Trình Quốc hội dự án Luật An ninh dữ liệu

Tiếp tục Kỳ họp thứ 2, sáng 26/10, Quốc hội đã nghe Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật An ninh dữ liệu.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, việc xây dựng các dự án Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh dữ liệu; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội chủ trì phiên họp

Việc xây dựng dự án Luật nhằm khắc phục các hạn chế, khó khăn trong triển khai thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực nêu trên; đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Luật còn nhằm xác lập cơ sở pháp lý để Nhà nước quản lý, bảo vệ dữ liệu thuộc quyền tài phán của Việt Nam; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; tạo điều kiện phát triển kinh tế dữ liệu. Quan điểm xây dựng: an ninh quốc gia là yêu cầu xuyên suốt; quản lý theo mức độ rủi ro, không áp đặt đồng loạt nghĩa vụ, dữ liệu rủi ro thấp không phát sinh thủ tục; thống nhất với Luật An ninh mạng, Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, kế thừa phân loại dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi theo Luật Dữ liệu; không thành lập tổ chức, bộ máy mới; tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Dự thảo Luật gồm 06 chương, 29 điều. Dự thảo Luật quy định 05 cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu; chủ quản dữ liệu tự xác định cấp độ, áp dụng biện pháp bảo vệ tương xứng và chịu trách nhiệm về kết quả xác định, theo cơ chế hậu kiểm là chủ yếu. Chủ quản dữ liệu từ Cấp độ 3 trở lên có trách nhiệm đánh giá tác động, kiểm toán an ninh dữ liệu định kỳ; hệ thống xử lý dữ liệu Cấp độ 4, Cấp độ 5 phải được thẩm định theo quy định. Các biện pháp bảo vệ được áp dụng xuyên suốt từ khâu thiết kế hệ thống đến khi tiêu hủy dữ liệu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đại biểu Quốc hội dự phiên họp

Về bảo vệ an ninh dữ liệu trong chuyển đổi số, công nghệ mới, dự thảo Luật quy định trách nhiệm bảo vệ an ninh dữ liệu đối với hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu quốc gia trọng yếu, hệ thống vật lý - số, hoạt động xử lý dữ liệu quy mô lớn và chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ dữ liệu. Đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dự thảo Luật yêu cầu kiểm soát nguồn gốc, bảo đảm tính nguyên vẹn của dữ liệu huấn luyện và dữ liệu dẫn xuất; phòng, chống hành vi đầu độc dữ liệu, trích xuất dữ liệu trái phép; bảo đảm con người có khả năng can thiệp, kiểm soát đối với hoạt động ra quyết định tự động theo quy định của pháp luật.

Dự thảo Luật quy định mật mã an ninh do Bộ Công an thống nhất quản lý, sử dụng để bảo vệ dữ liệu và bí mật nhà nước, được thực hiện có lộ trình: trước mắt áp dụng trong lực lượng Công an nhân dân, sau đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng phạm vi áp dụng. Nhà nước khuyến khích nghiên cứu, phát triển mật mã kháng lượng tử, mật mã lượng tử; việc chuyển đổi thực hiện theo lộ trình phù hợp năng lực công nghệ, không áp dụng đồng loạt khi chưa đủ điều kiện.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật An ninh dữ liệu

Về chuyển, xử lý dữ liệu xuyên biên giới, dự thảo Luật quy định dữ liệu Cấp độ 1, Cấp độ 2 không phải thực hiện thủ tục theo Luật này khi chuyển ra nước ngoài; dữ liệu Cấp độ 3 do chủ quản dữ liệu tự đánh giá và lưu giữ hồ sơ; dữ liệu Cấp độ 4, Cấp độ 5 phải được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, chấp thuận trước khi chuyển. Dự thảo Luật đồng thời quy định việc cung cấp dữ liệu theo yêu cầu của nước ngoài, trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, và việc tích hợp đánh giá an ninh dữ liệu trong thủ tục đầu tư, chuyển giao công nghệ hiện hành.

Về ứng phó sự cố và biện pháp khẩn cấp, dự thảo Luật thiết lập cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm, báo cáo và điều phối ứng cứu sự cố an ninh dữ liệu. Căn cứ, thẩm quyền, phạm vi và thời hạn áp dụng biện pháp kỹ thuật khẩn cấp được quy định cụ thể ngay trong Luật; việc áp dụng ưu tiên biện pháp ít hạn chế quyền nhất và phải chấm dứt ngay khi căn cứ áp dụng không còn. Tổ chức, cá nhân bị áp dụng biện pháp được bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện và được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.