Trời lạnh, người bị hen cảnh giác tái phát bệnh

Người bệnh hô hấp đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai.

Người bệnh có thể khó thở dữ dội

Trước tình hình thời tiết rét sâu những ngày gần đây, nhiều người mắc bệnh đường hô hấp, nhất là có tiền sử bị hen phải đến bệnh viện, TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo, thời tiết lạnh rất dễ khiến người bị hen tái phát bệnh.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường giải thích: "Không khí lạnh và ẩm là tác nhân kích ứng trực tiếp đối với đường thở vốn đã rất nhạy cảm của người bệnh hen. Khi hít phải khí lạnh, đường thở dễ bị co thắt, niêm mạc phế quản phù nề và tiết dịch nhầy nhiều hơn, dẫn đến các triệu chứng khò khè, khó thở và tức nặng ngực. Bên cạnh đó, mùa lạnh cũng là thời điểm các loại virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh, đây chính là 'ngòi nổ' làm bùng phát các cơn hen cấp tính nguy hiểm".

Theo đó, cơn hen cấp có thể diễn biến rất nhanh và thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh. Vì vậy, người bệnh hen và người nhà cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu "đỏ" để đi cấp cứu kịp thời như: Người bệnh có thể khó thở dữ dội, với biểu hiện phải ngồi ngả người ra trước, chống tay để thở, không thể nằm xuống được; khó thở đến mức không thể nói được câu dài, chỉ nói được từng từ đứt quãng.

Thuốc cắt cơn không còn tác dụng với những cơn hen cấp là dấu hiệu nguy hiểm. Cụ thể, sau khi xịt thuốc cắt cơn (như Ventolin) theo đúng hướng dẫn mà các triệu chứng của người bệnh không thuyên giảm hoặc chỉ đỡ rất ít rồi bị khó thở lại ngay.

Đặc biệt, khi người bệnh có các dấu hiệu tím tái: Môi, đầu ngón tay, ngón chân chuyển sang màu xanh tím; hay biểu hiện rối loạn ý thức như lo lắng, hốt hoảng, lờ đờ hoặc lịm đi, ngủ gà... người nhà cần nhanh chóng gọi cấp cứu, đưa người bệnh đi viện ngay để được xử trí kịp thời.

Bác sĩ cũng cho biết, hen phế quản là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Vì vậy người bệnh không nên chủ quan với thời tiết, mà cần chủ động trang bị kiến thức và luôn có sẵn kế hoạch hành động khi cơn hen xuất hiện.

Nguyên tắc "vàng" phòng bệnh

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, để bảo vệ đường hô hấp và kiểm soát tốt bệnh hen, người bệnh cần biết cách giữ ấm cơ thể đúng cách. Người bệnh không chỉ mặc đủ ấm khi ra ngoài, mà cần đặc biệt chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và mũi; nên đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà để làm ấm luồng không khí trước khi đi vào phổi.

Với người bị hẹn, việc vệ sinh môi trường sống là rất quan trọng. Đặc biệt, vào mùa lạnh, nhiều gia đình thường đóng kín cửa, tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi nhà gia tăng. Đây là điều cần hết sức tránh với người bị hen. Các gia đình cần đảm bảo nhà cửa luôn khô ráo, sạch sẽ, tránh dùng rèm, thảm, những vật dụng bắt bụi hoặc nuôi thú cưng trong phòng ngủ.

Đồng thời, người bị hen cũng cần tránh các tác nhân kích ứng đường thở như: Hạn chế tiếp xúc với khói hương, khói thuốc lá, mùi hóa chất nồng hắc, phấn hoa và đặc biệt là tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng và vận động cũng góp phần phòng bệnh. Người bệnh hen cần ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt, khi tập thể dục, nên chọn thời điểm nắng ấm, tập trong nhà và khởi động kỹ trước khi tập, không tập quá sức.

Về việc thuốc dự phòng hen, theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, đây là "lá chắn" không thể thiếu với người bệnh. Đáng chú ý, nhiều người bệnh hen thường mắc sai lầm rất lớn là tự ý bỏ thuốc khi thấy sức khỏe ổn định.

"Thuốc dự phòng hen (thường là dạng xịt/hít) giúp ổn định tình trạng viêm ở đường thở. Người bệnh cần đảm bảo luôn dùng thuốc đúng liều và đúng kỹ thuật hít theo chỉ dẫn của bác sĩ, không được tự ý bỏ thuốc để ngăn chặn cơn hen tái phát, nhất là vào mùa lạnh", TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo.

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc