Trường công đầu tiên học theo mô hình 1 học sinh - 1 laptop vận hành thế nào?

Học sinh sử dụng laptop trong nhiều môn học

Tiết học theo mô hình “Lớp học số Google” đang được Trường THCS Giảng Võ triển khai. Theo đó, học sinh có thể được kiểm tra 15 phút trên trên Google Forms. Sau đó, học sinh sử dụng laptop cá nhân để truy cập tài liệu, quan sát hình ảnh minh họa và làm bài tập.

Kết quả bài làm được hệ thống ghi nhận và gửi trực tiếp đến giáo viên. Một số học sinh được lựa chọn trình chiếu bài làm trên màn hình lớn để trình bày, trao đổi với các bạn trong lớp. Không khí học tập diễn ra sôi nổi khi các em vừa thực hành trên máy tính, vừa thảo luận và chờ đến lượt chia sẻ sản phẩm.

Không gian lớp học số tại Trường THCS Giảng Võ. Ảnh: thuonghieucongluan.com.vn

Điểm đáng chú ý là máy tính không chỉ được sử dụng trong môn Tin học như trước đây mà còn phục vụ hoạt động dạy và học ở nhiều môn như Toán, Khoa học tự nhiên và Tiếng Anh.

Học sinh có thể tiếp nhận tài liệu, làm bài tập, kiểm tra kiến thức, thiết kế sản phẩm học tập và trình bày kết quả trên môi trường số. Cách tổ chức này tạo thêm cơ hội để các em chủ động tìm hiểu kiến thức, rèn luyện kỹ năng công nghệ và tương tác với giáo viên, bạn học.

Được biết ý tưởng triển khai mô hình xuất phát từ định hướng của hiệu trưởng, sau khi ban giám hiệu tìm hiểu các công cụ và phần mềm giáo dục của Google vào mùa hè năm 2025.

Đề án được phê duyệt trước thềm năm học 2025-2026, ban đầu thí điểm tại 3 lớp khối 6 với 156 học sinh và 21 giáo viên tham gia giảng dạy. Phường Giảng Võ đã trang bị cho nhà trường khoảng 200 máy tính Chromebook, sử dụng hệ điều hành do Google phát triển, làm nền tảng triển khai mô hình.

Từ đó, trường xây dựng các không gian lớp học trực tuyến, cho phép giáo viên giao nhiệm vụ, cung cấp học liệu, tổ chức kiểm tra và theo dõi kết quả học tập. Học sinh đăng nhập bằng tài khoản cá nhân để thực hiện các yêu cầu trong giờ học; những trang web và đường dẫn không được phép truy cập sẽ bị hệ thống chặn.

Để bảo đảm học sinh sử dụng thiết bị đúng mục đích, nhà trường triển khai công cụ quản lý lớp học trên máy tính của giáo viên. Thông qua hệ thống này, giáo viên có thể kiểm soát tài nguyên học tập, quy định trang web được truy cập, quản lý ứng dụng và thiết lập thời gian cho từng hoạt động.

Giáo viên cũng có thể kiểm soát màn hình, bàn phím của học sinh, tạm khóa thao tác khi cần các em tập trung nghe giảng hoặc lựa chọn bài làm để trình chiếu trước lớp. Hệ thống hỗ trợ phụ đề tiếng Việt cho lời nói của giáo viên, giúp học sinh thuận tiện hơn trong việc theo dõi bài học.

Học sinh trung bình có khoảng 5-8 tiết học số mỗi tuần trên tổng số 29 tiết. Các môn được áp dụng phổ biến là Khoa học tự nhiên, Toán và Tiếng Anh. Nhà trường bố trí hệ thống Wi-Fi riêng cho các lớp để bảo đảm đường truyền, đồng thời sắp xếp nơi lưu giữ máy tính và dây sạc tại lớp.

Thời gian sử dụng màn hình cũng được phân bổ theo hoạt động của từng tiết học, thay vì để học sinh liên tục nhìn vào thiết bị. Khoảng 10-15 phút đầu, các em nghe giảng, thảo luận trực tiếp hoặc quan sát bảng; 15-20 phút tiếp theo dành cho việc thao tác trên máy tính. Thời gian còn lại được sử dụng để báo cáo, thuyết trình và ghi chép cá nhân.

Theo cách tổ chức này, thời gian học sinh tương tác trực tiếp với màn hình chiếm khoảng 30-40% mỗi tiết và được chia thành từng khoảng phù hợp với hoạt động học tập.

Mở rộng mô hình 

Sau năm học đầu tiên, ban giám hiệu đánh giá mô hình đạt hơn 90% các tiêu chí đề ra, trong đó có sự cải thiện về kỹ năng công nghệ thông tin và mức độ hứng thú học tập của học sinh. Sang năm học 2026-2027, số học sinh tham gia lớp học số đã tăng lên khoảng 400 em.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với giáo viên. Đó là khâu chuẩn bị bài giảng số mất nhiều thời gian và công sức hơn trước. Trong giờ học, giáo viên phải thường xuyên di chuyển để quan sát, nhắc nhở và hỗ trợ học sinh.

Bù lại, hoạt động dạy và học không còn bị giới hạn hoàn toàn trong 45 phút trên lớp. Giáo viên có thể giao bài, chia sẻ tài liệu và tương tác với học sinh thông qua hệ thống trực tuyến. Việc chấm bài, tổng hợp điểm và thống kê kết quả cũng được hỗ trợ tự động.

Để nâng cao hiệu quả triển khai, nhà trường huy động các tổ chuyên môn cùng xây dựng bài giảng, kho học liệu và ngân hàng câu hỏi. Trong giai đoạn thí điểm, những giáo viên có năng lực công nghệ thông tin tốt được bố trí trực tiếp giảng dạy nhằm hoàn thiện cách thức tổ chức trước khi mở rộng.

Từ trải nghiệm thực tế, một số học sinh cho biết các em yêu thích những hoạt động như thiết kế poster, dựng khối 3D, làm bài tập và xây dựng slide thuyết trình trên máy tính. Những nhiệm vụ này tạo cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức, phát huy khả năng sáng tạo và rèn luyện kỹ năng trình bày sản phẩm.

Theo kế hoạch, đến cuối năm học 2026-2027, Trường THCS Giảng Võ dự kiến có khoảng 2.800 học sinh tham gia lớp học số, tương đương 50% quy mô toàn trường. Thiết bị phục vụ học tập dự kiến tiếp tục được địa phương hỗ trợ để đáp ứng nhu cầu mở rộng.

Nhà trường hướng tới xây dựng mô hình “Trường học Google” đầu tiên tại Việt Nam, từng bước đưa công nghệ vào hoạt động giảng dạy và học tập.

Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài không chỉ phụ thuộc vào số lượng thiết bị hay phần mềm được trang bị mà còn gắn với phương pháp tổ chức bài học, khả năng quản lý của giáo viên và ý thức sử dụng công nghệ của học sinh.

Việc kết hợp hợp lý giữa công nghệ số với phương pháp dạy học trực tiếp sẽ là yếu tố quan trọng giúp mô hình phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực tự học của học sinh.