Truyền thông chính sách cần trở thành quy trình bắt buộc trong xây dựng và thi hành pháp luật

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Phiên họp của Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương - Ảnh: VGP/Gia Huy

Sáng 15/1, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Phiên họp của Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương về kết quả triển khai các nhiệm vụ năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Tham dự Phiên họp có đại diện các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam…

Hoàn thiện chính sách, đổi mới phổ biến, truyền thông về chính sách

Theo Bộ Tư pháp, năm 2025, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương (Hội đồng) và Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Hội đồng đã chủ động ban hành theo thẩm quyền hoặc tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng ban hành 48 văn bản để triển khai các nhiệm vụ của Hội đồng; đôn đốc, chỉ đạo, định hướng các bộ, ngành, cơ quan, địa phương kịp thời triển khai phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) đối với các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại các Kỳ họp thứ 8, thứ 9, thứ 10, kỳ họp bất thường thứ 9.

Đối với triển khai công tác PBGDPL, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên cả nước, năm 2025, cả nước đã tổ chức được trên 216.000 hoạt động PBGDPL trực tiếp cho trên 23 triệu lượt người tham dự; trên 4.980 cuộc thi tìm hiểu pháp luật với trên 2 triệu lượt người dự thi…

Bộ Trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh phát biểu tại Phiên họp - Ảnh: VGP/Gia Huy

Một số bộ, ngành địa phương triển khai tích cực như: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính và các tỉnh: Tuyên Quang, Đồng Nai, Tây Ninh, Vĩnh Long, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa… Cơ quan Thường trực Hội đồng đã tổng hợp và phân loại hàng trăm mô hình PBGDPL hiệu quả tại các địa phương, đồng thời, chỉ đạo nhân rộng các mô hình này, đặc biệt là các mô hình ứng dụng công nghệ số.

Trong công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, Bộ Tư pháp đã phối hợp các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định số 55/2019/NĐ-CP; phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thành công Hội thảo "Nhận diện điểm nghẽn và đề xuất giải pháp khắc phục liên quan đến lĩnh vực đất đai"; tổ chức một số hội nghị, hội thảo về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình "Hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030".

Thường trực Hội đồng đã tổ chức các Đoàn công tác làm việc với các cơ quan báo chí, truyền thông chủ lực để nắm bắt tình hình triển khai công tác truyền thông chính sách, PBGDPL.

Đài Truyền hình Việt Nam xây dựng chuyên mục "Tiêu điểm chính sách" về các chính sách có tác động lớn đến xã hội… được người dân, doanh nghiệp ghi nhận, đánh giá cao... Một số bộ, ngành, cơ quan trung ương (Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Bộ Tư pháp, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam) đã chú trọng lồng ghép, triển khai chuyên mục về đột phá thể chế, pháp luật, lập dòng sự kiện, chuyên trang, chuyên mục phù hợp về tuyến thông tin đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật...

Thứ trưởng Bộ Tư pháp khẳng định, năm 2025, Hội đồng các cấp tổ chức triển khai các nhiệm vụ kịp thời, với nhiều hình thức đa dạng, thường xuyên. Các nhiệm vụ trọng tâm của Hội đồng trung ương được các thành viên chủ động tổ chức, hoàn thành, đặc biệt trong việc định hướng nhân rộng các mô hình PBGDPL, đẩy mạnh thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Các đại biểu tham dự Phiên họp - Ảnh: VGP/Gia Huy

Kết quả hoạt động của Hội đồng đã góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành về vai trò, tầm quan trọng của công tác PBGDPL, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; tăng cường chất lượng, hiệu quả của các công tác này; bảo đảm quyền được thông tin pháp luật, quyền được TGPL, nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, người dân.

