Triệt phá đường dây lừa đảo, mua bán dữ liệu và rửa tiền trên không gian mạng

Công cụ, phương tiện các đối tượng sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội (Ảnh: Công an Quảng Ninh)

Chuyên án bắt đầu từ 8 đơn trình báo của người dân với tổng số tiền bị chiếm đoạt hơn 160 triệu đồng. Từ những dấu vết tưởng như rời rạc, lực lượng Công an Quảng Ninh đã tiến hành xác minh, truy tìm nguồn dữ liệu, phương thức tiếp cận nạn nhân, dòng tiền và các tài khoản trung gian. Quá trình điều tra từng bước bóc tách một mạng lưới tội phạm hoạt động trên phạm vi nhiều địa phương, với sự phân công giữa các nhóm đối tượng.

Đến nay, 18 bị can đã bị khởi tố. Cơ quan Công an thu giữ 79 điện thoại di động, 7 máy tính cùng tiền mặt và tiền điện tử liên quan đến hoạt động phạm tội. Kết quả điều tra bước đầu xác định các đối tượng đã chiếm đoạt hơn 110 tỷ đồng của hàng nghìn bị hại trên phạm vi toàn quốc; đồng thời thực hiện 763 giao dịch có dấu hiệu rửa tiền, với tổng giá trị hơn 1,24 triệu USDT.

Theo đó, 5 địa điểm với 4 nhóm đối tượng tại Hà Nội, Quảng Ninh và Hòa Bình đồng loạt bị lực lượng Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao triệt xóa.

Điều đáng chú ý, các đối tượng không tìm kiếm nạn nhân một cách ngẫu nhiên mà bỏ tiền mua hoặc trao đổi trái phép những kho dữ liệu cá nhân với số lượng lớn. Trong đó có số điện thoại, tài khoản ngân hàng, địa chỉ cư trú, nghề nghiệp, lịch sử vay vốn, thông tin đầu tư tài chính, thậm chí cả thói quen và nhu cầu tiêu dùng.

Lực lượng chức năng cho biết nguồn dữ liệu có thể bị rò rỉ từ nhiều hoạt động kinh doanh, dịch vụ, trong đó có các cơ sở kinh doanh, công ty, phòng khám, cửa hàng... Sau khi được thu thập trái phép, dữ liệu tiếp tục bị rao bán trên các hội nhóm, nền tảng trực tuyến, trong đó có những nhóm hoạt động ẩn danh.

Có trong tay dữ liệu, các đối tượng không cần mất nhiều thời gian để tìm hiểu nạn nhân, dựa vào những thông tin có sẵn để xây dựng kịch bản phù hợp, đánh trúng nhu cầu và tâm lý của từng người.

Công an tỉnh Quảng Ninh họp Ban chuyên án bóc gõ đường dây lừa đảo, mua bán dữ liệu và rửa tiền trên không gian mạng

Không chỉ giả danh nhân viên ngân hàng, các đối tượng còn đánh vào nhu cầu học tập, thi lấy chứng chỉ ngoại ngữ…Từ những dữ liệu cá nhân được mua trái phép, các đối tượng biết được nhu cầu, hoàn cảnh, nghề nghiệp hoặc mối quan tâm của từng người để lựa chọn phương thức tiếp cận phù hợp.

Nếu trước đây, các đối tượng lừa đảo thường tự tìm kiếm tài khoản ngân hàng để nhận tiền thì trong đường dây này, công đoạn che giấu, hợp thức hóa dòng tiền đã được giao cho những nhóm chuyên thực hiện hành vi rửa tiền.

Ngay sau khi tiền của nạn nhân được chuyển vào tài khoản, dòng tiền lập tức được phân tán qua nhiều tài khoản khác nhau. Sau đó, các đối tượng tiếp tục chuyển đổi sang tiền điện tử, sử dụng ví điện tử, cổng game và các nền tảng thanh toán trực tuyến để tạo ra nhiều lớp giao dịch, gây khó khăn cho việc truy vết…

Đối với nhóm rửa tiền, thủ đoạn được xác định là sử dụng các tài khoản trung gian để nhận tiền từ những đối tượng lừa đảo, sau đó dùng số tiền này mua USDT (một loại tiền ảo trên sàn giao dịch điện tử), tiếp tục bán USDT để chuyển đổi thành tiền và chuyển lại cho các đối tượng phạm tội.

Một dòng tiền vì vậy có thể đi qua nhiều tài khoản và nhiều phương thức thanh toán khác nhau trước khi quay trở lại tay các đối tượng chủ mưu. Việc phân tách các công đoạn từ lừa đảo, nhận tiền đến rửa tiền cho thấy mức độ chuyên nghiệp và tính chất liên kết của đường dây.