Trung tâm IOC và NinhBinh-S: Đưa chuyển đổi số đến gần người dân

Cán bộ vận hành kiểm tra hoạt động của Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh IOC tỉnh Ninh Bình.

Mỗi ngày, hoạt động quản lý nhà nước phát sinh một lượng lớn thông tin về kinh tế - xã hội, thu - chi ngân sách, đất đai, giáo dục, y tế, giải quyết thủ tục hành chính cũng như những phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp… Khi những dữ liệu này nằm phân tán ở nhiều cơ quan, nhiều hệ thống riêng biệt, việc tổng hợp, đối chiếu để phục vụ chỉ đạo, điều hành mất nhiều thời gian.

Trung tâm IOC tỉnh Ninh Bình được xây dựng nhằm từng bước giải quyết bài toán đó. Thay vì chỉ tập hợp những con số, báo cáo riêng lẻ, hệ thống kết nối dữ liệu từ các ngành, lĩnh vực, tổng hợp, phân tích và trực quan hóa thông tin, giúp người quản lý có thêm căn cứ theo dõi tình hình và đưa ra quyết định.

Đến nay, IOC đã được cài đặt tại Trung tâm dữ liệu tỉnh, vận hành trên môi trường trực tuyến và kết nối với một số cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin quan trọng về tài chính - ngân sách, đất đai, giáo dục và Hệ thống thông tin báo cáo của tỉnh. Hơn 1.000 chỉ tiêu đã được cập nhật, trong đó khoảng 290 chỉ tiêu phục vụ điều hành IOC và 757 chỉ tiêu kinh tế - xã hội từ các sở, ngành, xã, phường.

Trong giai đoạn thử nghiệm, IOC tập trung vào 7 nhóm kịch bản điều hành: kinh tế - xã hội; tương tác chính quyền với người dân, doanh nghiệp; giám sát dịch vụ công; chỉ đạo, điều hành trực tuyến các nghị quyết, nhiệm vụ Trung ương giao; y tế; giáo dục và đất đai.

Theo đồng chí Tạ Quang Phương, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, việc triển khai IOC góp phần từng bước chuyển phương thức quản lý, điều hành sang dựa trên dữ liệu. Thay vì các báo cáo phản ánh tình hình tại từng thời điểm, dữ liệu tập trung cho phép theo dõi các chỉ tiêu theo nhiều lĩnh vực, cấp độ, giúp người quản lý nhận diện vấn đề và có thêm thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành.

IOC hiện được vận hành thử nghiệm tại 13 xã, phường. Hơn 2.300 tài khoản đã được tạo lập cho cán bộ xã, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng. Việc kết nối tới cơ sở có ý nghĩa quan trọng, bởi đây vừa là nơi hình thành nhiều dữ liệu đầu vào, vừa là nơi trực tiếp giải quyết những vấn đề phát sinh hằng ngày của người dân.

Nếu IOC tạo ra không gian dữ liệu phục vụ chính quyền thì ở chiều ngược lại, cần có một kênh để người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ và tương tác với cơ quan nhà nước. Đó là vai trò của Ứng dụng Công dân số NinhBinh-S. NinhBinh-S được xây dựng theo hướng hình thành một kênh tương tác hai chiều giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp trên thiết bị di động.

Ứng dụng NinhBinh-S tích hợp nhiều tiện ích cho người dân.

Trên ứng dụng, người dân có thể tiếp cận các nhóm tiện ích về phản ánh, kiến nghị; dịch vụ công; giao thông; truyền thông - tin tức; y tế; giáo dục; du lịch, văn hóa và tiện ích cá nhân. NinhBinh-S cũng từng bước kết nối các tiện ích như tra cứu phạt nguội, học bạ điện tử; thông tin trường học, bệnh viện, hiệu thuốc, địa điểm du lịch, sản phẩm OCOP, dịch vụ taxi...

Trong đó, phản ánh hiện trường là một trong những chức năng thiết thực của ứng dụng này. Khi phát hiện vấn đề về hạ tầng, môi trường hoặc dân sinh, người dân có thể sử dụng điện thoại ghi nhận hình ảnh, video, nhập nội dung và gửi phản ánh trên ứng dụng. Thông tin được tiếp nhận, phân loại, chuyển tới cơ quan có trách nhiệm; người gửi có thể theo dõi quá trình xử lý ngay trên môi trường số.

Ông Phạm Thành Công, Kỹ sư công nghệ thông tin, Viettel Ninh Bình cho biết: “NinhBinh-S được xây dựng để tạo kênh kết nối thuận tiện hơn giữa người dân với chính quyền. Ngoài phản ánh những vấn đề phát sinh, người dân có thể tiếp cận thông tin cảnh báo và nhiều dịch vụ, tiện ích phục vụ cuộc sống”.