Đại diện Bộ Công an cho biết, nhiều mô hình phổ biến pháp luật đã được Bộ triển khai như phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho phạm nhân ở tại các trại giam trực thuộc, các trại giam do cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng và tổ chức cuộc thi viết "Tìm hiểu pháp luật", cuộc thi viết thư gửi lời xin lỗi, niềm tin hướng thiện cho phạm nhân, trại viên; cấp phát hàng ngàn đầu sách pháp luật, tủ sách pháp luật cho các trại giam, tạo điều kiện cho phạm nhân tìm hiểu pháp luật, tái hòa nhập cộng đồng.

Bộ Công an cũng tăng cường tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa cũng được lực lượng công an nhân dân quan tâm, đổi mới về hình thức tuyên truyền. Nội dung phổ biến giáo dục pháp luật gắn với đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa và các luật này cũng gắn với lại điều kiện hoàn cảnh thực tế của đồng bào dân tộc như: Luật Biên phòng, Luật Tín ngưỡng tôn giáo, Luật bảo vệ phát triển rừng (Luật Lâm nghiệp), Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Phòng chống ma túy...

Truyền thông chính sách phải thực hiện đồng bộ, bài bản

Phát biểu kết luận Phiên họp Hội đồng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, cố gắng và kết quả đạt được của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật trong năm 2025, đã cơ bản hoàn thành khối lượng công việc rất lớn.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ của Hội đồng năm 2026 đòi hỏi sự vào cuộc nghiêm túc, thực chất của từng thành viên Hội đồng - Ảnh: VGP/Gia Huy

Kết quả này đã góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cá nhân; đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tăng cường quản lý nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ những tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc rút kinh nghiệm. Một số nhiệm vụ đề ra trong năm 2025 còn chậm tiến độ; công tác phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ. Truyền thông chính sách còn chưa thực sự hiệu quả; việc bố trí, sử dụng kinh phí cho phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý và truyền thông chính sách còn nhiều vướng mắc, cần sớm có hướng dẫn cụ thể để triển khai thống nhất...

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ của Hội đồng năm 2026 đòi hỏi sự vào cuộc nghiêm túc, thực chất của từng thành viên Hội đồng. Các thành viên của Hội đồng phát huy đầy đủ trách nhiệm, thực hiện nghiêm túc các kế hoạch đã đề ra, coi đây là một khâu rất quan trọng trong tổ chức thi hành pháp luật.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực của Hội đồng khẩn trương hoàn thiện báo cáo và chương trình công tác trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của các thành viên, sớm trình ban hành - Ảnh: VGP/Gia Huy

Theo đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực của Hội đồng khẩn trương hoàn thiện báo cáo và chương trình công tác trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của các thành viên, sớm trình ban hành để tổ chức triển khai ngay từ đầu năm.

Tiếp tục nghiên cứu, tham mưu triển khai các giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới, phù hợp tư duy và yêu cầu của kỷ nguyên mới. Triển khai hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ và cá nhân kinh doanh theo hướng "lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và hướng về cơ sở", chú trọng chất lượng, hiệu quả.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Luật Báo chí, coi đây là quy trình bắt buộc. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng các chuyên mục phổ biến, giáo dục pháp luật, tăng cường phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông; phấn đấu mỗi dự án luật đều có chuyên đề truyền thông chính sách.

Các đại biểu tham dự Phiên họp - Ảnh: VGP/Gia Huy

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý; duy trì, phát huy hiệu quả Cổng Pháp luật quốc gia theo hướng trở thành kênh tương tác hiệu quả giữa người dân, doanh nghiệp với cơ quan nhà nước.

Phó Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Tư pháp nghiên cứu, tham mưu đổi mới toàn diện công tác giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm phù hợp các chủ trương, quy định mới.

Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng, trình Thủ tướng phê duyệt Đề án "Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật", tạo cơ sở pháp lý và nguồn lực thực hiện nhiệm vụ, góp phần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật, hình thành thói quen tự giác chấp hành pháp luật trong xã hội.

Bên cạnh đó, tiếp tục nâng cao chất lượng tổ chức hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam theo hướng thiết thực, đa dạng, hiệu quả; đưa hoạt động biểu dương, khen thưởng gương sáng pháp luật trở thành hoạt động thường niên, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.

Gia Huy