Trung Quốc cảnh báo rủi ro rò rỉ dữ liệu từ thiết bị công nghiệp thanh lý

Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc. Ảnh: Global Times

Theo báo Hoàn Cầu, ngày 26/10, Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS) đã đưa ra cảnh báo trên tài khoản WeChat về những rủi ro an ninh dữ liệu phát sinh từ việc xử lý không đúng cách các thiết bị công nghiệp và dụng cụ chuyên dụng đã bị loại bỏ.

Cơ quan này cho biết, một số tổ chức vẫn cho rằng chỉ cần xóa các tệp hoặc định dạng ổ cứng trước khi bán, chuyển giao hay thanh lý thiết bị cũ là có thể bảo đảm an toàn thông tin. Tuy nhiên, trên thực tế, những thao tác đó thường chỉ loại bỏ các chỉ mục quản lý tệp, trong khi dữ liệu gốc vẫn có thể tồn tại trên thiết bị lưu trữ.

Với sự hỗ trợ của các kỹ thuật chuyên dụng, những thông tin tưởng chừng đã bị xóa vẫn có khả năng được khôi phục. Do đó, thiết bị đã hết thời hạn sử dụng hoặc không còn được doanh nghiệp vận hành không đồng nghĩa với việc toàn bộ dữ liệu bên trong đã biến mất.

Theo bài viết của MSS, rủi ro không chỉ giới hạn ở thông tin nội bộ của doanh nghiệp mà còn có thể ảnh hưởng đến an ninh của các ngành công nghiệp trọng yếu và an ninh quốc gia. Mức độ tác động phụ thuộc vào loại thiết bị, dữ liệu được lưu trữ và lĩnh vực mà thiết bị đó từng phục vụ.

NGUY CƠ ĐỐI VỚI CƠ SỞ HẠ TẦNG TRỌNG YẾU

Một trong những nhóm thiết bị được MSS đặc biệt lưu ý là các hệ thống điều khiển công nghiệp đã ngừng hoạt động và bộ điều khiển lập trình được sử dụng trong các lĩnh vực như năng lượng, viễn thông, giao thông vận tải, hóa chất và quản lý nguồn nước.

Ngay cả sau khi được đưa ra khỏi dây chuyền vận hành, những thiết bị này vẫn có thể lưu giữ nhiều thông tin quan trọng, bao gồm thông số vận hành, sơ đồ bố trí cơ sở và cấu hình bảo mật của hệ thống.

Nếu các thiết bị rơi vào tay những tổ chức ở nước ngoài, dữ liệu bên trong có thể bị khai thác để xác định lỗ hổng hệ thống và những điểm yếu về an ninh. Theo cảnh báo của MSS, thông tin này có khả năng tạo điều kiện cho các cuộc tấn công mạng hoặc hành vi phá hoại vật lý nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Rủi ro càng đáng chú ý khi các thiết bị công nghiệp có thể chứa những thông tin phản ánh cách thức một cơ sở vận hành, cách các hệ thống được kết nối và những cơ chế bảo vệ đang được áp dụng. Vì vậy, việc thanh lý thiết bị không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo ra một kênh tiếp cận thông tin nhạy cảm ngoài các hệ thống công nghệ thông tin đang hoạt động.

Cảnh báo của cơ quan an ninh Trung Quốc cho thấy việc bảo vệ dữ liệu cần được duy trì ngay cả khi thiết bị đã kết thúc vòng đời sử dụng, thay vì chỉ tập trung vào các hệ thống đang vận hành.

RỦI RO RÒ RỈ DỮ LIỆU TỪ THIẾT BỊ CHUYÊN DỤNG VÀ GIAO DỊCH THU MUA

Ngoài hệ thống điều khiển công nghiệp, MSS cũng cảnh báo về nguy cơ rò rỉ dữ liệu từ các thiết bị khảo sát và giám sát đã qua sử dụng, trong đó có máy thu tín hiệu định vị toàn cầu (GPS) và thiết bị thăm dò địa chất.

Những thiết bị này có thể lưu giữ tọa độ địa lý với độ chính xác cao, dữ liệu địa hình và hồ sơ thăm dò khoáng sản. Trong một số trường hợp, thông tin còn có thể liên quan đến các khu vực do quân đội kiểm soát, cơ sở mật và những dự án hạ tầng chiến lược.

