Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu, Ấn Độ sẵn sàng giải cứu nhu cầu nhiên liệu châu Á

Trung Quốc đã tạm ngừng hầu hết các hoạt động xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ trong tháng 10/2026. (Ảnh minh họa)

Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến ​​sự thay đổi trong động lực thương mại vào tháng 10 này khi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tạm ngừng hầu hết các hoạt động xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ để ưu tiên dự trữ trong nước. Động thái này đã tạo ra một khoảng trống nguồn cung tạm thời trên thị trường châu Á, mang đến cơ hội cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ mở rộng phạm vi hoạt động ra nước ngoài. Chính quyền Ấn Độ đã tích cực hỗ trợ sự thay đổi này bằng cách giảm thuế lợi nhuận bất ngờ đối với xuất khẩu dầu diesel và nhiên liệu tuabin hàng không (ATF), một thay đổi chính sách có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Năng lực lọc dầu và tiềm năng xuất khẩu

Ấn Độ vận hành một cơ sở hạ tầng lọc dầu đáng kể với công suất hàng năm khoảng 267 triệu tấn (MTPA), và đang có kế hoạch mở rộng công suất lên 290 MTPA trong năm tới. Vào tháng 9/2026, nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ đạt mức cao nhất năm 2026 là 5,26 triệu thùng mỗi ngày, cho thấy các nhà máy lọc dầu có đủ nguyên liệu đầu vào để tăng sản lượng. Với những điều chỉnh thuế gần đây, các nhà máy lọc dầu trong nước có thể thấy việc chuyển hướng sản phẩm sang các thị trường quốc tế như Singapore, Australia và Indonesia, những thị trường truyền thống phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, sẽ khả thi hơn về mặt thương mại.

Đối với các nhà đầu tư, lĩnh vực quan trọng cần theo dõi là tác động đến biên lợi nhuận lọc dầu. Mặc dù tiềm năng tăng khối lượng xuất khẩu là rõ ràng, nhưng lợi nhuận thực tế sẽ phụ thuộc vào chênh lệch giữa giá dầu thô và giá sản phẩm lọc dầu trên thị trường quốc tế. Việc nới lỏng thuế xuất khẩu gần đây là một động thái có chủ đích nhằm cải thiện lợi nhuận cho các nhà máy lọc dầu, nhưng các biện pháp chính sách này thường được xem xét định kỳ dựa trên giá cả và nguồn cung nhiên liệu trong nước.

Các yếu tố rủi ro và áp lực ngành

Mặc dù môi trường thương mại hiện tại hỗ trợ các nhà xuất khẩu Ấn Độ, nhưng vẫn còn một số rủi ro. Sự bất ổn địa chính trị, đặc biệt là ở Trung Đông và xung quanh eo biển Hormuz, tiếp tục đe dọa chuỗi cung ứng dầu thô, có thể dẫn đến việc tăng giá đột ngột. Thêm vào đó, còn có nguy cơ lạm phát trong nước nếu khối lượng xuất khẩu cao dẫn đến nguồn cung trong nước khan hiếm hơn hoặc giá nhiên liệu địa phương tăng cao. Bất kỳ sự tăng đột biến đáng kể nào về giá năng lượng toàn cầu cũng có thể khiến chính phủ phải xem xét lại các chính sách xuất khẩu, vì việc đảm bảo nguồn nhiên liệu giá cả phải chăng cho nền kinh tế trong nước vẫn là mục tiêu hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách.

Các nhà đầu tư cũng nên xem xét bối cảnh kinh tế rộng hơn, bao gồm các chính sách thương mại tiềm năng của Mỹ và các biện pháp bảo hộ có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu năng lượng. Hơn nữa, sự ổn định hoạt động tại các nhà máy lọc dầu là rất cần thiết, vì bất kỳ sự gián đoạn nào tại một địa điểm cụ thể đều có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến mục tiêu sản xuất.