Trung Đông trước nguy cơ rơi vào 'vòng lửa' mới - thế giới kêu gọi hạ nhiệt
Trong bối cảnh căng thẳng bùng phát tại Trung Đông sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhiều quốc gia tiếp tục kêu gọi các bên kiềm chế để hạ nhiệt, tránh đẩy khu vực vào vòng xoáy bạo lực mới.
Nhiều nước cũng khuyến cáo công dân hạn chế đi lại và chuẩn bị phương án sơ tán khỏi Iran nói riêng và Trung Đông nói chung. Căng thẳng đặc biệt gia tăng sau khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei tử vong trong các cuộc không kích.
Thông tấn xã nhà nước Iran (IRNA) đưa tin về việc ông Khamenei qua đời sau loạt không kích của Mỹ và Israel (ảnh chụp màn hình website hãng tin này)
Ngày 28/2, Ban thư ký Liên đoàn Arab kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế và không sử dụng vũ lực, đặc biệt đối với các cơ sở hạt nhân.
Thông điệp này được quan sát viên thường trực của Liên đoàn Arab tại Liên hợp quốc, ông Maged Abdelaziz nhấn mạnh tại cuộc họp Hội đồng Bảo an: “Liên đoàn các nước Arab cùng với Tổng thư ký Liên hợp quốc kêu gọi tất cả các quốc gia tôn trọng các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là khi liên quan đến việc tấn công các cơ sở hạt nhân, điều có thể gây ra hậu quả thảm khốc cho toàn bộ dân cư”.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cảnh báo khu vực có nguy cơ bị kéo vào “vòng lửa” nếu không mở ra không gian cho ngoại giao, đồng thời nhấn mạnh Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thúc đẩy lệnh ngừng bắn. Ông Erdogan phát biểu: “Ngay từ ngày đầu tiên, chúng tôi đã và sẽ tiếp tục làm bất cứ điều gì trong khả năng của mình để đảm bảo rằng các vấn đề được giải quyết một cách bình tĩnh và hòa bình. Đồng thời, chúng tôi sẽ tăng cường các nỗ lực ngoại giao để trước tiên thiết lập một lệnh ngừng bắn và sau đó quay trở lại bàn đàm phán. Cho đến khi chúng ta vượt qua những ngày khó khăn này, với tư cách là một quốc gia và một dân tộc, chúng tôi sẽ tiếp tục sát cánh cùng tất cả các dân tộc anh em của chúng ta trong khu vực”.
Trong diễn biến liên quan, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) thông báo sẽ tổ chức cuộc họp bất thường về Iran vào ngày 2/3, theo đề nghị của Nga, để thảo luận các vấn đề liên quan đến các cuộc tấn công quân sự nhằm vào lãnh thổ Iran.
Tại châu Á, ngày 28/2, Bộ Ngoại giao Thái Lan cho biết đang theo dõi sát tình hình với “mối quan ngại sâu sắc”, kêu gọi ngăn chặn leo thang và thúc đẩy đối thoại. Campuchia cũng kêu gọi các bên kiềm chế nhằm tránh ảnh hưởng tới dân thường. Trung Quốc và một số nước khác khuyến cáo công dân nâng cao cảnh giác; Azerbaijan bắt đầu sơ tán công dân khỏi Iran.
Ủy ban của Liên minh châu Phi cảnh báo nguy cơ bất ổn trên diện rộng. Algeria cũng kêu gọi các bên kiềm chế nhằm tránh gây tổn hại cho dân thường.
Hiện vận tải hàng không qua Trung Đông bị đình trệ do nhiều nước đóng cửa không phận. Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo tình trạng không an toàn tại Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới. Trước những diễn biến phức tạp, nhiều hãng vận tải biển lớn đã điều chỉnh hoạt động.
Tại châu Âu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết, Đức không tham gia chiến dịch quân sự và cùng Pháp, Anh kêu gọi nối lại đàm phán.
Trước các diễn biến phức tạp ở Trung Đông, sáng 1/3, các lãnh đạo Séc kêu gọi các bên kiềm chế, tiếp tục theo dõi sát sao sự an toàn của công dân ở nước ngoài trong bối cảnh xung đột leo thang nghiêm trọng. Trước diễn biến phức tạp ở Iran và khu vực, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu quan ngại sâu sắc về tình hình xung đột ở Trung Đông, kêu gọi các bên kiềm chế, tuân thủ pháp luật quốc tế.
Trước bối cảnh leo thang nghiêm trọng ở Trung Đông, các nhà lãnh đạo Cộng hòa Séc kêu gọi các bên kiềm chế đồng thời cảnh báo cuộc xung đột có thể kéo dài vài tuần tới và khuyến cáo công dân không nên đi đến các nước thuộc khu vực này. Bên cạnh đó, chính quyền Séc kêu gọi người dân trong khu vực tránh đi lại và tuân theo hướng dẫn phòng vệ dân sự. Các quan chức nhắc lại sự can thiệp ngoại giao của các bên liên quan rất quan trọng để ngăn chặn tình hình leo thang hơn nữa. Chính quyền Séc sẽ tiếp tục đánh giá chặt chẽ tình hình và sẽ thực hiện các biện pháp để đảm bảo an toàn cho tất cả công dân Séc trong khu vực.
Trước đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã ra tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc về chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran. Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi kiềm chế, bảo vệ dân thường và tuân thủ luật pháp quốc tế, đồng thời tái khẳng định cam kết đối với sự ổn định khu vực. Lãnh đạo Liên minh châu Âu đã đưa ra lời kêu gọi thống nhất, yêu cầu các bên liên quan đến cuộc xung đột leo thang ở Iran cần kiềm chế tối đa và tuân thủ các tiêu chuẩn pháp lý quốc tế.
Trong một tuyên bố chung được chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội, các nhà lãnh đạo này cũng mô tả tình hình ở Iran là vô cùng đáng lo ngại, đồng thời lưu ý rằng Liên minh châu Âu vẫn đang tham vấn chặt chẽ với các đối tác trên khắp Trung Đông.
