Truy đến cùng hành vi đốt chất thải ở xã Hồng Vân

Thực tế này đòi hỏi phải sớm khắc phục những "kẽ hở" trong quản lý, đồng thời truy đến cùng đối tượng vi phạm để xử lý thật nghiêm nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Điểm tập kết rác tại xã Hồng Vân bị một đối tượng đổ trộm và đốt chất thải gây ô nhiễm môi trường. Ảnh: Nguyễn Khánh

Đốt rác để phi tang, khói bụi bao trùm khu vực

Khoảng 11 giờ 03 phút ngày 26-7, hệ thống camera của Xí nghiệp Môi trường đô thị Nam Thăng Long ghi lại hình ảnh xe ô tô từ nơi khác đến khu vực điểm tập kết rác tại địa bàn Liên Phương, xã Hồng Vân, đổ rác thải nghi là chất thải công nghiệp rồi châm lửa đốt nhằm phi tang, xóa dấu vết. Địa điểm xảy ra vụ việc nằm ven đường gom cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - khu vực có mật độ phương tiện lưu thông lớn. Chỉ sau ít phút, ngọn lửa bùng phát rồi bén sang lượng rác sinh hoạt đang tập kết tại đây.

Theo phản ánh của người dân, thời điểm xảy ra vụ việc, điểm tập kết có khoảng 10 tấn rác sinh hoạt chờ xe chuyên dụng đến vận chuyển đi xử lý. Do lượng rác lớn, trong đó có nhiều rác ẩm, đám cháy âm ỉ kéo dài, tạo cột khói đen bao phủ cả khu vực. Đáng chú ý, đám cháy kéo dài từ trưa đến khoảng 21 giờ 15 phút cùng ngày mới được khống chế hoàn toàn. Khói bụi lan rộng nhiều giờ liền không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường không khí mà còn làm giảm tầm nhìn của các phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Điều khiến nhiều người dân băn khoăn là trong nhiều giờ đồng hồ, đám cháy vẫn âm ỉ. Chỉ khi lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận được phản ánh và trực tiếp thông tin tới chính quyền địa phương thì mới bố trí lực lượng, phương tiện đến hiện trường để dập lửa.

Clip xe ô tô vào đổ trộm chất thải. Clip do Xí nghiệp Môi trường đô thị Nam Thăng Long cung cấp.

Theo ông Nguyễn Đình Khánh, Phó Giám đốc Xí nghiệp Môi trường đô thị Nam Thăng Long, đây không phải trường hợp cá biệt. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã nhiều lần phát hiện, ghi hình các trường hợp lợi dụng khu vực tập kết rác hoặc những tuyến đường vắng để đổ trộm, đốt chất thải. "Nhiều trường hợp được camera ghi lại đầy đủ hình ảnh, biển kiểm soát phương tiện. Đơn vị đều chuyển hồ sơ, hình ảnh cho công an xã để xác minh, xử lý. Đến nay đã có hai trường hợp bị xử lý theo quy định", ông Nguyễn Đình Khánh cho biết.

Thực tế này cho thấy hành vi đổ trộm chất thải đang có xu hướng tinh vi hơn. Các đối tượng thường lợi dụng thời điểm ít người qua lại hoặc những khu vực đang tập kết rác sinh hoạt để đổ lẫn chất thải công nghiệp, sau đó châm lửa đốt nhằm xóa dấu vết, gây khó khăn cho công tác điều tra. Điều đáng lo ngại hơn là hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy lan, phát tán bụi mịn, khí độc và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Đây cũng là thực trạng mà Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa cảnh báo trong văn bản đôn đốc các xã, phường chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ và đốt rác tự phát. Theo Sở, việc đốt rác phát sinh lượng lớn bụi mịn PM2.5 và nhiều khí độc hại, làm ô nhiễm không khí, giảm tầm nhìn giao thông và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Xử lý đến cùng để tăng sức răn đe

