Từ 1/3/2027: Cho phép thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ chứng khoán mới
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Việc thử nghiệm gắn với bảo đảm an toàn thị trường, tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.
Sáng ngày 13/11, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.
Thử nghiệm phải gắn với bảo vệ dữ liệu, tài sản nhà đầu tư
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Luật. Ảnh: Đức Thanh
Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo, bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động của thị trường, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan và yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch và bền vững trong thời gian tới.
Một trong những nội dung được tiếp thu, chỉnh lý là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán. Dự thảo Luật đã làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục việc thử nghiệm hoặc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức, tạo điều kiện thử nghiệm các mô hình, sản phẩm và dịch vụ mới, đồng thời bảo đảm an toàn thị trường và quyền lợi của nhà đầu tư.
Luật quy định các nguyên tắc và giới hạn cơ bản, giao Chính phủ quy định cụ thể về quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý kết quả sau thử nghiệm, bảo đảm việc thử nghiệm phải gắn với nguyên tắc an toàn thị trường, an toàn về tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.
Báo cáo tiếp thu, giải trình nêu rõ, việc chỉnh lý tại Điều 6a nhằm cụ thể hóa yêu cầu quản lý đặc thù của lĩnh vực chứng khoán trong khuôn khổ chung của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chú trọng an toàn thị trường, bảo vệ nhà đầu tư, quản lý tách biệt tài sản và dữ liệu khách hàng.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Ảnh: Đức Thanh
Giao Thủ tướng quyết định mô hình Sở giao dịch chứng khoán
Về tổ chức thị trường, Chính phủ thống nhất tiếp tục giữ phương án giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình Sở giao dịch chứng khoán để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng thời kỳ.
Các quy định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại Sở giao dịch chứng khoán cũng được chỉnh lý để xác định rõ phạm vi điều chỉnh, phù hợp và thống nhất với pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.
Về chính sách nhân lực, dự thảo Luật đã làm rõ sự khác biệt giữa chính sách phát triển nguồn nhân lực chung của toàn ngành chứng khoán và chế độ, chính sách đối với công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Theo báo cáo tiếp thu, giải trình, chính sách toàn ngành mang tính định hướng, không trực tiếp xác lập chế độ đãi ngộ cụ thể hoặc nghĩa vụ ngân sách đối với nhân lực tại doanh nghiệp. Việc quy định chính sách đối với công chức phải phù hợp với yêu cầu công việc, vị trí việc làm và các quy định về cán bộ, công chức, tiền lương, ngân sách nhà nước.
Về cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ tiếp tục giữ phương án cắt giảm một số điều kiện và thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán, nhằm tránh việc kiểm tra trùng lặp những điều kiện về an toàn vốn đã được cơ quan quản lý ngân hàng giám sát, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cho các tổ chức tham gia thị trường.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, các yêu cầu về năng lực kỹ thuật, an toàn hoạt động, quản lý tách biệt tài sản của khách hàng và giám sát hoạt động lưu ký vẫn được duy trì. Các yêu cầu về đối chiếu dữ liệu, tất toán và chuyển giao tài khoản khách hàng trong trường hợp tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động tiếp tục được thực hiện theo quy định nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư.
Đối với tiêu chuẩn người quản lý và người hành nghề, dự thảo Luật đã phân định rõ yêu cầu về chuyên môn của người quản lý, người đại diện theo pháp luật và người hành nghề chứng khoán, phù hợp với trách nhiệm của từng vị trí đảm nhận.
Trường hợp Tổng giám đốc (Giám đốc) không đồng thời là người đại diện theo pháp luật, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ phải có tối thiểu một người đại diện đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, không đặt ra yêu cầu mọi người đại diện đều phải có chứng chỉ hành nghề.
Ngoài ra, dự thảo Luật được tiếp tục chỉnh lý về cách thể hiện quy định đối với quỹ hoán đổi danh mục, làm rõ việc tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác; tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán để thống nhất thuật ngữ, xác định đúng đối tượng; các dẫn chiếu về tiêu chuẩn người đại diện trong điều khoản chuyển tiếp và căn cứ xem xét cấp lại chứng chỉ hành nghề theo pháp luật từng thời kỳ.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
