Trung tướng Tào Đức Thắng: Một đồng vốn doanh nghiệp nhà nước phải dẫn dắt nhiều đồng vốn xã hội

Đề xuất bổ sung chỉ tiêu đánh giá sức lan tỏa của doanh nghiệp đầu tàu

Phát biểu tại hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" ngày 18/7, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, đề xuất nhiều giải pháp nhằm phát huy vai trò doanh nghiệp đầu tàu.

Theo ông Thắng, doanh nghiệp đầu tàu không chỉ thực hiện mục tiêu sản xuất kinh doanh mà còn cần được giao những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như dẫn dắt về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ công nghệ chiến lược, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Chỉ khi đó, doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy vai trò dẫn dắt và tạo động lực cho nền kinh tế.

Trung tướng Tào Đức Thắng cho rằng doanh nghiệp đầu tàu không chỉ kinh doanh mà phải dẫn dắt nền kinh tế. Ảnh: VGP.

Chủ tịch Viettel kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thiện danh mục các doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế. Đồng thời, cần xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao các nhiệm vụ chiến lược phù hợp với năng lực, lợi thế của từng đơn vị.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Viettel đề xuất phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước với tư cách là người mua lớn, người đặt hàng lớn để tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Để chủ trương này đi vào thực tiễn, ông kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện, đồng thời có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt đáp ứng yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Ông cũng đề xuất Chính phủ nghiên cứu giao thêm cho doanh nghiệp đầu tàu các chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa đối với nền kinh tế như số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước và số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm.

Theo Chủ tịch Viettel, mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo tăng trưởng cho chính doanh nghiệp mà còn thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam. Qua đó, mỗi đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.

Đề xuất cơ chế hình thành doanh nghiệp công nghệ đầu tàu

Ở góc độ tập đoàn công nghệ, Chủ tịch Viettel bày tỏ đồng tình với quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm phát triển sản phẩm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Thắng, cần lựa chọn các doanh nghiệp đầu tàu có năng lực về công nghệ, vốn và thị trường để tham gia ngay từ khâu đặt hàng, thiết kế, thử nghiệm, hoàn thiện, sản xuất đến thương mại hóa sản phẩm. Trong mô hình này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, đặt hàng và hỗ trợ về thể chế, dữ liệu, hạ tầng, tiêu chuẩn; còn viện, trường cung cấp tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực để cùng doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp. Ảnh: TTXVN.

Trên cơ sở đó, Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa quan điểm này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh để hình thành đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC...

Các doanh nghiệp này cần được giao nhiệm vụ, trao cơ chế và tạo điều kiện tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Viettel đề xuất tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Theo ông, đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Đối với lĩnh vực logistics, Chủ tịch Viettel cho rằng báo cáo đã chỉ rõ những bất cập, thiếu đồng bộ của hạ tầng và chi phí logistics vẫn là yếu tố làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Viettel kiến nghị Chính phủ sớm ban hành quy hoạch hạ tầng logistics quốc gia theo hướng đồng bộ, liên thông giữa hệ thống giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt, trung tâm logistics, kho vận, cửa khẩu thông minh và các trung tâm trung chuyển lớn. Theo ông, một mạng lưới logistics hiện đại, thống nhất không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy thương mại điện tử, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

Đề xuất lập Quỹ Xúc tiến đầu tư

Để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế, Chủ tịch Viettel kiến nghị bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, Chính phủ nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ Xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế.

Theo ông, hoạt động xúc tiến đầu tư ra nước ngoài đòi hỏi chi phí lớn trong giai đoạn đầu và không phải lúc nào cũng thành công, vì vậy cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Ngoài ra, ông Tào Đức Thắng cho biết Viettel đang xúc tiến đầu tư tại một số thị trường nước ngoài nhưng khi đề nghị các ngân hàng trong nước bảo lãnh thì chi phí cao hơn 50-60% so với ngân hàng nước ngoài. Vì vậy, ông kiến nghị sớm có cơ chế khơi thông nguồn vốn trong nước để đồng hành cùng doanh nghiệp khi đầu tư ra nước ngoài.