Trung Quốc và Mozambique sẽ hợp tác về khoáng sản chiến lược

Tổng thống Mozambique Daniel Chapo đang thăm chính thức Trung Quốc. Ảnh: SCMP

Theo nội dung được công bố sau cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mozambique Daniel Chapo tại Bắc Kinh, hai bên sẽ phối hợp tiến hành khảo sát địa chất nhằm xác định trữ lượng các loại khoáng sản quan trọng như graphit, lithium và đất hiếm.

Đây đều là những nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất pin, xe điện và các công nghệ năng lượng sạch.

Mozambique được đánh giá là một trong những quốc gia châu Phi có tiềm năng lớn về tài nguyên, đặc biệt tại khu vực phía Bắc như Cabo Delgado – nơi giàu khoáng sản nhưng cũng đang đối mặt với tình trạng bất ổn an ninh kéo dài. Cuộc nổi dậy của các nhóm vũ trang Hồi giáo tại đây trong nhiều năm qua đã khiến hơn một triệu người phải di dời và làm gián đoạn nhiều dự án năng lượng, khai khoáng quy mô lớn.

Hiện nay, Mozambique đang tìm kiếm nguồn vốn và hỗ trợ kỹ thuật từ Trung Quốc để khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên, đồng thời cải thiện tình hình an ninh tại khu vực.

Về phía Bắc Kinh, việc tham gia sâu hơn vào lĩnh vực khoáng sản tại Mozambique không chỉ phục vụ nhu cầu nguyên liệu cho ngành công nghiệp trong nước, mà còn nằm trong chiến lược mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi.

Phát biểu sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Mozambique, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết, Bắc Kinh sẵn sàng “khám phá các hướng hợp tác mới trong phát triển cơ sở hạ tầng, năng lượng và tài nguyên khoáng sản”, đồng thời thúc đẩy hợp tác thực chất theo hướng bền vững.

Hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản chỉ là một phần trong gói thỏa thuận rộng hơn giữa hai nước. Trong chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Chapo, hai bên đã ký kết hơn 20 thỏa thuận hợp tác trên nhiều lĩnh vực như thương mại, năng lượng, nông nghiệp, y tế và hạ tầng.

Mozambique hiện nổi lên như một điểm nóng tài nguyên không chỉ ở khoáng sản mà còn ở khí đốt tự nhiên. Các phát hiện lớn tại lưu vực Rovuma trong thập niên qua đã đưa quốc gia này trở thành một trong những trung tâm năng lượng mới của châu Phi. Tuy nhiên, việc khai thác các nguồn lực này vẫn gặp nhiều thách thức về an ninh, cơ sở hạ tầng và năng lực chế biến sâu.

Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với khoáng sản phục vụ chuyển đổi năng lượng tăng mạnh, việc Trung Quốc đẩy mạnh hợp tác với Mozambique cho thấy xu hướng cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nền kinh tế lớn nhằm đảm bảo nguồn cung nguyên liệu chiến lược. Không chỉ dừng ở khai thác, Bắc Kinh còn hướng tới việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị, từ chế biến đến xuất khẩu.

Giới phân tích nhận định, nếu các dự án được triển khai hiệu quả, Mozambique có thể chuyển từ vai trò xuất khẩu nguyên liệu thô sang phát triển công nghiệp chế biến, qua đó nâng cao giá trị gia tăng. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc lớn vào việc kiểm soát tình hình an ninh tại Cabo Delgado cũng như khả năng thu hút đầu tư dài hạn.

Nhìn tổng thể, thỏa thuận mới giữa Trung Quốc và Mozambique không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn phản ánh sự dịch chuyển chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

(theo SCMP, China Daily, Global Times)