Trùm ma túy khét tiếng nhất Mexico bị tiêu diệt

Cảnh sát phong tỏa khu vực của tội phạm có tổ chức ở Zapopan, Mexico, ngày 22/2. Ảnh: Reuters

Trùm ma túy bị truy nã gắt gao nhất Mexico, Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes, đã thiệt mạng sau một chiến dịch quân sự quy mô lớn hôm 22/2, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chống các băng đảng ma túy, giữa lúc chính quyền Mexico chịu sức ép phải chứng minh hiệu quả trước Washington, theo CNN.

Oseguera - cựu cảnh sát và là thủ lĩnh băng đảng ma túy Jalisco New Generation Cartel (CJNG) - được Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) mô tả là người đứng đầu một trong những tổ chức tội phạm “quyền lực và tàn bạo nhất” Mexico.

Dưới sự lãnh đạo của hắn, CJNG vươn tầm kiểm soát tại bang Jalisco và nhiều khu vực lân cận, trở thành một thế lực then chốt trong mạng lưới buôn bán ma túy xuyên quốc gia.

Trùm ma túy Nemesio Oseguera trong ảnh đăng ngày 22/2. Ảnh: CNN.

Chiến dịch được tiến hành tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco, với sự tham gia của nhiều nhánh thuộc lực lượng vũ trang liên bang Mexico. Theo Bộ Quốc phòng, các tay súng CJNG đã đấu súng dữ dội với lực lượng an ninh, khiến 4 thành viên băng đảng thiệt mạng tại chỗ.

Oseguera cùng hai đối tượng khác bị thương nặng và tử vong trên đường được vận chuyển bằng máy bay về Mexico City. Ba binh sĩ Mexico cũng bị thương và đã được đưa đi điều trị.

Bạo lực leo thang

Sau chiến dịch, bạo lực bùng phát tại nhiều bang, gồm Jalisco, Michoacán và Guanajuato. Các nhóm tội phạm bị nghi đã phóng hỏa xe buýt, cửa hàng và dựng rào chắn trên đường cao tốc, gây tê liệt giao thông và đối đầu với lực lượng chức năng.

Thống đốc Jalisco Pablo Lemus Navarro cho biết tình trạng bất ổn lan rộng ít nhất 5 bang, đồng thời kêu gọi người dân hạn chế di chuyển. Tại Puerto Vallarta - điểm nghỉ dưỡng nổi tiếng ở bờ tây Mexico - nhiều đám cháy và cột khói bốc cao được ghi nhận.

Một số hãng hàng không, trong đó có American Airlines và Air Canada, đã tạm dừng các chuyến bay đến khu vực này, khiến du khách mắc kẹt.

Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân tại một số khu vực Mexico “tìm nơi trú ẩn và ở yên trong nhà hoặc khách sạn cho đến khi có thông báo mới”.

Bộ Quốc phòng Mexico cho biết phía Mỹ đã cung cấp “thông tin bổ sung” hỗ trợ chiến dịch. Một quan chức quốc phòng Mỹ xác nhận lực lượng đặc nhiệm liên ngành chống cartel của Mỹ có “vai trò nhất định”, song nhấn mạnh đây là chiến dịch do quân đội Mexico chủ trì và thành công thuộc về Mexico.

Đặc nhiệm liên ngành này, được thành lập hồi tháng 1, phối hợp với quân đội Mexico thông qua Bộ Tư lệnh miền Bắc Mỹ nhằm đối phó hoạt động của các cartel dọc biên giới hai nước.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ca ngợi nỗ lực của các lực lượng tham gia chiến dịch, khẳng định các chính quyền bang đang phối hợp chặt chẽ để khôi phục trật tự và “phần lớn đất nước vẫn hoạt động bình thường”.

Tuy nhiên, cái chết của Oseguera diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm. Trùm ma túy này là đối tượng bị truy nã gắt gao cả ở Mexico lẫn Mỹ. Năm 2018, Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico treo thưởng 30 triệu peso cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ hắn. Phía Mỹ treo thưởng tới 15 triệu USD.

Năm 2022, Bộ Tư pháp Mỹ truy tố Oseguera với cáo buộc cầm đầu đường dây sản xuất và phân phối fentanyl vào thị trường Mỹ. Năm 2025, Bộ Ngoại giao Mỹ liệt hắn vào danh sách “Khủng bố Toàn cầu Đặc biệt”.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau gọi cái chết của Oseguera là “bước tiến lớn cho Mexico, Mỹ, Mỹ Latinh và thế giới”, song bày tỏ lo ngại trước làn sóng bạo lực bùng phát sau đó.

ác chuyến bay bị hủy đến Guadalajara và Tepic, sau khi nhà chức trách siết chặt an ninh trước các vụ chặn đường và phóng hỏa do tội phạm có tổ chức thực hiện tại nhiều bang ngày 22/2. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Sheinbaum trước đây từng cảnh báo chiến lược “chặt đầu” các ông trùm có thể khiến băng đảng phân rã thành nhiều phe phái và châm ngòi cho vòng xoáy bạo lực mới.

Dù vậy, bà đang chịu áp lực ngày càng lớn từ Tổng thống Donald Trump, người nhiều lần đe dọa áp thuế cao hơn hoặc thậm chí can thiệp quân sự nếu Mexico không đạt kết quả rõ rệt trong việc ngăn chặn ma túy tràn vào Mỹ.

Ông Trump từng gợi ý khả năng mở rộng chiến dịch quân sự nhằm vào các cartel Mexico. Bà Sheinbaum bác bỏ mọi ý tưởng can thiệp từ bên ngoài, khẳng định điều đó vi phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Mexico, đồng thời theo đuổi hướng tăng cường hợp tác an ninh với Mỹ.

Phương Linh