Trường Đại học Điện lực: Đổi mới mô hình đào tạo trong thời đại số

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục đại học trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển các ngành công nghiệp chiến lược. Việc triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cùng Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học.

Nhân dịp này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực (Bộ Công Thương), để làm rõ định hướng của nhà trường trong thực hiện các nghị quyết, cũng như chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ ngành Công Thương trong giai đoạn mới.

Đổi mới đào tạo theo nhu cầu thực tiễn

- Thưa ông, Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cùng Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tác động như thế nào đến chiến lược phát triển của Trường Đại học Điện lực? Nhà trường đã điều chỉnh chiến lược phát triển, đổi mới hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học như thế nào để cụ thể hóa các nghị quyết này?

PGS.TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực. Ảnh: Thu Hường

PGS.TS Đinh Văn Châu: Có thể nói, Nghị quyết 71-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW là hai định hướng có tác động trực tiếp, sâu sắc đến chiến lược phát triển của Trường Đại học Điện lực. Nếu Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu đột phá về chất lượng giáo dục và đào tạo, lấy người học, năng lực thực hành, năng lực sáng tạo và học tập suốt đời làm trung tâm, thì Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu phải coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đối với một cơ sở giáo dục đại học có truyền thống đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực điện, năng lượng và ngành Công Thương như EPU, hai nghị quyết này không chỉ là định hướng chính trị, mà còn là mệnh lệnh đổi mới mô hình phát triển.

Từ nhận thức đó, nhà trường đang chuyển mạnh từ tư duy “đào tạo theo ngành” sang “đào tạo theo năng lực”, từ nghiên cứu theo đề tài riêng lẻ sang nghiên cứu theo bài toán đặt hàng của thực tiễn và từ quản trị hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu. Mục tiêu của nhà trường là phát triển EPU thành trường đại học ứng dụng, có năng lực nghiên cứu - chuyển giao công nghệ mạnh trong các lĩnh vực năng lượng, điện, tự động hóa, công nghệ số, quản trị công nghiệp và kinh tế năng lượng; đồng thời đóng góp thiết thực vào tiến trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số của ngành Công Thương.

Điều quan trọng nhất là hai nghị quyết đã giúp nhà trường xác lập rõ hơn vai trò của mình trong giai đoạn mới: EPU không chỉ đào tạo nhân lực cho ngành điện theo nghĩa truyền thống, mà phải trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo phục vụ chuyển dịch năng lượng, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp hiện đại của Việt Nam.

- Năm 2026, Trường Đại học Điện lực triển khai đào tạo 6 ngành mới, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế. Từ thực tiễn triển khai các ngành đào tạo mới tại Trường Đại học Điện lực, ông nhìn nhận xu hướng đào tạo nhân lực cho ngành Công Thương trong giai đoạn tới sẽ thay đổi ra sao?

PGS.TS Đinh Văn Châu: Việc EPU triển khai đào tạo 6 ngành mới trong năm 2026 không đơn thuần là mở rộng quy mô hay bổ sung danh mục ngành nghề. Đây là bước đi có tính chiến lược nhằm tái cấu trúc hệ sinh thái đào tạo của nhà trường theo yêu cầu phát triển mới của ngành Công Thương và nền kinh tế. Ngành Công Thương hiện đang đứng trước những chuyển dịch rất lớn: chuyển dịch năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng; hiện đại hóa hệ thống điện; phát triển sản xuất thông minh; ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và thương mại số; đồng thời nâng cao yêu cầu về quản trị chuỗi cung ứng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển bền vững. Những chuyển dịch này đòi hỏi nguồn nhân lực mới - vừa vững chuyên môn kỹ thuật, vừa có năng lực số, năng lực xanh và tư duy đổi mới sáng tạo.

6 ngành mở mới của Trường Đại học Điện lực thu hút sự quan tâm của nhiều học sinh, sinh viên. Ảnh: EPU

Các ngành mới của EPU được thiết kế theo định hướng liên ngành, gắn với nhu cầu thực tiễn và tập trung phát triển ba nhóm năng lực: công nghệ nền tảng, vận hành - quản trị trong môi trường số và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu là đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh của công nghệ và thị trường lao động.

Trong lĩnh vực điện và năng lượng, thị trường đang cần đội ngũ kỹ sư có năng lực về năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, quản trị và sử dụng năng lượng hiệu quả. Trong khi đó, lĩnh vực công nghiệp và thương mại đòi hỏi nhân lực kết hợp giữa công nghệ và quản trị, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và sản xuất thông minh.

Để nâng cao chất lượng đào tạo, EPU tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình, đào tạo, thực tập và tuyển dụng, giúp sinh viên tiếp cận thực tiễn ngay từ khi còn trên ghế nhà trường. nhà trường khẳng định việc mở 6 ngành mới không nhằm chạy theo xu hướng mà hướng tới chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Công Thương trong 5 - 10 năm tới.

- Trong quá trình triển khai nhiệm vụ được Bộ Công Thương giao về đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học phục vụ 3 sản phẩm chiến lược theo Nghị quyết 57, Trường Đại học Điện lực đang tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào, thưa ông?

PGS.TS Đinh Văn Châu: Thực hiện nhiệm vụ Bộ Công Thương giao theo Nghị quyết 57, Trường Đại học Điện lực không chỉ đào tạo nhân lực mà còn tham gia nghiên cứu, làm chủ và chuyển giao công nghệ phục vụ ngành. Nhà trường tập trung vào ba hướng chiến lược gồm: phát triển nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) cho quản trị, vận hành hệ thống năng lượng - công nghiệp; nghiên cứu công nghệ lưới điện thông minh, năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và điện tử công suất; phát triển các giải pháp tự động hóa, IoT, robot và hệ thống thông minh cho sản xuất, logistics và quản trị chuỗi cung ứng.

Phòng thí nghiệm hiện đại của Trung tâm Đào tạo về điện gió tại Trường Đại học Điện lực. Ảnh: Hà Quân

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, EPU xây dựng các nhóm nghiên cứu liên ngành, gắn nghiên cứu với đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu nhằm phát triển các sản phẩm có khả năng ứng dụng, chuyển giao. Nhà trường cũng chú trọng thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khuyến khích sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!