Trong tiếng trống hội ngày xuân

Người dân xã Trung Chính vui hội đua thuyền vào ngày mùng 2, mùng 3 tết.

Tung còn, kéo co, bắn nỏ, bắn cung, đi cà kheo, đẩy gậy... là trò chơi quen thuộc với đồng bào các dân tộc ít người của các địa phương miền núi Thanh Hóa mỗi dịp tết đến, xuân về. Đối với người dân tộc Mông còn có trò chơi ném pao, chơi quay, múa khèn; người Thái có trò chơi tó má lẹ, khua luống... Các trò chơi của bà con các dân tộc có nhiều nét giống nhau, giao thoa và tỏa sáng rực rỡ trong ngôi nhà chung là “Sắc thái văn hóa xứ Thanh”.

Trên những khu bãi đất rộng lớn, giữa mênh mông non nước núi rừng, các trò chơi dân gian được tổ chức sôi nổi, hào hứng, thu hút nhiều người dân và du khách gần xa. Không phân biệt đâu là người chơi, đâu là khán giả, tất cả đều hòa mình vào những trò chơi thú vị với tinh thần phấn khởi, rộn ràng. Mỗi trò chơi đều mang trong mình những ngụ ý mà người dân muốn gửi gắm. Đây cũng là minh chứng về sự phong phú, đa dạng và nét đẹp văn hóa truyền thống của các dân tộc, các di sản văn hóa được trao truyền, gìn giữ từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Cầm trên tay cây nỏ và mũi tên, chị Phạm Huyền Công ở thôn Thuận Sơn, xã Thạch Lập chia sẻ: “Mỗi khi đến với lễ hội xuân, được thi đấu bắn nỏ, được xem những trò chơi dân gian, tôi như được sống lại khí xuân vui tươi, đậm đà bản sắc người Mường. Tôi mong muốn bà con mùa màng bội thu, ấm áp, hạnh phúc và chào đón một mùa xuân ý nghĩa”.

Đồng bào dân tộc Thổ ở các địa phương khu vực huyện Như Xuân cũ thi đẩy gậy.

Trong niềm hân hoan của một mùa xuân mới, giữa muôn hoa đua sắc, giữa chồi non lộc biếc, người dân ở vùng đồng bằng, miền biển lại tổ chức các trò chơi cờ người, võ, vật, đua thuyền, vật cù, kéo co...

Vào mùng 3, mùng 4 tết, xã Hoằng Châu lại rộn ràng tiếng trống mở hội vật. Hội vật không phân biệt độ tuổi, hạng cân, chiều cao, trình độ, được đông đảo Nhân dân và du khách đến cổ vũ. Tiếng trống, tiếng hò reo vang rộn, lan tỏa khắp trời xuân.

“Các lễ hội đã thổi bừng sức sống cho người dân sau một năm làm việc vất vả, khích lệ động viên thanh niên trong xã rèn luyện sức khỏe, tránh xa các tệ nạn xã hội; góp phần bảo tồn, phát huy những phong tục, tập quán, nét đẹp văn hóa đặc sắc của địa phương”, anh Trần Ngọc Hùng, đô vật ở xã Hoằng Châu chia sẻ.

Một trong những môn thể thao đặc sắc được quan tâm, chú trọng trong thời gian qua chính là đua thuyền truyền thống, được nhiều địa phương tổ chức vào ngày mùng 2, mùng 3 tết. Điển hình là đua thuyền trên dòng Lãng Giang, xã Trung Chính; đua thuyền trên sông Yên, xã Tiên Trang; đua thuyền trên sông Hói Đào, xã Hồ Vương; trên sông Sung, xã Nga Sơn hay lễ hội đua thuyền truyền thống ở xã Hoằng Hóa, phường Nghi Sơn, phường Sầm Sơn... Trong tiếng trống hội rộn rã, tiếng reo hò cổ vũ nhiệt tình, các đội đã cống hiến cho khán giả những pha đua hấp dẫn, ngang sức ngang tài; gửi gắm ước vọng chinh phục thiên nhiên, vươn lên trong cuộc sống.

Tưng bừng hội vật đầu xuân tại xã Hoằng Châu.

Trò chơi dân gian, các môn thể thao dân tộc còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, gia đình và mang giá trị văn hóa sâu sắc, là cầu nối giữa các thế hệ, giúp truyền tải những giá trị truyền thống, đạo đức và tinh thần cộng đồng. Đồng thời, gửi gắm bao mong ước bình dị, tốt đẹp trong cuộc sống của người dân các dân tộc tỉnh Thanh.

Nói về ý nghĩa của các trò chơi dân gian, môn thể thao dân tộc được tổ chức tại các lễ hội xuân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Duy Tự cho biết: “Trò chơi dân gian, môn thể thao truyền thống là nốt nhạc rộn ràng của mùa xuân. Không chỉ hâm nóng không khí của lễ hội, xua đi những mệt nhọc, lo toan sau một năm lao động vất vả, tạo sự hứng khởi cùng những nguyện ước tốt đẹp cho năm mới, mà nó còn hướng mọi người đến những giá trị truyền thống của dân tộc. Việc Dự án 6 về “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 đang được ngành văn hóa, thể thao và du lịch triển khai thực hiện cũng đã tạo thêm động lực để bảo tồn và phát triển các trò chơi dân gian, các môn thể thao dân tộc lên một tầm cao mới”.

Bài và ảnh: Anh Tuân