Trọng Đại không phải cầu thủ duy nhất từng phải đi xin việc

Đầu tháng 9, Nguyễn Trọng Đại đăng trên trang cá nhân một dòng trạng thái ngắn: “Mọi người ơi, ai có công việc gì tốt dễ làm không cho em xin tham khảo giúp em với ạ!”. Ở tuổi 29, cựu đội trưởng U20 Việt Nam đang tìm một công việc sau khi rời CLB Long An.

Dòng trạng thái nhanh chóng thu hút sự chú ý. Trọng Đại từng là đội trưởng U19 Việt Nam giành quyền dự U20 World Cup 2017, sau đó góp mặt trong đội hình U23 Việt Nam giành ngôi Á quân U23 châu Á 2018 tại Thường Châu.

Nhưng hiện tại, thay vì tìm một bến đỗ mới trên sân cỏ, anh hỏi cộng đồng mạng xem có công việc nào “tốt, dễ làm” hay không. Đây không phải câu chuyện chưa từng xảy ra với các cầu thủ chuyên nghiệp trên thế giới. Điểm chung của họ là một ngày nào đó, danh tiếng trên sân bóng không còn đủ để duy trì cuộc sống.

Chặng đường sau sân cỏ

Trọng Đại sinh năm 1997, trưởng thành từ lò đào tạo Viettel. Anh từng là đội trưởng U19 Việt Nam tại giải U19 châu Á 2016, giải đấu giúp Việt Nam lần đầu giành quyền dự U20 World Cup.

Tại U20 World Cup 2017 ở Hàn Quốc, Trọng Đại tiếp tục nằm trong đội hình Việt Nam. Một năm sau, anh được triệu tập vào U23 Việt Nam dự giải U23 châu Á tại Trung Quốc, nơi đội bóng của HLV Park Hang-seo tạo nên kỳ tích với vị trí Á quân.

Trọng Đại (bên trái) chưa tìm được CLB chuyên nghiệp mới cho mùa giải 2026/27. Ảnh: Minh Chiến.

Ở cấp CLB, Trọng Đại từng thi đấu nhiều năm cho Viettel, cùng đội bóng vô địch giải hạng Nhất năm 2018 và V.League năm 2020. Sau khi rời Viettel năm 2022, anh lần lượt khoác áo Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Nam Định, Hải Phòng, Gia Định và Long An.

Hồ sơ của VPF hiện ghi nhận sự nghiệp của Trọng Đại tại Long An đến hết mùa giải này. Khi Long An chuẩn bị cho mùa giải 2026/27, tên Trọng Đại không còn trong danh sách nhân sự được công bố.

Trong bối cảnh mùa giải mới bắt đầu, anh chưa tìm được một CLB chuyên nghiệp mới. Đầu tháng 9, Trọng Đại đăng bài tìm việc trên Facebook. Đáng chú ý, bài đăng không đính kèm CV, vị trí công việc cụ thể, ngành nghề hướng đến hay mức lương mong muốn.

Cách tìm việc này khiến câu chuyện được chú ý, nhưng việc một cầu thủ tìm một công việc ngoài bóng đá không phải điều bất thường. Ở một số nền bóng đá, những câu chuyện tương tự từng xuất hiện từ nhiều năm trước.

Cựu cầu thủ Anh Max Noble là một trong số đó. Noble gia nhập Fulham năm 15 tuổi, tập luyện cùng đội một trong giai đoạn CLB thi đấu tại Premier League và từng khoác áo các đội trẻ Wales, cùng thế hệ với Gareth Bale và Aaron Ramsey.

Sự nghiệp của anh kết thúc lúc mới 19 tuổi sau 2 ca phẫu thuật đầu gối. Anh rời hệ thống đào tạo mà không có bằng cấp đáng kể, đặc biệt sau khi dành phần lớn thời niên thiếu cho bóng đá.

Max Noble khó khăn tìm việc sau khi giải nghệ vì chấn thương. Ảnh: @max_certifiedsports/IG.

Trong cuộc phỏng vấn với Sky News ngày 4/2/2021, Noble kể rằng sau khi rời bóng đá, anh đến Jobcentre và nộp đơn xin một công việc ca đêm tại siêu thị với mức lương tối thiểu. Công việc thậm chí không thể bắt đầu. Hai đầu gối bị chấn thương khiến Noble khó đứng hoặc ngồi trong thời gian dài.

