Trình Quốc hội ban hành chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ cho người nộp thuế

Chiều 20/11, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện Luật Quản lý thuế nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.

Dự kiến xử lý xóa gần 17 nghìn tỷ đồng nợ gốc lệ phí môn bài và tiền chậm nộp

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tính đến ngày 23/10/2026, còn 2.518.440 trường hợp người nộp thuế đang ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).

Nếu không có chính sách đặc thù để hỗ trợ, giảm nghĩa vụ tài chính khi người nộp thuế thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì việc xử lý số lượng lớn người nộp thuế không còn hoạt động sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng khuyến nghị của Diễn đàn Toàn cầu về giảm số lượng người nộp thuế không hoạt động.

Bên cạnh đó, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định xóa nợ theo các trường hợp, điều kiện cụ thể nhưng chưa quy định việc xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và cơ chế xóa có điều kiện cho người nộp thuế ở trạng thái 03 hoặc trạng thái 06. Vì vậy, việc xây dựng và ban hành Nghị quyết là cần thiết nhằm sớm tháo gỡ các tồn tại, bảo đảm xử lý thống nhất và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Nghị quyết quy định chính sách đặc thù để xử lý xóa nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp, bao gồm cả tiền phạt chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế có hiệu lực trước ngày 1/7/2013 (sau đây gọi là tiền thuế nợ) của người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 tính đến ngày 21/11/2026.

Dự thảo loại trừ khỏi phạm vi được xem xét xử lý xóa đối với các khoản tiền chậm nộp phát sinh từ khoản tiền thuế nợ gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ; khoản tiền thuế nợ liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử nhằm ngăn ngừa lợi dụng chính sách và bảo đảm xử lý đúng đối tượng, đúng khoản nợ.

Về nội dung cơ bản của dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Tài chính nêu rõ, dự thảo quy định xử lý xóa nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 và tiền chậm nộp của khoản được xử lý xóa; xử lý xóa tiền chậm nộp lệ phí môn bài còn nợ đến ngày 21/11/2026.

Nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 chưa khai, nộp và chưa hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế thì người nộp thuế không phải khai, nộp, không tính tiền chậm nộp. Cơ quan thuế xử lý xóa căn cứ dữ liệu quản lý thuế trên hệ thống, không yêu cầu người nộp thuế nộp hồ sơ đề nghị xử lý xóa nợ nhằm giải quyết dứt điểm tồn đọng, thống nhất giữa các trường hợp và giảm chi phí tuân thủ, thu hồi nợ.

Về quy định xử lý xóa tiền chậm nộp do cơ quan quản lý thuế quản lý thu đối với người nộp thuế ở trạng thái 03, trạng thái 06, Điều 5 quy định xử lý xóa tiền chậm nộp cho người nộp thuế thuộc Điều 2 khi đã nộp đủ nợ gốc phải nộp và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.

Số tiền chậm nộp được xóa tính đến ngày nộp đủ nợ gốc, chậm nhất ngày 30/6/2028; bao gồm cả tiền chậm nộp còn nợ của trường hợp không còn nợ gốc đến ngày 21/11/2026. Người nộp thuế đáp ứng điều kiện đã được xử lý xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 không phải thực hiện việc hủy quyết định, thu hồi khoản đã xóa.

Về tác động đối với ngân sách nhà nước, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, số nợ thuộc phạm vi đề xuất xóa nợ gốc lệ phí môn bài là khoảng 1.250 tỷ đồng và số tiền chậm nộp phát sinh của khoản nợ gốc này là khoảng 438 tỷ đồng. Bên cạnh đó, còn gần 2 triệu người nộp thuế trạng thái 03 và trạng thái 06 chưa hạch toán nghĩa vụ môn bài của thời gian ngừng hoạt động trên hệ thống. Nếu toàn bộ 2 triệu người này đến nộp hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt mã số thuế thì tổng số nợ gốc lệ phí môn bài và tiền chậm nộp dự kiến xử lý xóa khoảng 16.688 tỷ đồng.

Xác định rõ đây là chính sách áp dụng một lần, không tạo tiền lệ về các đợt xóa nợ định kỳ

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, Ủy ban tán thành sự cần thiết có giải pháp đặc thù, có thời hạn để xử lý dứt điểm nghĩa vụ lệ phí môn bài tồn đọng, tháo gỡ rào cản tài chính cho người nộp thuế thực sự đã ngừng hoạt động, góp phần làm sạch cơ sở dữ liệu thuế, ngăn chặn việc lợi dụng pháp nhân không hoạt động để gian lận hóa đơn.

Tuy nhiên, Diễn đàn Toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF) không trực tiếp khuyến nghị xóa nợ thuế; kết quả đáp ứng khuyến nghị của GF phụ thuộc chủ yếu vào việc quản lý trạng thái pháp nhân và lưu giữ thông tin của người nộp thuế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm bảo đảm chính sách và việc tổ chức thực hiện tuân thủ đúng chuẩn mực, khuyến nghị của OECD và GF, không ảnh hưởng đến kết quả kỳ đánh giá lại; xác định mục tiêu định lượng của chính sách (số mã số thuế dự kiến được khôi phục, chấm dứt hiệu lực); xác định rõ đây là chính sách áp dụng một lần, không tạo tiền lệ về các đợt xóa nợ định kỳ.

Liên quan tác động đối với ngân sách nhà nước, cơ quan thẩm tra cho rằng đánh giá tác động chưa phân tích theo từng cấp ngân sách, chưa lượng hóa đầy đủ kết quả dự kiến của chính sách. Đề nghị Chính phủ đánh giá khả năng thụ hưởng của từng nhóm trong tổng số 2.518.440 người nộp thuế trạng thái 03, 06.

Về xóa nợ lệ phí môn bài, đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành, vì lệ phí môn bài đã được bãi bỏ theo chủ trương của Đảng và Nghị quyết số 198/2025/QH15; số nợ đã hạch toán không lớn, chi phí thu hồi có thể vượt số thu. Đề nghị làm rõ việc không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng đối với thời gian người nộp thuế đã thực tế ngừng hoạt động.

Về xóa tiền chậm nộp, Ủy ban đề nghị cân nhắc quy định xóa tiền chậm nộp nếu người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc đến hết ngày 20/11/2027 và giảm 50% nếu nộp đủ từ ngày 21/11/2027 đến hết ngày 30/6/2028; bổ sung quy định hoàn trả khoản đã được xóa khi quay lại sản xuất, kinh doanh hoặc thành lập cơ sở kinh doanh mới theo nguyên tắc tại khoản 2 Điều 21 Luật Quản lý thuế.

Sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

VĂN TOẢN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/trinh-quoc-hoi-ban-hanh-chinh-sach-dac-thu-xu-ly-xoa-tien-thue-no-cho-nguoi-nop-thue-post1004225.html