nắng nóng. Có 4.136 lượt người tham gia các hoạt động của Dự án trong giai đoạn thực hiện dự án 2022-2026, trong đó có 2.119 nữ, chiếm 51% tổng số người hưởng lợi.

Ông Vũ Ngọc Kiên, cán bộ dự án Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam.

Dự án được thực hiện tại các thành phố Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng, với sự tham gia của các cấp Hội Chữ thập đỏ, chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn về khí tượng thủy văn và mạng lưới tình nguyện viên cơ sở. Dự án tập trung vào các hoạt động trọng tâm như: xây dựng và giám sát ngưỡng kích hoạt nắng nóng; tổ chức họp thường niên và tập huấn nâng cao năng lực; khảo sát, duy trì và sẵn sàng kích hoạt các điểm trú tránh nắng; huy động và đào tạo lực lượng tình nguyện viên; rà soát, quản lý trang thiết bị phục vụ hành động sớm.

Trong giai đoạn 2022-2026, ba thành phố triển khai Khung hành động sớm đối với nắng nóng (Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng) đã phối hợp Trung ương Hội tổ chức các cuộc họp thường niên với các bên có liên quan, kết hợp tập huấn giám sát cho 559 cán bộ các cấp thuộc 29 phường tham gia dự án.

Nội dung các cuộc họp và tập huấn trong giai đoạn tập trung vào: hướng dẫn triển khai kế hoạch hoạt động và kế hoạch ngân sách; phân công và cử cán bộ đầu mối FbF theo dõi, giám sát ngưỡng kích hoạt; tập huấn công tác giám sát; khảo sát địa điểm đặt các điểm trú tránh nắng và ký thỏa thuận với chính quyền địa phương; tuyển chọn và tập huấn tình nguyện viên; rà soát, kiểm tra các trang thiết bị phục vụ điểm trú tránh nắng; đồng thời ký hợp đồng khung với đơn vị cung cấp xe buýt nhằm sẵn sàng cho việc kích hoạt các hành động sớm khi đạt ngưỡng.

Trong quá trình triển khai dự án, Hội Chữ thập đỏ các thành phố đã phối hợp 29 phường khảo sát, lựa chọn và thống nhất các địa điểm trú tránh nắng cố định và di động để sẵn sàng kích hoạt khi đạt ngưỡng. Việc lựa chọn địa điểm dựa trên vị trí, khả năng tiếp cận, điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu hỗ trợ của người dân, đặc biệt là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng.

Các bên đã ký thỏa thuận hợp tác, thống nhất địa điểm và trách nhiệm trong bố trí mặt bằng, quản lý, bảo quản trang thiết bị, huy động nhân lực và tổ chức vận hành khi kích hoạt. Đối với các điểm di động, phương án bố trí, di chuyển và phục vụ người dân cũng được xác định nhằm bảo đảm tính linh hoạt và khả năng tiếp cận nhanh các khu vực có nhu cầu.

Bên cạnh đó, hoạt động tập huấn giám sát cho cán bộ Hội Chữ thập đỏ các cấp được thực hiện lồng ghép trong khuôn khổ các cuộc họp thường niên với các bên có liên quan, góp phần từng bước nâng cao năng lực theo dõi, giám sát và sẵn sàng triển khai các hành động sớm khi đạt ngưỡng kích hoạt nắng nóng.

Tại chương trình, các đại biểu tập trung phân tích nguyên nhân Kế hoạch hành động sớm chưa được kích hoạt trong 5 năm qua; rà soát những nội dung cần “Giữ lại-Điều chỉnh-Đổi mới” đối với ngưỡng kích hoạt, giám sát dự báo, cơ chế phối hợp, hành động sớm, cộng đồng mục tiêu và lực lượng tình nguyện viên. Các nội dung về ngân sách, thời gian chuyển kinh phí, năng lực triển khai và giám sát cũng được thảo luận, cùng với việc xây dựng lộ trình các bước tiếp theo, phân công trách nhiệm và xác định nhu cầu hỗ trợ.