Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng - nơi hơn một thế kỷ lưu giữ dấu ấn lịch sử hào hùng

Ngày 26-6, đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu lịch sử tham gia hội thảo khoa học "Di tích lịch sử Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng" tổ chức tại phường Sài Gòn, TPHCM.

120 năm lịch sử hào hùng

Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng tiền thân là Trường Cơ khí Á Châu Sài Gòn, tên quen gọi là Trường Bá Nghệ. Được thành lập từ năm 1906, là một trong những trường dạy nghề đầu tiên ở Nam Bộ. Đến nay, trường đã có bề dày lịch sử 120 năm.

Đây là ngôi trường mà người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã theo học 3 tháng trước khi lên tàu rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước năm 1911 và cũng là nơi Bác Tôn Đức Thắng theo học niên khóa 1915-1917.

Chia sẻ tại hội thảo, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cho biết giai đoạn đầu xâm lược, thực dân Pháp tập trung toàn lực vào phát triển kinh tế nông nghiệp, đào kênh rạch và lập đồn điền để khai thác nguồn lợi lúa gạo qua Cảng Sài Gòn.

Tuy nhiên, khi nền kinh tế chuyển dịch sang giai đoạn công nghiệp hóa, các nhà máy, xưởng cơ khí và ngành vận tải hàng hải bắt đầu phát triển, nhu cầu về đội ngũ kỹ thuật trở nên cấp thiết.

Ở tuổi 106, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư vẫn miệt mài nghiên cứu lịch sử, văn hóa dân tộc

Ông Hà Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TPHCM phát biểu tham luận tại hội thảo

Các ý kiến đóng góp tại hội thảo được các chuyên gia lịch sử ghi chép cẩn thận

Phần chia sẻ viết tay đầy ý nghĩa của ông Hoàng Đôn Bảnh, Nguyên Bí thư Đảng ủy, Nguyên Phó tổng Giám đốc Khu chế xuất Tân Thuận

Nhận thấy việc đưa kỹ sư từ chính quốc sang quá tốn kém, người Pháp đã quyết định thành lập trường học tại chỗ để đào tạo công nhân và cán bộ kỹ thuật bản xứ với chi phí rẻ hơn.

Dù sinh ra từ toan tính thực dân nhưng ngôi trường này lại trở thành cái nôi của nhiều thế hệ học trò yêu nước. Họ đã dùng chính những kiến thức kỹ thuật học được để tham gia cách mạng, phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trong phong trào Cần Vương, trước sự chênh lệch lớn về vũ khí khi nghĩa quân chỉ có súng hỏa mai thô sơ không thể đối địch với súng trường hiện đại của Pháp, ông Cao Thắng (1864 – 1893) đã cùng các cộng sự dũng cảm tìm cách tháo rời từng bộ phận của khẩu súng giặc để nghiên cứu.

Theo nhà sử học Nguyễn Đình Tư, tên gọi Cao Thắng được đặt cho trường không chỉ để tôn vinh một danh tướng mà còn nhằm khơi dậy lòng tự hào về người Việt Nam đầu tiên làm chủ được kỹ thuật phương Tây. Đồng thời, nhắc nhở thế hệ thầy và trò hôm nay tiếp nối ngọn lửa sáng tạo và khát vọng cống hiến cho đất nước.

TS Lê Đình Kha chia sẻ về lịch sử hình thành và những đóng góp của Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng

Ngôi trường có nhiều di tích lịch sử

Theo bà Lê Tú Cẩm, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TPHCM, bên cạnh những di sản văn hóa vật thể, tại phòng truyền thống, ngoài danh sách các đời hiệu trưởng nhà trường còn có những danh sách cơ sở kháng chiến (1915 – 1954), trong đó có những cái tên thật quen thuộc như Đoàn Văn Bơ (nguyên Ủy viên Ban Thường vụ đặc khu Sài Gòn – Gia Định; được đặt tên đường tại Khánh Hội); Thiếu tướng Trần Văn Danh (nguyên Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới)…, danh sách 50 cơ sở bí mật (1954 – 1975)...

Với tất cả những gì Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng còn gìn giữ được đến hiện tại (di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể), bà Tú Cẩm khẳng định nhà trường có đầy đủ yếu tố để được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia.

"Đây không chỉ là di tích lịch sử cách mạng mà còn là di tích lịch sử trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Một ngôi trường đã cung cấp cho đất nước biết bao Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, xây dựng đất nước" - bà Tú Cẩm nhấn mạnh.

Trường CĐ kỹ thuật Cao Thắng là trường công lập, đào tạo trình độ cao đẳng các ngành, nghề kỹ thuật công nghệ cơ khí, điện, điện tử, nhiệt-lạnh, ôtô, công nghệ thông tin và kinh tế.

Nhìn lại hành trình 120 năm hình thành và phát triển, TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng nhà trường, khẳng định các thế hệ sinh viên Cao Thắng đã phát huy tinh thần yêu nước, trở thành lực lượng nòng cốt trong phong trào đấu tranh cách mạng; đồng thời góp phần quan trọng vào sự nghiệp giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng truyền thống vẻ vang của nhà trường.