Trước khi trở thành 'huyền thoại World Cup', Waka Waka từng bị phản đối dữ dội

Tháng 4/2010, khi Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) chính thức công bố Shakira - một ngôi sao người Colombia, là nghệ sĩ thể hiện ca khúc chủ đề cho kỳ World Cup đầu tiên được tổ chức tại châu Phi, một làn sóng bất bình đã bùng lên mạnh mẽ tại Nam Phi.

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) công bố Shakira là nghệ sĩ thể hiện ca khúc chủ đề.

Người dân địa phương và giới nghệ sĩ châu Phi cảm thấy bị tổn thương sâu sắc. Họ cho rằng FIFA đã ngó lơ những tài năng âm nhạc bản địa đại diện cho di sản phong phú của địa phương để chạy theo một cái tên Latinh có sức hút thương mại toàn cầu. Hãng thông tấn Reuters thời điểm đó từng ghi nhận phản ứng gay gắt từ dư luận Nam Phi.

Nổi bật là phát biểu của Jenny Cryws-Williams, một phát thanh viên nổi tiếng của đài phát thanh Talk Radio 702, khi bà thẳng thắn đặt câu hỏi tạo áp lực lên ban tổ chức: "Tại sao chúng ta không sử dụng những tài năng của chính mình? Ý tôi là, châu Phi có một kho tàng âm nhạc khổng lồ, vậy mà chúng ta lại cần một người nước ngoài đại diện?".

Sau khi ca khúc được phát hành, giai điệu của Waka Waka cũng bị mổ xẻ và vấp phải cáo buộc đạo nhạc, đạo nhái văn hóa một cách thiếu tôn trọng. Phần điệp khúc mang tính biểu tượng thực chất được lấy từ Zangaléwa - một bài hát ra đời năm 1986 của ban nhạc quân đội Golden Sounds. Việc một ca sĩ quốc tế sử dụng lại giai điệu châu Phi mà không có sự tri ân hay xin phép rõ ràng ban đầu đã khiến dư luận coi đây là một hành vi "chiếm đoạt văn hóa" trục lợi từ FIFA World Cup.

Phần điệp khúc mang tính biểu tượng thực chất được lấy từ ca khúc Zangaléwa.

Đứng trước tâm bão dư luận, màn trình diễn đầu tiên của Waka Waka tại lễ khai mạc FIFA World Cup 2010 đã trở thành bước ngoặt thay đổi cách công chúng nhìn nhận ca khúc. Trên sân khấu ở Johannesburg, Shakira xuất hiện cùng ban nhạc Nam Phi Freshlyground và hàng trăm vũ công trong một màn trình diễn ngập tràn màu sắc, kết hợp giữa Pop Latin với những nhịp điệu và vũ đạo đặc trưng của châu Phi.

Không còn là một ca khúc bị nhìn nhận như "người ngoài" chiếm lấy sân khấu của chủ nhà, Waka Waka lúc này được cảm nhận như một bản nhạc hội đúng với tinh thần đoàn kết và lễ hội mà World Cup hướng tới.

Màn trình diễn đầu tiên của Waka Waka tại lễ khai mạc FIFA World Cup 2010.

Đồng thời, vấn đề bản quyền liên quan đến ca khúc Zangaléwa cũng được giải quyết thông qua thỏa thuận giữa các bên nắm giữ bản quyền. Nhóm Golden Sounds được ghi nhận là đồng tác giả và nhận khoản tiền bản quyền theo thỏa thuận, qua đó khép lại những tranh cãi về việc sử dụng giai điệu trong Waka Waka.

Waka Waka sở hữu một nguồn năng lượng kết nối vô song.

Sau khi World Cup 2010 khép lại, sức ảnh hưởng của Waka Waka (This Time for Africa) không dừng ở khuôn khổ một ca khúc cổ động. Vượt qua những tranh luận ở giai đoạn đầu, bài hát nhanh chóng chinh phục các bảng xếp hạng tại nhiều quốc gia, bán được hàng triệu bản trên toàn cầu và trở thành một trong những ca khúc chính thức thành công nhất trong lịch sử các kỳ World Cup.

Hơn 15 năm sau, Waka Waka vẫn thường xuyên vang lên tại các sự kiện thể thao, lễ hội và trên các nền tảng nghe nhạc trực tuyến.