Trống đồng Bảo vật Quốc gia và những cổ vật ngàn năm từ văn hóa Đông Sơn

Trong số hàng nghìn di vật, cổ vật mà Bảo tàng tỉnh Quảng Trị đang lưu giữ, trưng bày có một số cổ vật tiêu biểu có niên đại hàng nghìn năm, mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử của các thời kỳ. Ảnh: Hùng Trần.

Có nhiều cổ vật tồn tại từ nền văn hóa Đông Sơn. Tại tỉnh Quảng Bình cũ (nay là Quảng Trị) khai quật được một số cổ vật cho là có niên đại cách nay khoảng 2.500-3.000 năm. Từ các hiện vật cho thấy, khu vực này từng có cư dân của nền văn hóa Đông Sơn sinh sống. Đây là nền văn hóa thuộc sơ kỳ thời đại đồ sắt, tồn tại khoảng một thiên niên kỷ, từ khoảng thế kỷ VIII trước Công Nguyên đến thế kỷ thứ I sau Công Nguyên. Ảnh: Hùng Trần.

Bảo tàng tỉnh Quảng Trị hiện trưng bày mặt trống đồng Phù Lưu. Đây là mặt trống đồng thuộc thời kỳ văn hóa Đông Sơn, được phát hiện tại thôn Phù Lưu, xã Quảng Lưu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ. Ảnh: Hùng Trần.

Trống đồng Trà Lộc là một trong 5 Bảo vật Quốc gia đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Quảng Trị. Trống đồng này có niên đại cách đây khoảng 2.000 năm, được phát hiện tại khu vực Rú Cát, làng Trà Lộc, xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị. Trống cao 27cm, đường kính mặt 33,5cm, đường kính chân 41,5cm, nặng khoảng 8kg. Trên mặt trống nổi bật hình ngôi sao 10 cánh cùng nhiều hoa văn. Ảnh: Hùng Trần.

Trong hình là trống đồng và ấm đồng của người Việt Mường cổ thuộc thời kỳ văn hóa Đông Sơn. Trống được phát hiện tại huyện Tuyên Hóa, ấm được phát hiện tại xã Quảng Lưu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ. Ảnh: Hùng Trần.

Thạp đồng là đồ dùng trong sinh hoạt của người Việt cổ thuộc thời kỳ văn hóa Đông Sơn. Ảnh: Hùng Trần.

Quảng Bình cũ và Quảng Trị là khu vực giao thoa, tiếp nối của nhiều nền văn hóa. Các nhà nghiên cứu, cơ quan chức năng phát hiện nhiều cổ vật thuộc văn hóa Chăm Pa - một nền văn minh rực rỡ phát triển từ thế kỷ II đến thế kỷ XIX tại khu vực duyên hải miền Trung Việt Nam. Trong hình là tượng Ganesa thuộc nền văn hóa Chăm Pa được phát hiện tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình cũ.  Ảnh: Hùng Trần.

Tượng phụ nữ bán thân thuộc nền văn hóa Chăm Pa được phát hiện tại thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình cũ có niên đại từ thế kỷ thứ X - XI. Ảnh: Hùng Trần.

Hai bức phù điêu Lá Nhĩ Trà Liên được công nhận là Bảo vật Quốc gia, đang được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Quảng Trị cơ sở 2. Hai bức phù điêu được phát hiện tại di tích tháp Chăm Trà Liên tại xã Triệu Giang, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị cũ. Phù điêu chạm khắc hình thần mặt trời Surya, thần Shiva và nữ thần Uma (theo tín ngưỡng người Chăm) trên chất liệu đá sa phiến, có niên đại vào khoảng nửa cuối thế kỷ IX. Ảnh: Hùng Trần.

Một bảo vật quốc gia khác được lưu giữ tại Quảng Trị là tượng Uma Dương Lệ, được tìm thấy tại Cồn Giàng (làng Dương Lệ, xã Triệu Thuận, huyện Triệu Phong cũ, nay là xã Triệu Bình, tỉnh Quảng Trị). Tượng làm bằng đá sa thạch, nặng 125kg, cao 0,6m, tạc hình nữ thần Uma (theo tín ngưỡng người Chăm) ngồi trên bệ đài. Bức tượng mang đậm nét văn hóa của người Chăm vào cuối thế kỷ IX, đầu thế kỷ X.