Anh nói với Sky News rằng việc từ ngưỡng cửa Premier League đến mức không thể xin việc ca đêm lương tối thiểu tại Asda là điều rất đau lòng. Noble sau đó mất khoảng 2,5 năm lui tới Jobcentre trước khi tìm được cơ hội thực tập tại Burberry.

Từ vị trí thực tập, anh dần có một công việc lâu dài trong đội ngũ thiết kế và phát triển của hãng thời trang. Con đường đó cuối cùng đưa Noble đến việc thành lập thương hiệu Certified Sports, tập trung vào những vấn đề của các cầu thủ trẻ bị loại khỏi hệ thống đào tạo.

Điều đáng chú ý không phải là Noble cuối cùng thành công trong một lĩnh vực khác. Trước khi có cơ hội ấy, anh phải đứng trong hàng ngũ những người lao động đi tìm một công việc bình thường.

Trong khi đó, cựu trung vệ Clarke Carlisle thi đấu tại Premier League cho nhiều CLB, từng khoác áo đội tuyển U21 Anh và có giai đoạn nhận mức lương 8.000 bảng/tuần khi chơi cho Burnley. Sau khi giải nghệ, Carlisle làm bình luận viên truyền hình cho ITV với hợp đồng trị giá 100.000 bảng/năm.

Tuy nhiên, công việc truyền hình không kéo dài. Sau những biến cố nghiêm trọng về tài chính và sức khỏe tinh thần, Carlisle phải xây dựng lại cuộc sống. Trong cuộc phỏng vấn với The Guardian hồi tháng 8, anh kể rằng những công việc điều hành mà mình kỳ vọng không thành hiện thực. Cuối cùng, anh làm tài xế giao hàng cho Amazon.

Carlisle làm công việc này khoảng 6 tháng. Anh mô tả những ca làm kéo dài 9 tiếng rất nặng nhọc, nhưng nhanh chóng thích nghi và được giao nhiệm vụ đào tạo những tài xế khác chỉ sau 10 ngày.

Nếu nhìn từ hồ sơ nghề nghiệp, đây là một bước chuyển rất lớn. Một người từng thi đấu ở Premier League, làm truyền hình với mức thu nhập 6 chữ số, cuối cùng lại ngồi sau vô-lăng một chiếc xe giao hàng. Song, nhìn từ thị trường lao động, câu chuyện này tương đối hợp lý. Khi chưa thể đảm nhiệm vị trí mong muốn, nhân sự phải bắt đầu từ những công việc phù hợp với khả năng.

Ba cách xin việc, một vấn đề

Trọng Đại tìm việc bằng Facebook. Max Noble đến Jobcentre và nộp đơn cho một ca đêm ở siêu thị. Clarke Carlisle nhận công việc giao hàng cho Amazon sau khi những vị trí điều hành mà anh kỳ vọng không thành hiện thực.

Clarke Carlisle trở thành tài xế của Amazon sau khi rời sân cỏ. Ảnh: David Levene/The Guardian.

Ba cách tìm việc khác nhau: mạng xã hội, nộp đơn trực tiếp, trung tâm việc làm và thị trường tuyển dụng phổ thông. Tuy nhiên, tất cả đều dẫn đến cùng một câu hỏi: Thị trường lao động nhìn một cầu thủ như thế nào khi người đó không còn đá bóng?

Trong bóng đá, một cầu thủ có thể được định giá bằng số trận thi đấu, bàn thắng, danh hiệu, đội tuyển và tuổi tác. Ngoài sân cỏ, những thứ đó không phải lúc nào cũng có thể chuyển thành một công việc, theo The Guardian.

Một cầu thủ có thể có hàng nghìn giờ tập luyện, khả năng chịu áp lực, tính kỷ luật, kinh nghiệm làm việc nhóm và khả năng cạnh tranh. Nhưng nếu tin tuyển dụng yêu cầu kinh nghiệm bán hàng, bằng cấp chuyên môn hay kỹ năng công nghệ, những thành tích trên sân không phải là câu trả lời.

Đây là khoảng trống mà nhiều cầu thủ chỉ nhận ra khi sự nghiệp kết thúc hoặc bị gián đoạn. Noble từng chỉ ra chính vấn đề này khi kể về những cầu thủ trẻ rời học viện mà không có bằng cấp hay sự chuẩn bị cho cuộc sống sau bóng đá.