Trung tâm đổi mới sáng tạo - 'bệ phóng' đưa start-up công nghệ bứt phá

Không chỉ là nơi cho thuê văn phòng

Chỉ trong một thời gian ngắn, sau khi giới thiệu về dây chuyền đóng gói bán dẫn tiên tiến đầu tiên do đội ngũ chuyên gia người Việt làm chủ, Công ty Cổ phần VSAP LAB (Vslap) - đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) tại Đà Nẵng đã gọi vốn thành công được 72 triệu USD để hiện thực hóa các sản phẩm Make in Vietnam của mình.

Dự án Fab-Lab của VSAP LAB nhận được sự quan tâm lớn từ các doanh nghiệp và chuyên gia nước ngoài. (Ảnh: VSAP)

Trước đó, hàng loạt các startup, doanh nghiệp công nghệ Việt tại Đà Nẵng như Datbike, Selly, EM&AI, Hekate cũng đã gọi vốn triệu USD thành công và mở rộng sang thị trường mới, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng công nghệ.

Có thể nói, Đà Nẵng đang trở thành nơi “đất lành chim đậu” với các startup công nghệ Việt khi cả thành phố đang hướng tới mục tiêu trở thành Thành phố Đổi mới sáng tạo, phấn đấu từ nay đến năm 2030 sẽ trở thành top 300 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới và thuộc nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước về khởi nghiệp ĐMST.

Không chỉ tập trung bài bản cho đầu tư hạ tầng, hàng loạt các cơ chế mới hấp dẫn cũng được Thành phố triển khai để thu hút các nhà khoa học, doanh nghiệp, startup trong và ngoài nước tìm về.

Nếu như nhiều năm trước, khái niệm trung tâm ĐMST hay không gian ĐMST vẫn thường được hiểu đơn giản là nơi làm việc chung (co-working space) dành cho startup thì ngày nay điều này đã, đang có sự thay đổi lớn.

Ngày nay, một trung tâm ĐMST sẽ là nơi hội tụ rất nhiều yếu tố gồm doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia quốc tế, phòng thí nghiệm, trung tâm dữ liệu, cơ quan quản lý…. Tất cả tạo nên một hệ sinh thái với đa tầng liên kết, hỗ trợ cho nhau, từ đó giúp rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại.

Thực tế, khó khăn lớn nhất của các startup công nghệ không chỉ là thiếu tiền. Họ còn thiết dữ liệu, chuyên gia, cố vấn, phòng nghiên cứu, khách hàng thử nghiệm, cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế… Lúc này, một trung tâm đổi mới sáng tạo có thể giải quyết đồng thời những vấn đề kể trên bằng cách kết nối nguồn lực công và tư, giúp doanh nghiệp giảm chi phí thử nghiệm và tăng tốc thương mại hóa sản phẩm.

Bệ phóng quan trọng cho start-up

Tại nhiều quốc gia như Singapore, Hàn Quốc hay Israel, các trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và doanh nghiệp. Không chỉ hỗ trợ hoàn thiện công nghệ, các trung tâm này còn tạo điều kiện để startup tiếp cận nhà đầu tư, đối tác và các chương trình tăng tốc kinh doanh.

Tại Việt Nam, các Trung tâm, không gian ĐMST, tương lai là các Thành phố ĐMST cũng đang phát triển theo hướng này. Đặc biệt, sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành.

Nghị quyết 57 xác định khoa học công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới. Điều đó đồng nghĩa với việc không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp bằng ưu đãi thuế hay vốn vay, yêu cầu quan trọng hơn cho sự phát triển là cần xây dựng một hệ sinh thái ĐMST và chuyển đổi số.

Trong hệ sinh thái đó, trung tâm ĐMST chính là nơi kết nối ý tưởng với thị trường, kết nối doanh nghiệp với nhà đầu tư, kết nối nghiên cứu với sản xuất, đồng thời là nơi kết nối Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Được thành lập từ tháng 10/2019 với mục tiêu trở thành đầu tàu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và công nghệ tại Việt Nam, sau 6 năm thành lập, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đang khẳng định vai trò một “kiến trúc sư” của hệ sinh thái ĐMST tại Việt Nam.

Thông qua các chương trình kết nối với Google, Meta, Nvidia cùng các diễn đàn đầu tư quy mô lớn, NIC giúp các startup Việt dễ dàng tiếp cận các nhà đầu tư, chuyên gia và thị trường quốc tế. Trong năm 2025, tổng vốn đầu tư mạo hiểm vào Startup Việt Nam đạt 509 triệu USD, tăng 28% so với năm trước.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia. (Ảnh: NIC)

Mới đây nhất, tháng 6/2026, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội cũng đã khai trương Trung tâm Đổi mới sáng tạo Liên ngành. Theo GS.TS NGƯT Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Bách Khoa Hà Nội thì Không gian này sẽ là trái tim của sự sáng tạo và kết nối tri thức, là nơi hiện thực hóa mô hình hợp tác “ba nhà” gồm Nhà trường, doanh nghiệp và Nhà nước để tạo ra những giá trị thực tiễn phục vụ sự phát triển của Đất nước.

Trước đó, trong nhiều năm, quỹ đầu tư BK-Fun của nhà trường đã rót vốn vào 7 công ty khởi nghiệp công nghệ cùng Trung tâm Sáng tạo và Khởi nghiệp sinh viên.

Đại học Bách khoa Hà Nội vừa ra mắt Không gian đổi mới sáng tạo liên ngành vào 27/6/2026. (Ảnh: ĐHBKHN)

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, quốc gia nào tạo dựng được môi trường thuận lợi cho startup đổi mới sáng tạo sẽ có lợi thế lớn trong thu hút nhân tài, phát triển doanh nghiệp công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nghị quyết 57 đã mở ra một định hướng rõ ràng: Lấy khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số làm động lực phát triển đất nước. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, các trung tâm ĐMST cần tiếp tục được đầu tư về hạ tầng, cơ chế vận hành và nguồn nhân lực, trở thành nơi ươm mầm những doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.