Trường học lúng túng với quy định mới về môn liên kết
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT ngày 30-9-2026 của Bộ GD-ĐT về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học có hiệu lực từ ngày 15-11-2026. Việc chuẩn bị thực hiện quy định mới đang khiến nhiều trường lúng túng trong sắp xếp thời khóa biểu, bố trí giáo viên và kinh phí.
Khó sắp xếp thời khóa biểu
Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu) là trường đầu tiên trên địa bàn TPHCM thông báo điều chỉnh thời khóa biểu cả 3 khối lớp 10, 11, 12 từ ngày 16-11-2026 để đáp ứng quy định của Thông tư 85.
Học sinh Trường THPT Nguyễn Khuyến (phường Hòa Hưng, TPHCM) tham gia hoạt động trải nghiệm vào đầu năm học 2026-2027. Ảnh: THU TÂM
Theo kế hoạch, các hoạt động giáo dục chính khóa được bố trí liên tục từ thứ hai đến thứ năm; thứ sáu dành cho hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và hoạt động giáo dục theo nhu cầu. Như vậy, học sinh không đăng ký hoạt động ngoài chương trình chính khóa sẽ được nghỉ ngày thứ sáu hoặc chỉ học 1-2 tiết buổi sáng.
Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau khi thông báo, thầy Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc điều chỉnh thời khóa biểu mới chỉ là phương án nhà trường đang nghiên cứu. Trường chờ hướng dẫn cụ thể của cấp có thẩm quyền trước khi triển khai chính thức.
Tại Trường THCS Phú Định (phường Bình Phú), thầy Hiệu trưởng Đinh Phú Cường cho biết trường dự kiến ngừng tổ chức môn tiếng Anh tăng cường, được tổ chức theo nhu cầu đăng ký của phụ huynh và học sinh, với mức thu 100.000 đồng/học sinh/tháng.
Giờ vào học buổi sáng cũng dự kiến muộn hơn so với thời khóa biểu đang áp dụng. Học sinh kết thúc chương trình chính khóa lúc 16 giờ 15 phút; các môn theo nhu cầu được bố trí sau thời điểm này nếu phụ huynh đăng ký cho con học.
Trong khi đó, nhiều trường tại các phường An Khánh, Bình Thạnh… đang lấy ý kiến phụ huynh về việc tham gia các môn theo nhu cầu để sắp xếp lại thời khóa biểu.
Đại diện các trường cho biết, theo Thông tư 85, hoạt động giáo dục theo nhu cầu được thu phí nhưng phải bảo đảm phụ huynh, học sinh tự nguyện đăng ký, không xếp xen kẽ với các môn chính khóa.
Lâu nay, hầu hết trường tiểu học, THCS, THPT trên địa bàn TPHCM đều bố trí các môn theo nhu cầu xen kẽ với hoạt động chính khóa. Học sinh không đăng ký được bố trí hoạt động thay thế như tự học, ôn tập, đọc sách tại thư viện… nhưng vẫn có chung thời khóa biểu với học sinh đăng ký.
Lo xáo trộn việc dạy học
Thầy Hà Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thị Định (phường Tân Thuận), nêu thực tế: nếu tách biệt với chương trình chính khóa, các môn theo nhu cầu phải dồn vào những tiết đầu hoặc cuối ngày. Khi tất cả khối lớp cùng tổ chức vào một số thời điểm, nhà trường sẽ gặp khó khăn trong bố trí nhân sự giảng dạy, còn các đối tác liên kết phải bảo đảm khả năng đáp ứng đồng thời.
Để tháo gỡ, một số trường tính phương án gom các môn theo nhu cầu vào một buổi riêng trong tuần; học sinh không đăng ký có thể nghỉ ở nhà. Tuy nhiên, cách này lại khiến phụ huynh phải sắp xếp người trông con, nhất là học sinh tiểu học chưa thể ở nhà một mình.
Trường học cần khai thác tối đa cơ sở vật chất hiện có, bảo đảm điều kiện dạy học 2 buổi/ngày và rèn luyện thể chất cho học sinh; công khai, minh bạch các khoản thu, không để xảy ra lạm thu.
