Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng: Khai mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

Việc đầu tư Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng không chỉ giải bài toán hạ tầng giao thông, mà còn mở ra hướng phát triển bền vững

Dự án hạ tầng chiến lược mang tầm vóc lịch sử

Liên danh các nhà đầu tư gồm Đại Quang Minh, Văn Phú, Thaco, T&T Group và Tập đoàn Hòa Phát vừa tổ chức lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân TP. Hà Nội. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng - đô thị có quy mô và tầm ảnh hưởng lớn nhất từ trước tới nay tại Thủ đô, mang theo kỳ vọng tái thiết toàn diện không gian hai bên bờ sông Hồng.

Theo định hướng quy hoạch, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công - tư (PPP). Quy mô nghiên cứu lên tới khoảng 11.000 ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua địa giới hành chính của 19 xã, phường trên địa bàn Hà Nội. Dự án được kỳ vọng sẽ trở thành trục không gian cảnh quan - đô thị - giao thông chiến lược, đóng vai trò “xương sống” trong cấu trúc phát triển mới của Thủ đô.

Về quy mô đầu tư, dự án bao gồm trục đại lộ giao thông dài khoảng 80 km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300 ha; cùng quỹ đất giải phóng mặt bằng khoảng 2.100 ha phục vụ tái thiết và phát triển đô thị. Toàn bộ dự án được chia thành 4 dự án thành phần độc lập, cho phép triển khai linh hoạt, đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ tiến độ.

Cụ thể, Dự án thành phần 1 là Trục Đại lộ cảnh quan tả ngạn sông Hồng, triển khai trên địa bàn 7 xã, phường gồm Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng. Dự án bao gồm tuyến đại lộ Tả Hồng quy mô từ 4 đến 10 làn xe, dài khoảng 35,78 km; tuyến đường cảnh quan ven sông dài khoảng 29 km; hệ thống 4 cụm công viên cảnh quan với tổng diện tích khoảng 2.250 ha, cùng hệ thống kè sông phía tả ngạn dài khoảng 29 km.

Dự án thành phần 2 là Trục Đại lộ cảnh quan hữu ngạn sông Hồng, triển khai dọc theo sông Hồng từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua 9 xã, phường gồm Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân. Dự án bao gồm tuyến đại lộ Hữu Hồng quy mô từ 8 đến 10 làn xe, dài khoảng 44,82 km; tuyến đường cảnh quan ven sông dài khoảng 19 km; 4 cụm công viên cảnh quan ven sông với tổng diện tích khoảng 1.004 ha và hệ thống kè sông phía hữu ngạn dài khoảng 30 km.

Dự án thành phần 3 là tuyến metro đi ngầm bên hữu ngạn sông Hồng, dài khoảng 42 km, đi qua địa bàn 9 xã, phường. Tuyến metro này được thiết lập nhằm kết nối đồng bộ với hệ thống đường sắt đô thị của Hà Nội, bảo đảm phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, bền vững và có tầm nhìn dài hạn.

Dự án thành phần 4 là khu đô thị tái định cư, được triển khai tại chỗ trong phạm vi dự án đầu tư tổng thể, dưới hình thức các khu chung cư cao tầng, nhằm bảo đảm ổn định đời sống người dân trong vùng dự án.

Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, sông Hồng gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên, trong suốt thời gian dài, không gian hai bên bờ sông chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, còn bị chia cắt bởi hệ thống đê điều, hạ tầng thiếu đồng bộ, chưa tạo được động lực phát triển cho đô thị trung tâm.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, việc đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là yêu cầu khách quan và mang tính cấp thiết, nhằm tái thiết không gian đô thị ven sông, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và mở ra hướng phát triển bền vững, hiện đại hơn cho Thủ đô. Dự án hướng tới phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, đồng thời hình thành các không gian đô thị xanh, sinh thái, nâng cao chất lượng đô thị lõi của Hà Nội.

Bài toán an toàn và kỳ vọng “kỳ tích sông Hồng”

Không chỉ mang ý nghĩa về quy hoạch và hạ tầng, Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng còn được đặt trong một khung thể chế đặc thù. Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho biết, Nghị quyết số 258/2025/QH15 cho phép Hội đồng Nhân dân thành phố quyết định chủ trương đầu tư đối với các dự án quy mô lớn, kể cả dự án quan trọng quốc gia.

Đặc biệt, trong lĩnh vực đất đai và giải phóng mặt bằng - khâu vốn được coi là “nút thắt” lớn nhất, Nghị quyết đã đưa ra cơ chế đột phá khi cho phép UBND TP. Hà Nội sử dụng ngân sách thành phố để thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trước khi lựa chọn nhà đầu tư. Đây được xem là bước tiến mang tính cách mạng, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị dự án và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Song song với cơ hội, bài toán an toàn được đặt ra như yêu cầu tiên quyết. Dòng chảy sông Hồng chịu tác động mạnh từ các yếu tố tự nhiên và điều tiết thượng nguồn, trong khi dữ liệu thủy văn chưa thực sự đầy đủ, ổn định. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc phát triển không gian ven sông đòi hỏi những tính toán khoa học, thận trọng.

Theo Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, không gian ven sông cần được tổ chức theo hướng ưu tiên cây xanh, công viên và không gian công cộng – những chức năng có khả năng thích ứng cao, đóng vai trò “vùng đệm” sinh thái. Với các khu vực bố trí dân cư hoặc công trình xây dựng, cần kiểm soát chặt chẽ cao độ, mật độ và chức năng sử dụng đất, tuyệt đối tuân thủ quy định về phòng, chống lũ và bảo vệ đê điều.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Đăng Khoa - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh, đại diện liên danh nhà đầu tư cho biết, các doanh nghiệp tham gia đều là những tên tuổi lớn, có uy tín và kinh nghiệm triển khai nhiều dự án hạ tầng, đô thị quy mô lớn. Liên danh cam kết phát triển dự án theo định hướng bền vững, đúng quy hoạch, đúng tiến độ, ứng dụng giải pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm bảo đảm an toàn đê điều và phòng chống lũ.

Đáng chú ý, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP. Hà Nội Trần Thế Cương cho rằng, ước vọng ngàn đời của người dân Thủ đô là chứng kiến một “kỳ tích” phát triển gắn với sông Hồng. Nếu dự án được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và phản ánh đúng hơi thở cuộc sống đô thị, Hà Nội hoàn toàn có thể tạo nên “kỳ tích sông Hồng” - một không gian văn hóa, sinh thái, du lịch mang tính biểu trưng, góp phần nâng cao chất lượng sống và tạo dấu ấn phát triển mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Mốc hoàn thành và khánh thành dự án được ấn định vào ngày 3/2/2030 - dịp kỷ niệm 100 năm Ngày thành lập Đảng, càng cho thấy quyết tâm chính trị cao độ và tầm vóc lịch sử của công trình này.

Hồng Hạnh