Triệu phú hoa đào trên núi Bản Giàng

Triệu phú người Mông trên đỉnh Bản Giàng

Một ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chúng tôi có dịp trở lại thôn Bản Giàng - thôn xa nhất, cách trung tâm xã Bản Xèo khoảng 30 km. Trong câu chuyện về những đổi thay trong cuộc sống của đồng bào Mông nơi đây, bà con trong thôn phấn khởi khoe nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước và ý chí vượt khó vươn lên, nhiều hộ dân trong thôn đã thoát khỏi đói nghèo, có cuộc sống ấm no hơn.

Bà con cũng rất tự hào kể chuyện trong thôn có chàng trai trẻ Sùng A Hù là người tiên phong mở lối trong phát triển kinh tế, thu nhập mỗi năm đạt 150 - 200 triệu đồng, là tấm gương để bà con học hỏi, làm theo.

Anh Sùng A Hù (34 tuổi) là người Mông đầu tiên trồng đào trên đỉnh Bản Giàng.

Nghe người dân Bản Giàng kể chuyện về Sùng A Hù, tôi ngỏ ý muốn gặp anh để “mục sở thị” chàng trai người Mông đã làm gì ở nơi xa xôi nhất xã Bản Xèo để có thu nhập cao như vậy. Mấy thanh niên bản chỉ lên sườn núi cao vút mờ trong sương mây bảo: nhà A Hù ở giữa thôn nhưng chẳng mấy khi anh ở nhà mà ở trên đỉnh núi kia.

Đường lên Bản Giàng khó đi, trời mưa chỉ có thể đi bộ, hôm nay nắng thì xe máy có thể lên được. Phải mất gần một tiếng đồng hồ ngược dốc trên con đường gập ghềnh đá núi, chúng tôi mới lên được núi Bản Giàng. Vượt qua tầng sương mù, lên đến gần đỉnh núi thì nắng vàng như mật ong. Hiện ra trước mắt chúng tôi là những đồi hoa đào đang bung nụ, trổ hoa rực rỡ. Tuy nhiên, phải đi thêm chừng 3 km nữa lên gần đỉnh núi cao nhất chúng tôi mới nhìn thấy căn lán nhỏ giữa rừng đào đẹp như miền cổ tích.

Những khu đồi trọc trên đỉnh Bản Giàng đã được anh Hù "hô biến" thành những vườn đào rực rỡ.

Trong vườn đào đang khoe sắc đón xuân, một chàng trai dáng dong dỏng cao, khuôn mặt rắn rỏi, đôi mắt sáng, đang chăm chú cắt tỉa những cành đào chi chít hoa, đó là Sùng A Hù. Gặp chúng tôi, anh Hù hồ hởi bắt tay, đưa đi ngắm những cây đào đang độ nở hoa đẹp nhất. Trên đường đi, A Hù kể anh là người đầu tiên lên đỉnh núi Bản Giàng trồng đào, đến nay đã được 12 năm. Hiện nay, số đào anh trồng đã hơn 10 nghìn cây, phủ khắp đỉnh núi này. Nếu đi bộ thăm hết số đào đó có lẽ phải mất nửa ngày.

Mỗi năm, anh Sùng A Hù thu nhập 150 - 200 triệu đồng từ bán cây đào.

Dịp Tết Nguyên đán năm 2025, anh Hù đã bán được 150 triệu đồng từ bán đào. Năm nay nhuận, Tết muộn hơn mọi năm, mặc dù ở khu vực vùng thấp đào nở sớm khiến nhiều nhà vườn thất thu nhưng trên đỉnh núi Bản Giàng, những cây đào lại nở muộn hơn và cho hoa rất đẹp. Mỗi cây đào bán tại vườn có giá phổ biến từ 200 nghìn đồng đến 1 triệu đồng, những cây đẹp được anh Hù bán với giá 3 triệu đồng. Ngay trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ, anh đã thu về khoảng 200 triệu đồng.

Hành trình phủ xanh đỉnh núi Bản Giàng

Quả thực, nếu không đến đỉnh núi Bản Giàng, tận mắt chứng kiến "rừng đào" khoe sắc và trực tiếp gặp chàng trai trẻ Sùng A Hù, chúng tôi đã không thể tin đó là sự thật. Trên ngọn núi cao vút, đường đi lại quá gian nan, nắng và gió lồng lộng lại là nơi chàng trai người Mông khởi nghiệp làm giàu từ cách đây những 12 năm.

Anh Sùng A Hù kể: Đỉnh núi Bản Giàng là nơi cao nhất, trước đây thường xuyên xảy ra cháy rừng vào mùa khô hanh. Đất trên núi Bản Giàng tuy rộng nhưng luôn khô cằn vì thiếu nước nên chỉ có cây bụi mọc chứ hiếm cây cối nào phát triển được. Từ năm 2014, tôi nảy ra ý tưởng lên đây trồng cây. Sau đó, khi sang xã Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu), thấy bà con trồng được giống đào cho nhiều hoa đẹp hơn hẳn đào ở vùng cao Pa Cheo nên tôi đã mua hạt đào giống về trồng thử nghiệm trên đỉnh núi này.