Ông NGUYỄN TẤN PHÁT, Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM.
Theo cô Lê Thị Thanh Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Minh Đức (phường Cầu Ông Lãnh), việc lấy ý kiến phụ huynh về các môn theo nhu cầu cần thực hiện trước khai giảng. Năm học đã qua gần 2 tháng, thay đổi thời khóa biểu sẽ gây xáo trộn công tác tổ chức và kế hoạch giáo dục của nhà trường.
Thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), cho rằng vấn đề kinh phí cũng cần được quan tâm. Từ trước đến nay, các môn thuộc chương trình nhà trường do giáo viên của trường trực tiếp giảng dạy được bố trí trong buổi học thứ hai, không thu phí người học. Nhà trường tự cân đối kinh phí hoạt động để tổ chức.
Các chương trình liên kết với đối tác bên ngoài có thể thu phí nhưng không được vượt khung quy định của UBND TPHCM. Tuy nhiên, không phải trường nào cũng đủ đội ngũ, cơ sở vật chất và phương tiện giảng dạy để tổ chức các hoạt động thuộc chương trình nhà trường.
Về lâu dài, ông Cao Thanh Bình, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TPHCM, đề xuất ngành giáo dục nghiên cứu xây dựng lại cơ chế thu học phí và các khoản thu dịch vụ. Theo ông, dù được miễn, giảm học phí, người học vẫn phải đóng nhiều khoản dịch vụ. Vì vậy, cần xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật theo đầu học sinh, bao gồm tất cả chi phí bảo đảm nhu cầu học tập, thay vì chỉ tính học phí.
Phân biệt hoạt động tăng cường và theo nhu cầu
Theo Thông tư 85, việc xác định một hoạt động giáo dục là tăng cường hay theo nhu cầu người học phải căn cứ vào mục tiêu, đối tượng tham gia, nội dung dạy học, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức, không căn cứ vào tên gọi.
Cùng là giáo dục kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh, có trường lồng ghép vào các môn chính khóa; có trường tổ chức thành môn tăng cường, không thu phí; có nơi lại triển khai thành môn theo nhu cầu, có thu phí.
Đáng chú ý, các hoạt động theo nhu cầu có thu phí nhưng chưa có quy định chung về thời lượng, chuẩn đầu ra, chủ yếu triển khai trên cơ sở đồng thuận của phụ huynh nên bài toán hiệu quả, chất lượng vẫn bị bỏ lửng.
Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD-ĐT), khẳng định Thông tư 85 không yêu cầu chấm dứt tất cả chương trình liên kết. Việc tiếp tục, điều chỉnh hoặc chấm dứt từng hoạt động phải căn cứ vào nội dung, điều kiện tổ chức, quy định của thông tư và pháp luật liên quan.
Theo Điều 6 Thông tư 85, hoạt động giáo dục tăng cường nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng thực hành, trải nghiệm, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh phù hợp. Hoạt động này không làm phát sinh môn học mới, không làm tăng yêu cầu cần đạt của chương trình và không được thu tiền người học.
Trong khi đó, hoạt động giáo dục theo nhu cầu hướng đến đáp ứng sở thích, năng khiếu, định hướng phát triển cá nhân, bảo đảm tự nguyện và thu phí theo quy định.
Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết thành phố có nhiều mô hình, chương trình đặc thù đã triển khai ổn định nhiều năm như: trường tiên tiến, hội nhập quốc tế; tiếng Anh tích hợp; tin học theo chuẩn quốc tế… Việc rà soát cần căn cứ nội dung và cách tổ chức thực tế của từng hoạt động, tránh đánh đồng hoặc phân loại máy móc.
Những hoạt động đã được phê duyệt hoặc đang triển khai trước ngày thông tư có hiệu lực tiếp tục được thực hiện đến hết năm học 2026-2027 với các điều kiện chuyển tiếp cụ thể, bảo đảm không trái Thông tư 85 và quy định pháp luật liên quan. Tới đây, Sở GD-ĐT TPHCM sẽ hướng dẫn các trường triển khai, bảo đảm công bằng, không ảnh hưởng quyền lợi học sinh.
THANH THU
