TS Phạm Huy Quang: Sinh viên có thể làm nghề ngay khi ra trường

* PHÓNG VIÊN: Nhìn lại chặng đường 50 năm đã qua, theo ông đâu là dấu ấn lớn nhất của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM?

- TS PHẠM HUY QUANG: Dấu ấn lớn nhất của trường là đào tạo nên nhiều thế hệ nghệ sĩ, sinh viên một cách bài bản, uy tín tại TPHCM. Trong đó, thế mạnh nổi bật là đào tạo thực hành. Vừa qua, đoàn đánh giá của Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có 5 ngày tham quan các lớp học, dự một buổi biểu diễn tốt nghiệp của sinh viên trường. Đoàn nhận định, chưa thấy cơ sở giáo dục nào đào tạo sinh viên có thể làm nghề ngay sau khi tốt nghiệp như nhà trường. Đoàn đánh giá: đội ngũ cán bộ, giảng viên ít; tuyển sinh đầu vào không nhiều; cơ sở vật chất và diện tích đất còn hạn chế, nhưng chất lượng đào tạo sinh viên lại rất tốt. Họ gọi đó là đặc thù của đặc thù.

* Theo ông, điều gì đã tạo nên sự đặc thù như vậy?

- Chương trình đào tạo của trường hiện được thiết kế theo hướng tăng cường thực hành. Tuy nhiên, bên cạnh chương trình và phương pháp giảng dạy, theo tôi điều quan trọng nhất là niềm đam mê, khát vọng của sinh viên. Dù cơ sở vật chất còn chật hẹp, phòng học không đủ để tập luyện thường xuyên, nhưng các em vẫn tranh thủ tập ở sảnh, hành lang lớp học, từ ban ngày đến buổi tối. Khát vọng trở thành nghệ sĩ của các em rất lớn.

TS Phạm Huy Quang (ngoài cùng bên phải) cùng Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Tạ Quang Đông và các thế hệ hiệu trưởng tại lễ kỷ niệm 50 năm Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM. Ảnh: NVCC

* Nhà trường định hướng tăng cường kết nối với các hãng phim, nhà hát, sân khấu nhằm giúp sinh viên có thêm cơ hội thực hành trong quá trình học?

- Hiện nay, phần lớn sinh viên chủ động kết nối với các hãng phim, sân khấu để tìm cơ hội làm việc thực tế. Với tinh thần học thật, làm thật, thời gian tới, nhà trường sẽ tổ chức các cuộc gặp gỡ với đơn vị sản xuất, nhà tuyển dụng, hãng phim, nhà hát, sân khấu…, giúp sinh viên tự tin thực hiện các sản phẩm nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.

Với chủ trương gắn kết ba nhà (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp) của Bộ GD-ĐT, chúng tôi đang lên kế hoạch triển khai các buổi tọa đàm, hội thảo để tìm giải pháp tạo điều kiện cho sinh viên tham gia hoạt động thực tế ngay trong quá trình học. Điển hình như theo quy định hiện nay, khi sinh viên nghỉ quá số giờ học có thể bị đình chỉ học tập. Với đặc thù ngành nghệ thuật, nếu các em tham gia đoàn phim hoặc dựng vở tại nhà hát, sân khấu, sẽ tốn nhiều thời gian. Nhà trường đang nghiên cứu cơ chế vận dụng các quy định hiện hành, phối hợp nhà tuyển dụng để tạo điều kiện cho sinh viên tham gia làm nghề chính đáng có thể quay lại tiếp tục học, không bị kỷ luật vì vượt số giờ nghỉ học.

* Nhìn từ thực tiễn đào tạo đến nhu cầu của thị trường, bài toán nguồn nhân lực điện ảnh tại TPHCM hiện nay có những khó khăn gì?

- Theo tôi, nguồn nhân lực trong lĩnh vực điện ảnh của Việt Nam, nhất là tại TPHCM, đang đối mặt với nhiều khó khăn, thiếu hụt nhân lực được đào tạo bài bản. Nhà trường hiện đào tạo 4 ngành đại học chính quy liên quan đến điện ảnh, trong khi một đoàn làm phim cần nhân lực thuộc hàng chục ngành nghề khác nhau.

Qua trao đổi với đơn vị tuyển dụng, có thể thấy hiện hầu hết các ngành nghề đều thiếu người, từ thiết kế mỹ thuật, âm thanh, dựng phim, sản xuất phim đến đạo diễn, biên kịch... Với đà phát triển hiện nay của điện ảnh Việt Nam, nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu sản xuất đang rất lớn. Khi không đủ người được đào tạo bài bản, thị trường buộc phải sử dụng cả những người chưa có chuyên môn vững vàng.

Tuy nhiên, việc mở mã ngành đào tạo đang gặp nhiều khó khăn, nhất là vướng các quy định, điển hình như người chủ trì ngành phải có bằng tiến sĩ đúng hoặc phù hợp với ngành đào tạo. Trong khi đó, tại TPHCM hiện chưa có cơ sở nào đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ về sân khấu và điện ảnh.

* Trước tốc độ phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và AI, đào tạo điện ảnh cần thay đổi như thế nào để theo kịp thực tiễn?

- Lĩnh vực điện ảnh gồm 3 chân kiềng: nghệ thuật, kỹ thuật và kinh tế. Khi công nghệ máy quay, kỹ xảo và các phương tiện sản xuất phát triển, điện ảnh cũng thay đổi theo. Trước sự phát triển rất nhanh đó, đào tạo cần tập trung duy trì nền tảng kiến thức cơ bản, đồng thời cố gắng cập nhật công nghệ trong khả năng cho phép. Nhà trường xác định vẫn phải dựa vào đội ngũ giảng viên có nền tảng học thuật để truyền đạt những nguyên lý cốt lõi cho sinh viên.