Truyền thông Mỹ: Chi phí thực tế của chiến dịch quân sự chống Iran có thể lên tới 100 tỷ USD

Hình ảnh vệ tinh cho thấy các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông thiệt hại nặng nề do các đòn oanh kích bằng tên lửa và UAV của Iran, Ảnh: WP.

Không phải 31 tỷ mà phải 100 tỷ USD

Dẫn nguồn đánh giá nội bộ của Lầu Năm Góc, NBC cho biết tổng chi phí của chiến dịch được ước tính dao động từ 80 đến 100 tỷ USD. Khoảng cách rất lớn so với con số chính thức chủ yếu xuất phát từ việc các thống kê trước đây chưa tính đến nhiều khoản chi chưa được công khai, bao gồm chi phí tác chiến bí mật, tổn thất của các máy bay chiến đấu hiện đại và thiệt hại nặng nề đối với các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Riêng kinh phí để khôi phục các căn cứ quân sự Mỹ bị Iran tập kích được cho là có thể đã vượt 30 tỷ USD.

Theo NBC, chính quyền của Tổng thống Trump đến nay vẫn từ chối công khai toàn bộ chi phí của cuộc chiến, khiến nhiều nghị sĩ Quốc hội không hài lòng.

Thượng nghị sĩ Angus King cho biết người dân Mỹ "rất thất vọng" vì không thể biết chính xác cuộc xung đột đã tiêu tốn bao nhiêu tiền. Ông nói thêm, chưa kể đến những gánh nặng mà cuộc chiến gây ra đối với người dân, như giá xăng tăng cao và các chi phí sinh hoạt khác.

Thượng nghị sĩ Angus King: người dân Mỹ rất thất vọng vì không thể biết chính xác cuộc xung đột với Iran đã tiêu tốn bao nhiêu tiền. Ảnh: AFP.

NBC cũng cho biết Lầu Năm Góc đã đề nghị Quốc hội bổ sung 68 tỷ USD ngân sách để bù đắp khoản thiếu hụt. Tuy nhiên, trong bối cảnh các khoản chi của chiến dịch vẫn thiếu minh bạch, Quốc hội hiện không mặn mà với việc phê duyệt gói ngân sách bổ sung này.

Vì sao lại là 100 tỷ USD?

Đây là một chủ đề đang gây tranh cãi rất lớn ở Washington. Điều đáng chú ý là con số 100 tỷ USD không phải là số liệu chính thức của Nhà Trắng, mà là ước tính nội bộ của một số quan chức Lầu Năm Góc được NBC News và một số hãng truyền thông Mỹ tiết lộ. Có mấy điểm đáng chú ý sau:

Thứ nhất, nguyên nhân có sự chênh lệch rất lớn

Theo các nguồn tin của NBC News, trước đây chính phủ Mỹ chỉ công bố khoảng 29-31 tỷ USD, chủ yếu gồm chi phí triển khai lực lượng; nhiên liệu; tiền lương và phụ cấp; bom, tên lửa và đạn dược đã sử dụng; chi phí vận hành trực tiếp.

Trong khi đó, mức 80-100 tỷ USD được cho là đã cộng thêm nhiều khoản trước đây chưa tính đến, như chi phí thay thế máy bay bị bắn hạ hoặc hư hỏng; bổ sung kho tên lửa và bom dẫn đường chính xác; sửa chữa hoặc xây dựng lại các căn cứ Mỹ ở Trung Đông sau các đòn tập kích của Iran; các hoạt động quân sự bí mật không được công khai trong ngân sách.

Thứ hai, thiệt hại quân sự lớn hơn công bố

Một trong những nguyên nhân khiến tổng chi phí tăng mạnh là tổn thất khí tài. Theo các tài liệu truyền thông Mỹ tiếp cận được, quân đội Mỹ đã mất ít nhất 17 máy bay có người lái; khoảng 25 UAV, trong đó có cả máy bay trinh sát chiến lược MQ-4C Triton trị giá khoảng 600 triệu USD/chiếc; nhiều căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông bị tên lửa và UAV Iran đánh trúng, đòi hỏi chi phí sửa chữa rất lớn.

Quốc hội Mỹ không mặn mà với đề xuất xin cấp thêm tiền của Nhà Trắng. Ảnh: Ifeng.

Thứ ba, Quốc hội Mỹ bắt đầu chất vấn Nhà Trắng

Đây mới là điểm khiến vụ việc trở nên nhạy cảm. Trong phiên điều trần tại Thượng viện ngày 14/7, Thượng nghị sĩ độc lập bang Maine Angus King đã chất vấn gay gắt người phụ trách tài chính của Lầu Năm Góc.

Quan chức này thừa nhận con số khoảng 29 tỷ USD trước đây không bao gồm chi phí xây dựng lại các căn cứ quân sự, đồng thời cũng không thể đưa ra tổng chi phí mới của cuộc chiến.

Ông Angus King nói: "Người dân Mỹ rất thất vọng vì không thể nhận được một câu trả lời rõ ràng về cuộc chiến này đã tiêu tốn bao nhiêu tiền, chưa kể những chi phí mà họ phải gánh chịu như giá xăng và nhiều khoản khác".

Thứ tư, Lầu Năm Góc đang thiếu tiền

Một hệ quả khác là Bộ Chiến tranh Mỹ đã phải đề nghị Quốc hội cấp thêm ngân sách. Theo các phân tích gần đây, Nhà Trắng đã gửi đề nghị ngân sách bổ sung trị giá khoảng 87,6-88 tỷ USD, trong đó khoảng 1/3 được cho là liên quan trực tiếp đến chi phí chiến tranh với Iran.

Song song với đó, nhiều nghị sĩ vẫn yêu cầu Lầu Năm Góc phải minh bạch hơn trước khi chấp thuận các khoản chi mới.

Thứ năm, cuộc tranh luận vẫn chưa ngã ngũ

Điều đáng lưu ý là con số 100 tỷ USD hiện vẫn là ước tính, chưa phải số liệu được chính phủ Mỹ xác nhận. Thậm chí các tổ chức nghiên cứu cũng đưa ra các con số khác nhau: Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) từng ước tính tổng chi phí chiến dịch vào khoảng 40 tỷ USD, chỉ tính sáu nhóm chi phí chính.

Trong khi đó, các quan chức tình báo và một số nguồn tin nội bộ của Lầu Năm Góc cho rằng nếu cộng cả chi phí tái thiết căn cứ, thay thế khí tài và bổ sung kho vũ khí, tổng chi phí có thể tiệm cận hoặc vượt 100 tỷ USD.

Có thể thấy, cuộc tranh cãi hiện nay không chỉ xoay quanh việc Mỹ đã chi bao nhiêu tiền, mà còn là câu hỏi liệu chính quyền có đánh giá thấp chi phí thực sự của cuộc chiến khi báo cáo với Quốc hội và công chúng hay không. Đây cũng là lý do vấn đề ngân sách quốc phòng và cuộc chiến với Iran đang trở thành một trong những chủ đề nóng nhất trên chính trường Mỹ.