Việc những dữ liệu như vậy bị khôi phục và sử dụng không đúng mục đích có thể làm phát sinh các nguy cơ an ninh vượt ra ngoài phạm vi hoạt động thông thường của doanh nghiệp sở hữu thiết bị.

MSS cho rằng các tổ chức cần nhận diện đầy đủ những loại thông tin có thể được lưu giữ trên thiết bị chuyên dụng trước khi đưa chúng ra khỏi hệ thống quản lý. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các thiết bị từng được sử dụng trong hoạt động khảo sát, giám sát hoặc thăm dò tại những địa điểm nhạy cảm.

Một nguy cơ khác được MSS đề cập là khả năng các cơ quan tình báo nước ngoài tìm cách thu mua thiết bị công nghiệp và phương tiện lưu trữ đã bị thải bỏ từ những lĩnh vực nhạy cảm.

Các giao dịch có thể được thực hiện thông qua nền tảng mua bán đồ cũ hoặc các kênh tái chế. Theo cảnh báo của cơ quan này, những thiết bị thu được có thể được sử dụng để khôi phục dữ liệu nhạy cảm hoặc phân tích ngược kiến trúc hệ thống, logic điều khiển và các lỗ hổng bảo mật. Một số người mua có thể đưa ra mức giá cao bất thường, đồng thời tập trung vào các doanh nghiệp công nghiệp và tổ chức nghiên cứu.

Đây là dấu hiệu mà các tổ chức cần lưu ý trong quá trình thanh lý thiết bị. Tuy nhiên, việc đánh giá rủi ro cần gắn với quy trình xác minh danh tính, tư cách của bên mua và mức độ nhạy cảm của dữ liệu có thể còn lưu lại trên thiết bị.

Đối với doanh nghiệp, giao dịch bán thiết bị cũ không đơn thuần là hoạt động xử lý tài sản hết giá trị sử dụng. Nếu thiếu các biện pháp kiểm soát phù hợp, quá trình này có thể vô tình làm lộ những thông tin có giá trị thương mại hoặc thông tin liên quan đến hoạt động của các hệ thống quan trọng.

TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT TRƯỚC KHI THANH LÝ

Để hạn chế những nguy cơ trên, Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc kêu gọi tăng cường quản lý thiết bị công nghiệp bị thải bỏ, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tiêu hủy dữ liệu an toàn trước khi thiết bị được bán hoặc chuyển giao.

Đối với những thiết bị chứa dữ liệu quan trọng, bài viết khuyến nghị ưu tiên phương pháp khử từ hoặc phá hủy vật lý phương tiện lưu trữ nhằm ngăn chặn khả năng khôi phục thông tin.

Bên cạnh đó, các tổ chức nên sử dụng những đơn vị tái chế và xử lý thiết bị đủ điều kiện, thay vì tùy tiện bán thiết bị công nghiệp thông qua các nền tảng giao dịch đồ cũ. Quá trình xử lý cũng cần được ghi chép, lưu hồ sơ đầy đủ để bảo đảm khả năng kiểm soát và truy xuất khi cần thiết.

MSS đồng thời khuyến cáo các tổ chức thận trọng khi nhận được đề nghị thu mua thiết bị đã qua sử dụng với mức giá cao bất thường. Việc xác minh danh tính và tư cách của người mua là một trong những biện pháp cần thiết để hạn chế nguy cơ thông tin nhạy cảm bị khai thác trái phép.

Những khuyến nghị này đặt trọng tâm vào việc quản lý dữ liệu xuyên suốt vòng đời của thiết bị, từ khi được đưa vào sử dụng cho đến khi ngừng vận hành và thanh lý. Theo đó, xóa tệp hoặc định dạng ổ cứng không nên được xem là biện pháp duy nhất để bảo đảm an toàn thông tin.

Cảnh báo của Trung Quốc nhấn mạnh rằng thiết bị công nghiệp hết hạn sử dụng vẫn có thể trở thành nguồn chứa dữ liệu có giá trị. Vì vậy, việc xử lý an toàn thông tin trước khi thanh lý cần được coi là một khâu quan trọng trong công tác bảo vệ bí mật thương mại, an ninh công nghiệp và an ninh quốc gia.