Trung Quốc mở rộng triển khai tên lửa YJ-20 trên tàu khu trục Type 052D

Trung Quốc hiện đang vận hành khoảng 35 tàu khu trục Type 052D. Ảnh minh họa: Travelarium/Nikolay.

Trung Quốc mở rộng năng lực tấn công trên biển

Tên lửa YJ-20 lần đầu được xác nhận xuất hiện trên tàu khu trục Type 052D, đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong cách Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) triển khai năng lực tấn công chống hạm tầm xa.

Đoạn video chính thức do Trung Quốc công bố cho thấy một tàu Type 052D thực hiện vụ phóng YJ-20 từ hệ thống phóng thẳng đứng. Trước đây, loại tên lửa này chỉ từng xuất hiện trên các tàu khu trục cỡ lớn Type 055.

Việc mở rộng nền tảng mang phóng đồng nghĩa với việc số lượng tàu chiến có khả năng sử dụng YJ-20 có thể tăng lên đáng kể, bởi Type 052D hiện là lớp tàu khu trục được đóng với số lượng lớn nhất trong hạm đội Trung Quốc.

Theo các nguồn công khai, Trung Quốc hiện vận hành khoảng 35 tàu Type 052D cùng khoảng 10 tàu Type 055. Tuy nhiên, hình ảnh vừa công bố mới chỉ xác nhận việc tích hợp YJ-20 trên ít nhất một tàu Type 052D, chưa thể khẳng định toàn bộ lớp tàu này đã được trang bị.

YJ-20 có gì khác biệt?

Theo Military Watch Magazine, YJ-20 được đánh giá là một trong những tên lửa chống hạm mạnh nhất mà Trung Quốc đang sở hữu.

Loại tên lửa này có tầm bắn được cho là từ 1.500 đến 2.000 km, tương đương khoảng 930 đến 1.240 dặm. Trong quá trình bay, YJ-20 được cho là đạt tốc độ trên Mach 6, trước khi tăng lên khoảng Mach 10 ở pha lao xuống mục tiêu cuối cùng.

Nếu các thông số này phản ánh đúng năng lực thực tế, YJ-20 sẽ nằm trong nhóm tên lửa chống hạm phóng từ tàu chiến có tốc độ cao nhất hiện nay.

Một điểm đáng chú ý khác là YJ-20 sử dụng cơ chế phóng lạnh. Thay vì kích hoạt động cơ ngay trong ống phóng, khí nén sẽ đẩy tên lửa ra khỏi bệ trước, sau đó động cơ mới khởi động khi đã ở phía trên tàu.

Cách thức này giúp giảm nhiệt độ và áp suất tác động lên hệ thống phóng, đồng thời cho phép triển khai các tên lửa kích thước lớn trong cùng loại ống phóng thẳng đứng tiêu chuẩn.

Lợi thế từ hệ thống phóng chung

Cả Type 055 và Type 052D đều sử dụng hệ thống phóng thẳng đứng đa năng tương thích.

Điều này cho phép hai lớp tàu cùng khai hỏa nhiều loại tên lửa khác nhau như:

HHQ-9 phòng không tầm xa; YJ-18 chống hạm; YJ-100 tấn công mặt đất; YJ-20 chống hạm siêu thanh...

Nhờ thiết kế phù hợp với hệ thống phóng tiêu chuẩn, YJ-20 không cần bệ phóng riêng đặt trên boong tàu. Điều này giúp việc triển khai trên quy mô lớn thuận lợi hơn nếu Trung Quốc quyết định mở rộng trang bị.

Tác động tới cán cân hải quân khu vực

Các chuyên gia quân sự nhận định việc đưa YJ-20 lên lớp tàu Type 052D có thể làm gia tăng đáng kể năng lực chống tiếp cận và ngăn chặn khu vực (A2/AD) của Trung Quốc.

Trong trường hợp xảy ra khủng hoảng trên biển, đối phương sẽ gặp khó khăn hơn trong việc xác định tàu nào đang mang YJ-20 và theo dõi chúng trên phạm vi rộng.

Điều này đồng nghĩa với việc các nhóm tác chiến tàu sân bay hoặc lực lượng hải quân hoạt động tại Tây Thái Bình Dương sẽ phải dành thêm nguồn lực cho nhiệm vụ trinh sát và phòng thủ.

Tuy nhiên, đến nay Bắc Kinh vẫn chưa công bố số lượng tên lửa YJ-20 đã được biên chế cũng như phạm vi triển khai trên toàn hạm đội. Vì vậy, quy mô thực tế của chương trình này hiện vẫn chưa được xác nhận.

Việc tích hợp YJ-20 lên Type 052D cho thấy xu hướng tối ưu hóa các nền tảng hiện có thay vì chỉ phát triển tàu chiến cỡ lớn mới. Cách tiếp cận này giúp mở rộng nhanh năng lực chiến đấu với chi phí thấp hơn so với việc đóng thêm các tàu Type 055.

Ở góc độ công nghệ, đây cũng phản ánh xu hướng thiết kế hệ thống vũ khí theo chuẩn mô đun, cho phép một nền tảng có thể mang nhiều loại tên lửa khác nhau mà không cần thay đổi cấu trúc tàu. Mô hình này đang được nhiều cường quốc hải quân áp dụng nhằm tăng tính linh hoạt và giảm chi phí bảo trì trong vòng đời trang bị.

Thông số nổi bật của YJ-20

Tầm bắn: 1.500–2.000 km

Tốc độ hành trình: trên Mach 6

Tốc độ pha cuối: khoảng Mach 10

Phương thức phóng: Phóng lạnh

Nền tảng đã xác nhận: Type 055 và Type 052D

Hệ thống phóng: Ống phóng thẳng đứng đa năng (VLS)