Trung Quốc công bố thành lập tổ chức AI toàn cầu

Tại lễ khai mạc Hội nghị Trí tuệ nhân tạo (AI) Thế giới 2026 (World AI Conference) ở Thượng Hải ngày 17/7, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố việc thành lập Tổ chức Hợp tác Trí tuệ nhân tạo Thế giới (World Artificial Intelligence Cooperation Organization - WAICO).

Đại diện của 29 quốc gia, trong đó có Kazakhstan, Lào, Pakistan, Nga và Indonesia đã ký thỏa thuận, qua đó trở thành các thành viên sáng lập WAICO. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cũng có mặt tại lễ ký kết cùng đại diện của nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế.

Theo thỏa thuận thành lập, WAICO sẽ là một tổ chức quốc tế liên chính phủ độc lập, đặt trụ sở tại Thượng Hải (Trung Quốc). WAICO hướng tới mục tiêu thúc đẩy hợp tác quốc tế và tăng cường quản trị toàn cầu đối với trí tuệ nhân tạo, bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng theo hướng mang lại lợi ích, an toàn và công bằng, qua đó thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, có trật tự của AI, vì lợi ích của nhân loại.

Tổ chức này sẽ tuân thủ các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, cam kết thúc đẩy tham vấn rộng rãi, cùng đóng góp và cùng hưởng lợi, đồng thời lấy con người làm trung tâm.

Ông Tập Cận Bình tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) 2026 ở Thượng Hải, ngày 17/7. Ảnh: X/@SpoxCHN_MaoNing (tài khoản X của phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning)

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ chưa từng có của công nghệ AI, mang lại những cơ hội to lớn nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản trị.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng nhân loại cần đưa ra câu trả lời cho những vấn đề mang tính thời đại, tiêu biểu gồm: Con người sẽ chung sống với những cỗ máy có khả năng tư duy như thế nào? Làm thế nào để bảo đảm an toàn khi các thuật toán tham gia vào quá trình ra quyết định? Làm thế nào để giải quyết những thách thức về đạo đức do công nghệ đặt ra? Và làm thế nào để hiện thực hóa mục tiêu AI phục vụ mọi người trong bối cảnh khoảng cách tiếp cận công nghệ ngày càng gia tăng?

Theo ông Tập, những câu hỏi trên đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải nghiêm túc suy nghĩ và cùng tìm ra lời giải.

Chủ tịch Trung Quốc cũng đưa ra bốn quan điểm về phát triển và quản trị AI gồm:

Thứ nhất, kiên trì nguyên tắc cởi mở và cùng có lợi, đồng thời thúc đẩy phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo. Ông Tập kêu gọi các quốc gia, các doanh nghiệp tăng cường tính hợp tác và chia sẻ nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển ngành công nghiệp AI và mở rộng các lĩnh vực ứng dụng.

Thứ hai, các bên cần tăng cường nhận thức về rủi ro, bảo đảm AI an toàn và phải luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người.

Thứ ba, thúc đẩy tính bao trùm trong phát triển AI và tăng cường giao lưu, học hỏi giữa các quốc gia. Theo ông Tập, quá trình phát triển và ứng dụng AI không được làm xói mòn hoặc suy giảm sự đa dạng bản sắc văn hóa riêng của từng quốc gia.

Thứ tư, đề cao tinh thần đoàn kết và hoàn thiện cơ chế quản trị toàn cầu. Ông Tập cho rằng cần phát huy vai trò quan trọng của Liên Hợp Quốc, đồng thời tăng cường phối hợp và thống nhất trong việc xây dựng chiến lược phát triển AI, các quy tắc quản trị và tiêu chuẩn kỹ thuật.

“Chúng ta cần triển khai hợp tác quốc tế sâu rộng, hỗ trợ các quốc gia thuộc Nam Bán cầu nâng cao năng lực nhằm thu hẹp khoảng cách về AI và chuyển đổi số, thúc đẩy phát triển bền vững, đồng thời ngăn chặn việc tạo ra những bất công lịch sử mới trong lĩnh vực AI,” Tân Hoa xã dẫn lời ông Tập Cận Bình.

Quang cảnh hội nghị ngày 17/7. Ảnh: Tân Hoa xã

Hội nghị AI Thế giới 2026 diễn ra tại Thượng Hải từ ngày 17 đến 20/7, với sự tham gia của nhiều quan chức chính phủ, đại diện doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu trên khắp thế giới cùng lãnh đạo các tổ chức quốc tế.

Theo chia sẻ của phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning trên mạng xã hội X ngày 17/7, với tư cách nước chủ nhà Hội nghị AI Thế giới 2026 và là thành viên sáng lập WAICO, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 suất đào tạo về AI cho các quốc gia đang phát triển, đồng thời hỗ trợ triển khai hệ thống cảnh báo khí tượng ứng dụng AI mang tên MAZU.

Bên cạnh đó, Trung Quốc sẽ xây dựng các trung tâm hợp tác quốc tế về ứng dụng AI với ASEAN, Liên đoàn Ả Rập, Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và BRICS.