Trung Quốc nghiên cứu biến mỏ than bỏ hoang thành trang trại dưới lòng đất
Trước áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu lên nông nghiệp truyền thống, một nhóm nhà khoa học Trung Quốc vừa đề xuất ý tưởng phát triển nông nghiệp dưới lòng đất tại các đường hầm mỏ than đã ngừng khai thác, coi đây là hướng đi mới cho nền kinh tế tuần hoàn của ngành khai khoáng nước này.

Đề xuất do nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm Kỹ thuật Phát triển Xanh và Hiệu quả cao Tài nguyên gốc Than tỉnh Sơn Tây thực hiện
Đề xuất do nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm Kỹ thuật Phát triển Xanh và Hiệu quả cao Tài nguyên gốc Than tỉnh Sơn Tây thực hiện, công bố cuối tháng 8 trên tạp chí China Mining Magazine. Sơn Tây là một trong những tỉnh khai thác than lớn nhất khu vực miền Trung Trung Quốc. Theo ước tính của nhóm nghiên cứu, Trung Quốc sẽ có khoảng 15.000 mỏ than bị bỏ hoang tính đến năm 2030, tạo ra khối lượng không gian ngầm khổng lồ chưa được sử dụng, có thể lên tới khoảng 7,2 tỷ mét khối. Trong giai đoạn 2010 đến 2019, nước này đã đóng cửa khoảng 12.000 mỏ than, và con số này dự kiến tiếp tục tăng trong những năm tới.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những không gian dưới lòng đất này được cách ly khỏi thời tiết bề mặt và các thảm họa tự nhiên, tạo ra những lợi thế riêng cho hoạt động nông nghiệp. Hạ tầng sẵn có tại các mỏ như đường hầm, hệ thống lưới điện, hệ thống thông gió và nguồn nước ngầm đều có thể được tái sử dụng để phục vụ các cơ sở canh tác.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những không gian dưới lòng đất này được cách ly khỏi thời tiết bề mặt và các thảm họa tự nhiên, tạo ra những lợi thế riêng cho hoạt động nông nghiệp
Nhóm tác giả viết rằng khi biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng gia tăng, sự ổn định và bền vững của hệ thống nông nghiệp truyền thống trên mặt đất đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, đồng thời cho rằng việc phát triển mô hình canh tác trong môi trường khép kín mang lại giá trị thực tiễn lớn.
Nghiên cứu cũng đánh giá liệu các yếu tố quan trọng như ánh sáng, nhiệt độ và nước có thể được kiểm soát để đáp ứng yêu cầu của hoạt động canh tác hay không. Khác với đất canh tác thông thường chịu tác động của biến động nhiệt độ theo mùa và nhiều rủi ro thời tiết, các đường hầm dưới lòng đất được cách nhiệt tương đối ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để kiểm soát chính xác nhiệt độ, ánh sáng, nước và không khí trong các thử nghiệm canh tác.

Khác với đất canh tác thông thường chịu tác động của biến động nhiệt độ theo mùa và nhiều rủi ro thời tiết, các đường hầm dưới lòng đất được cách nhiệt tương đối ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để kiểm soát chính xác nhiệt độ, ánh sáng, nước và không khí trong các thử nghiệm canh tác
Ý tưởng sử dụng mỏ than bỏ hoang cho nông nghiệp không hoàn toàn mới. Nhà nghiên cứu người Anh Saffa Riffat từng đề xuất hướng đi tương tự từ năm 2018, cho rằng các không gian này có thể góp phần đáp ứng nhu cầu lương thực ngày càng tăng, đồng thời tạo công năng mới cho hạ tầng khai khoáng cũ. Tuy nhiên, với quy mô mỏ than khổng lồ, cơ hội mà Trung Quốc đang có được đánh giá là đặc biệt lớn so với nhiều quốc gia khác.

Nhà nghiên cứu người Anh Saffa Riffat từng đề xuất hướng đi tương tự từ năm 2018, cho rằng các không gian này có thể góp phần đáp ứng nhu cầu lương thực ngày càng tăng, đồng thời tạo công năng mới cho hạ tầng khai khoáng cũ
Việc chuyển đổi các mỏ than đã đóng cửa còn được kỳ vọng hỗ trợ xử lý và tái sử dụng nguồn nước mỏ bị ô nhiễm, vốn là vấn đề môi trường tồn tại lâu dài tại nhiều khu vực khai thác than ở Trung Quốc. Thay vì để lại các đường hầm như một di sản gây ô nhiễm của ngành than, nhóm nghiên cứu cho rằng chúng có thể trở thành phòng thí nghiệm cho một mô hình nông nghiệp hoạt động độc lập với môi trường bên ngoài ngày càng khó dự đoán.

