Trưng bày thành tựu khoa học xã hội: Khẳng định nền tảng tri thức cho phát triển bền vững

Lễ khai mạc không gian trưng bày thành tựu khoa học xã hội là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện giới thiệu các kết quả nghiên cứu tiêu biểu của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Ngày Quốc tế Bảo tàng, đồng thời hưởng ứng các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phát biểu tại lễ khai mạc, GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam khẳng định khoa học xã hội và nhân văn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước. Theo đó, lĩnh vực này không chỉ dừng lại ở nghiên cứu học thuật mà còn cung cấp nền tảng tri thức, luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách, góp phần định hướng phát triển bền vững quốc gia.

Trong bối cảnh mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, khoa học xã hội tiếp tục được kỳ vọng phát huy vai trò tiên phong trong việc làm sáng tỏ các vấn đề về lịch sử, văn hóa, con người, đồng thời đóng góp thiết thực vào tiến trình hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội.

Thông qua hoạt động trưng bày, Viện Hàn lâm mong muốn truyền tải thông điệp về giá trị và ý nghĩa của khoa học xã hội đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Không gian trưng bày diễn ra từ ngày 11/4 - 15/5, giới thiệu nhiều thành tựu nghiên cứu tiêu biểu, các công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn cao. Qua đó, khẳng định những đóng góp quan trọng của khoa học xã hội Việt Nam trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; đồng thời góp phần làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về lịch sử, văn hóa, con người và xã hội Việt Nam.

Điểm nhấn của trưng bày là việc giới thiệu các phát hiện mới cùng những luận cứ khoa học từ lĩnh vực Khảo cổ học và Sử học, góp phần làm rõ tiến trình hình thành và phát triển lịch sử - văn hóa cội nguồn dân tộc Việt Nam.

Bên cạnh đó, một thành tựu nổi bật khác được giới thiệu là kết quả xác định danh mục thành phần 54 dân tộc Việt Nam, dựa trên các cuộc điều tra dân tộc học quy mô toàn quốc và được Nhà nước công bố từ năm 1979. Đến nay, đây vẫn là nền tảng khoa học quan trọng cho công tác nghiên cứu cấu trúc tộc người, phân bố dân cư và bản sắc văn hóa các cộng đồng dân tộc.

Ngoài các pano giới thiệu thành tựu nghiên cứu của các đơn vị trực thuộc, trưng bày còn giới thiệu nhiều tư liệu khoa học bổ trợ có giá trị, tiêu biểu là các tài liệu của nhà dân tộc học Từ Chi như bản vẽ sơ đồ, bản thảo viết tay, sổ ghi chép điền dã, ảnh tư liệu cùng các thiết bị nghiên cứu như máy ảnh, máy quay phim phục vụ công tác sưu tầm, nghiên cứu và trưng bày.

Đáng chú ý, trưng bày còn giới thiệu hai bộ trang phục mới của dân tộc Chứt, được xây dựng trên cơ sở kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ năm 2024. Đây là sản phẩm của quá trình điền dã, phỏng vấn cộng đồng và tham vấn ý kiến người dân, do các nhà nghiên cứu phối hợp thực hiện.

Hai bộ trang phục sinh hoạt cộng đồng dành cho nam và nữ người Chứt được thiết kế phù hợp với thực tiễn, nhận được sự đồng thuận của cộng đồng và chính quyền địa phương, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.