Xã Hồng Vân được thành lập trên cơ sở sáp nhập 6 xã, có diện tích hơn 24,5km² với gần 62.000 dân. Trên địa bàn có nhiều tuyến giao thông huyết mạch như cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Quốc lộ 1A, tỉnh lộ 427, đường gom cao tốc; đồng thời tập trung nhiều làng nghề, cụm công nghiệp nên lượng chất thải phát sinh lớn. Hầu hết các tuyến đường chính của xã đều được duy trì vệ sinh môi trường thường xuyên. Tuy nhiên, tuyến đường gom cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ vẫn chưa được bố trí đầy đủ khối lượng duy trì vệ sinh môi trường, dẫn tới phát sinh các điểm tập kết rác tự phát, tạo điều kiện cho các đối tượng lợi dụng đổ trộm chất thải.

Đám cháy kéo dài nhiều giờ, đến 21h30 mới được dập tắt. Ảnh: Nguyễn Khánh

Nhận diện rõ bất cập này, Chủ tịch UBND xã Hồng Vân Lê Tuấn Dũng cho biết, xã đã chỉ đạo Công an xã khẩn trương xác minh đối tượng đổ, đốt chất thải để xử lý nghiêm theo quy định. UBND xã yêu cầu Phòng Kinh tế và Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng rà soát, bố trí quỹ đất xây dựng điểm tập kết rác vị trí khác hợp lý hơn; đồng thời yêu cầu Xí nghiệp Môi trường đô thị Nam Thăng Long thu gom, vận chuyển toàn bộ rác sinh hoạt phát sinh trong ngày, không để rác tồn lưu qua đêm nhằm hạn chế đổ trộm và đốt rác.

Ở góc độ quản lý thành phố, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Minh Tấn khẳng định, sẽ giao các đơn vị chuyên môn kiểm tra toàn diện vụ việc; trường hợp cần thiết sẽ đề nghị Công an thành phố hỗ trợ trích xuất camera khu vực xung quanh để xác minh bằng được đối tượng vi phạm. “Quan điểm của chúng tôi là phải xử lý đến cùng các trường hợp đổ trộm, đốt chất thải nhằm tạo sức răn đe, tránh tình trạng "bắt cóc bỏ đĩa", xử lý không triệt để khiến vi phạm tái diễn”, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Minh Tấn nhấn mạnh.

Định hướng này hoàn toàn phù hợp với văn bản chỉ đạo mới của Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện về công tác bảo vệ môi trường; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đổ, đốt rác trái phép, quản lý chặt chất thải công nghiệp và xóa bỏ các "điểm đen" rác thải.

Thực tế thời gian qua, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cũng đã nhiều lần phản ánh tình trạng đổ trộm, đốt rác tự phát tại các khu vực ven đường, bãi đất trống, chân cầu, gây ô nhiễm môi trường và làm xấu hình ảnh Thủ đô. Sau phản ánh của báo chí, nhiều địa phương đã tăng cường lắp camera giám sát, bổ sung lực lượng tuần tra, xử lý các bãi rác tự phát và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Tuy nhiên, để chấm dứt tận gốc tình trạng này, giải pháp căn cơ vẫn là hoàn thiện hệ thống thu gom, trung chuyển rác; bố trí hợp lý các điểm tập kết; thu gom rác đúng thời gian; quản lý chặt nguồn phát sinh chất thải công nghiệp; mở rộng hệ thống camera giám sát trên các tuyến đường trọng điểm và công khai kết quả xử lý để nâng cao tính răn đe. Quan trọng hơn, mỗi vụ đổ trộm, đốt chất thải cần được điều tra đến cùng, xử lý nghiêm cả người trực tiếp thực hiện lẫn chủ nguồn thải nếu có đủ căn cứ. Chỉ khi mọi hành vi vi phạm đều phải trả giá thích đáng, các "điểm nóng" về môi trường mới từng bước được xóa bỏ, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn cho người dân Thủ đô.