Việc cài đặt khá đơn giản, người sử dụng điện thoại thông minh tìm kiếm NinhBinh-S trên kho ứng dụng của hệ điều hành Android hoặc iOS, tải về và thiết lập tài khoản theo hướng dẫn. Sau khi đăng nhập, người dùng lựa chọn chức năng phù hợp với nhu cầu.

Với phản ánh hiện trường, quy trình tương tác được hình thành khá rõ: người dân gửi thông tin - cơ quan nhà nước tiếp nhận - chuyển cơ quan có trách nhiệm xử lý - kết quả được cập nhật trở lại trên môi trường số.

Tổ Công nghệ số cộng đồng xã Nghĩa Hưng hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng NinhBinh-S.

Từ ngày 30/9/2026, hệ thống đã triển khai việc phân loại, điều phối, tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân. Đến hết ngày 5/10, tại 13 xã, phường thử nghiệm đã có 36.342 tài khoản cài đặt ứng dụng NinhBinh-S. Một số địa phương có tỉ lệ cài đặt cao như các xã Giao Bình, Minh Tân, Bình An, Kim Đông.

Kim Đông là một trong 13 xã, phường được lựa chọn triển khai thử nghiệm IOC và NinhBinh-S và hiện là địa phương có tỉ lệ người trưởng thành đăng ký ứng dụng NinhBinh-S khá cao.

Đồng chí Vũ Minh Hiệu, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Đông chia sẻ: “Trước khi đưa các nền tảng vào sử dụng, cán bộ, công chức, viên chức xã và thành viên các Tổ Công nghệ số cộng đồng được tập huấn trực tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, từ đăng nhập, khai thác chức năng đến cập nhật dữ liệu và xử lý những tình huống phát sinh”.

Cùng với lực lượng Tổ Công nghệ số cộng đồng, xã cũng phối hợp với Đồn Biên phòng Kim Sơn, Công an xã khi triển khai hướng dẫn người dân cài đặt VNeID mức độ 2 sẽ cài đặt đồng thời ứng dụng NinhBinh-S. Trong đó phát huy tốt vai trò Đội vận động quần chúng của Đồn Biên phòng Kim Sơn tuyên truyền, vận động, hướng dẫn ngư dân, người đi làm ăn xa. Đồng thời giao cho các trường THCS, THPT hướng dẫn, phổ biến cho các em học sinh để cài đặt, hỗ trợ người thân cài đặt.

Với những cách làm đồng bộ, toàn xã đã có trên 1.283 tài khoản đăng ký NinhBinh-S, đạt gần 22% dân số trưởng thành, xếp thứ 4 trong 13 xã, phường triển khai thử nghiệm.

Thời gian qua, Ninh Bình triển khai chuyển đổi số đồng thời trên ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, trong đó việc số hóa quy trình, dữ liệu và hoạt động phục vụ người dân tiếp tục được đẩy mạnh.

Riêng trong quý III/2026, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận 458.802 hồ sơ thủ tục hành chính, giải quyết 442.102 hồ sơ; trong đó 440.225 hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, đạt 99,15%. Tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 94%; tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt 96,9%. Đến nay, tỉnh đã hoàn thành 30/42 nhiệm vụ trong Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026, đạt 71,4%.

Kết quả trên cho thấy khối lượng dữ liệu và giao dịch hành chính được xử lý trên môi trường số ngày càng lớn. Đây cũng là cơ sở để những nền tảng như IOC và NinhBinh-S phát huy hiệu quả khi dữ liệu giữa các hệ thống từng bước được kết nối và quá trình tương tác giữa người dân với cơ quan nhà nước được thực hiện trên cùng môi trường số. Việc triển khai các giải pháp công nghệ như IOC hay NinhBinh-S góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực mới, xây dựng Ninh Bình phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Tuy vậy, từ một hệ thống được đưa vào vận hành đến một hệ thống thực sự hữu ích vẫn còn một khoảng cách. Với IOC, giá trị nằm ở khả năng biến dữ liệu thành thông tin phục vụ kịp thời cho chỉ đạo, điều hành. Với NinhBinh-S, thước đo không chỉ là số lượt cài đặt, mà còn là số người sử dụng thường xuyên, số phản ánh được xử lý và những tiện ích thực sự giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức.

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện, mở rộng kết nối và chuẩn hóa dữ liệu, hiệu quả của IOC và NinhBinh-S sẽ phụ thuộc nhiều vào cách các nền tảng này được khai thác trong thực tiễn. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời; khi phản ánh của người dân được tiếp nhận, xử lý và phản hồi rõ ràng hay các tiện ích số ngày càng sát với nhu cầu hằng ngày, công nghệ mới thực sự trở thành công cụ phục vụ quản lý và phục vụ người dân.