Trường thừa, thiếu học sinh tuyển sinh lớp 1, 6: Sở GD-ĐT TPHCM nêu giải pháp

Theo Sở GD-ĐT TPHCM, năm học 2026-2027, số lượng học sinh hoàn thành chương trình lớp lá đủ điều kiện tuyển sinh vào lớp 1 là 170.621 em. Số lượng học sinh hoàn thành chương trình lớp 5 đủ điều kiện tuyển sinh vào lớp 6 năm học 2026-2027 là 184.430 em. Số lượng học sinh lớp 9 là 169.927 em.

Kết quả khảo sát 168 đơn vị hành chính cho thấy hệ thống giáo dục công lập gồm 1.245 trường, trong đó 781 trường tiểu học và 464 trường THCS.

Cũng qua khảo sát, ghi nhận ở cấp tiểu học đảm bảo phân bổ đầy đủ tại 168/168 đơn vị hành chính (phường, xã, đặc khu), mỗi địa phương có tối thiểu 1 trường. Đối với cấp THCS, ghi nhận 2 phường chưa bố trí trường (phường Tân Sơn và phường Phú Thuận thuộc KV1) mặc dù vẫn duy trì 3 trường tiểu học/phường. Do đó, học sinh chuyển cấp từ lớp 5 lên lớp 6 tại 2 phường nêu trên phải được phân bổ đến các trường THCS tại các phường lân cận.

Ở cấp tiểu học, TPHCM đảm bảo phân bổ đầy đủ tại 168/168 đơn vị hành chính (phường, xã, đặc khu), mỗi địa phương có tối thiểu 1 trường

Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết đối với tỉ lệ chênh lệch giữa trường tiểu học và THCS trong cùng địa phương, sở ghi nhận 2 trường hợp như sau:

Trường hợp tiểu học nhiều hơn THCS: Phần lớn đơn vị có số trường tiểu học nhiều hơn THCS. Các trường hợp chênh lệch lớn bao gồm: Xã Long Hải (KV3) chênh lệch 7 trường (có 14 tiểu học, 7 THCS); phường Bình Hưng Hòa (KV1) chênh lệch 6 trường (9 tiểu học, 3 THCS); 3 đơn vị chênh lệch 5 trường gồm xã Tân An Hội, phường Hiệp Bình và phường Thuận Giao (đều có 8 tiểu học, 3 THCS).

Trường hợp THCS nhiều hơn tiểu học: Có 5 đơn vị ghi nhận số trường THCS nhiều hơn tiểu học (phường Tân Hòa, phường Cát Lái, phường Bình Phú, phường Bình Quới và xã Trừ Văn Thố). Thực tế này phản ánh mô hình quy hoạch trường THCS theo hướng tập trung quy mô lớn, do đó để đảm bảo tuyển sinh đầy đủ cần tiếp nhận học sinh từ nhiều địa phương lân cận.

Theo Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP Nguyễn Văn Phong, hệ thống giáo dục công lập hiện nay cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa hai cấp học. Cấp tiểu học phát triển theo hướng phủ sóng rộng khắp, đảm bảo 100% phân bổ nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận giáo dục cơ bản tại mọi địa phương. Ngược lại, cấp THCS phát triển theo hướng tập trung và chuyên môn hóa, tối ưu nguồn lực đầu tư.

"Tuy nhiên, tình trạng không có trường THCS tại một số địa phương hoặc chênh lệch lớn về số lượng trường giữa hai cấp học. Đặc biệt tại các địa phương có độ chênh lệch từ 5 đến 7 trường có thể dẫn đến mất cân đối cục bộ về cung-cầu giáo dục, đặc biệt tại các khu vực có tỉ lệ nhập cư cao hoặc biến động dân số lớn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải hoặc thiếu học sinh tại một số trường"- ông Phong nêu thực trạng.

Sở GD-ĐT đã chủ động phối hợp chặt chẽ với UBND các phường, xã, đặc khu để định hình lại bản đồ giáp ranh của TPHCM sau sáp nhập

Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT, năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau khi TP triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, do đó công tác tuyển sinh sẽ có những khó khăn và thách thức nhất định, đặc biệt là trong việc phân tuyến tuyển sinh và điều chỉnh địa bàn học sinh. Nhận thức rõ thực trạng này, UBND TP đã có những chỉ đạo kịp thời để Sở GD-ĐT xây dựng các phương án nhằm đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.

Ông Phong cho biết thêm hiện Sở GD-ĐT đã chủ động phối hợp chặt chẽ với UBND các phường, xã, đặc khu để định hình lại bản đồ giáp ranh của TPHCM sau sáp nhập; đồng thời tiến hành thống kê chi tiết số lượng trường học và số lượng học sinh tại từng phường, xã. Trên cơ sở dữ liệu này, sở áp dụng công nghệ bản đồ số để tính toán khoảng cách di chuyển hợp lý cho học sinh, từ đó tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các em và giúp các trường có thể tổ chức tuyển sinh hiệu quả, hạn chế tối đa tình trạng chỗ thừa, chỗ thiếu.

Dù vậy, bản đồ số chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ để các cơ quan quản lý có cơ sở tham vấn chứ không phải là yếu tố quyết định cuối cùng trong việc phân bổ học sinh. Quyết định cuối cùng phải đảm bảo cân bằng giữa hai yếu tố, một là bố trí học sinh học gần nơi ở thực tế, phù hợp với điều kiện đi lại; hai là đảm bảo các trường tuyển sinh đủ số lượng học sinh tối thiểu theo chỉ tiêu kế hoạch đã đăng ký nhằm giúp các trường có đủ điều kiện thực hiện tốt công tác tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục.

Đặng Trinh