Cây đào trồng trên núi Bản Giàng có nụ to và nhiều, cánh hoa dày, màu hồng đậm.

Trong câu chuyện, anh Hù bảo để trồng được hơn 10 nghìn cây đào trên đỉnh Bản Giàng là một hành trình gian nan. Những năm đầu, anh cùng gia đình cặm cụi lên núi phát cây, phát cỏ trồng từng hạt đào. Bà con trong thôn thấy vậy hoài nghi bảo anh: "Chỉ tốn công sức, đất cằn như vậy làm sao có thể trồng cây?", "Đỉnh Bản Giàng xa vậy, trồng đào thì bán cho ai?", "Mai kia cháy rừng thì lại mất hết chẳng còn gì"...

Dù biết sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng anh Sùng A Hù không nản chí mà quyết tâm trồng đào trên đỉnh Bản Giàng. Đổ bao nhiêu mồ hôi và công sức xuống những khu đồi cằn khô, anh Hù mừng hơn bắt được vàng khi cây đào hợp với đất đai, khí hậu nhiều nắng gió trên núi, 3 năm sau đã lên xanh tốt và nở những bông hoa đầu tiên. Những bông hoa nở đẹp chẳng kém gì ở Sin Suối Hồ, cành nào cũng chi chít nụ, bông to, cánh dày, màu hoa hồng đậm.

Anh Sùng A Hù chia sẻ kỹ thuật trồng và chăm sóc đào với người dân địa phương.

Khi những cành đào núi Bản Giàng được anh mang xuống chợ phiên bán, nhiều người trong bản vẫn hồ nghi, còn những thương lái miền xuôi thì rất thích. Dần dần, những thợ đào, thương lái tìm lên tận đỉnh Bản Giàng để mua đào chở về xuôi bán cho khách sành chơi. Phấn khởi vì đào bán được giá, qua các năm, anh Hù lại tiếp tục nhân giống, mở rộng thêm diện tích, đồng thời hướng dẫn bà con trong thôn cùng lên núi trồng đào để nâng cao thu nhập. Mỗi năm, anh cung cấp hàng nghìn cây đào giống cho người dân quanh vùng trồng. Đến nay, trên núi Bản Giàng đã có gần 100 hộ dân lên trồng đào, biến đỉnh núi Bản Giàng khô cằn thành một vùng đào tươi tốt. Mấy năm gần đây, bà con lại chung sức mở rộng con đường lên núi để xe công nông có thể ngược dốc chở phân lên bón đào và chở hoa đào xuống núi.

Từ mô hình trồng đào của anh Sùng A Hù, đến nay có hàng chục hộ dân khu vực xã Pa Cheo cũ lên đỉnh Bản Giàng trồng đào để tăng thu nhập.

Thăm những rừng đào trên đỉnh Bản Giàng, tôi gặp anh Lý A Chúng - một chủ vườn đang bận rộn đưa thợ đi chọn đào bán cho thương lái. Anh Lý A Chúng chia sẻ: "Nhà tôi ở thôn Tả Pa Cheo, cách đỉnh núi Bản Giàng khoảng 17 km. Từ năm 2019, khi thấy Sùng A Hù lên núi trồng đào có thu nhập cao, tôi cũng học hỏi, làm theo. Ban đầu, tôi mua 50 kg hạt giống về gieo trồng được 700 cây đào. Năm 2025, gia đình tôi thu được 150 triệu đồng từ bán đào. Đến nay, tôi đã trồng thêm được khoảng 1.500 cây đào trên đỉnh Bản Giàng. Tôi rất biết ơn Sùng A Hù đã nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật trồng và chăm sóc, cắt tỉa đào để nâng cao thu nhập cho gia đình".

Bằng ý chí và tinh thần dám nghĩ, dám làm, anh Sùng A Hù đã cùng đồng bào Mông quê mình phủ xanh đỉnh Bản Giàng bằng hàng chục nghìn cây đào, biến đỉnh núi thành rừng đào rực rỡ.

Khoảng 4 giờ chiều, khi đỉnh núi Bản Giàng vẫn rực rỡ trong nắng vàng thì ở dưới thôn Bản Giàng, sương mù đã phủ dày đặc. Anh Sùng A Hù cắt tặng tôi một bó hoa đào đang bung nở rực rỡ hẹn mùa xuân năm sau sẽ đưa chúng tôi lên thăm đỉnh núi cao nhất, nơi có thể ngắm nhìn biển mây trắng đẹp như cõi đào nguyên trên núi Bản Giàng. Chia tay Sùng A Hù, tôi thầm cảm phục chàng trai trẻ người Mông bằng ý chí và nghị lực đã viết nên một câu chuyện cổ tích có thật trên núi Bản Giàng.

Trần Tuấn Ngọc - Phùng Văn Toàn