Từ 1.3.2027, đồng hồ điện, nước đo sai được hoàn tiền thế nào?

Thu tiền sai do kết quả đo sai phải hoàn trả

Ngày 13.11, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường với 457/457 đại biểu có mặt tán thành. Luật có hiệu lực từ ngày 1.3.2027.

Một trong những quy định đáng chú ý liên quan trực tiếp đến người sử dụng điện, nước là trách nhiệm hoàn trả tiền khi kết quả đo sai lệch dẫn đến thu tiền không đúng.

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, trong đó quy định trách nhiệm hoàn trả tiền cho người sử dụng điện, nước khi kết quả đo sai lệch dẫn đến thu tiền không đúng. Ảnh minh hoạ

Theo luật, trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân đã thu tiền phải hoàn trả theo quy định của pháp luật.

Quy định này không có nghĩa mọi trường hợp đồng hồ có dấu hiệu bất thường đều mặc nhiên được hoàn tiền. Căn cứ để hoàn trả là phải xác định kết quả đo bị sai lệch và việc sai lệch đó dẫn đến khoản tiền đã thu không đúng.

Với các dịch vụ mà lượng tiêu thụ được xác định qua phương tiện đo như điện, nước, xăng dầu, quy định mới tạo cơ sở pháp lý rõ hơn để xử lý khi kết quả đo ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền người dân phải thanh toán.

Đồng hồ hoặc phần mềm lỗi chung, phải rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng

Một điểm mới đáng chú ý là trách nhiệm xử lý không chỉ dừng ở trường hợp từng khách hàng phát hiện và phản ánh.

Luật quy định, nếu có căn cứ xác định phương tiện đo hoặc phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến thu tiền không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng để thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định của pháp luật.

Như vậy, nếu một lỗi chung của thiết bị hoặc phần mềm khiến kết quả đo của nhiều khách hàng bị sai, đơn vị thu tiền phải xác định phạm vi giao dịch bị ảnh hưởng để xử lý, thay vì chỉ giải quyết những trường hợp đã có người khiếu nại.

Luật không ấn định một mức hoàn tiền cố định. Số tiền hoàn trả sẽ phụ thuộc vào khoản tiền thực tế đã thu không đúng do kết quả đo sai lệch và được xác định theo quy định pháp luật.

Người dân có quyền yêu cầu dữ liệu đo

Luật sửa đổi cũng bổ sung quyền của người tiêu dùng đối với dữ liệu đo lường.

Theo quy định mới, người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp hoặc yêu cầu bồi thường.

Quy định này đặc biệt đáng chú ý với các giao dịch điện, nước, khi số tiền phải thanh toán được xác định từ dữ liệu đo của đồng hồ. Khi phát sinh nghi vấn, người sử dụng có thêm cơ sở để yêu cầu cung cấp dữ liệu liên quan đến chính giao dịch của mình.

Luật đồng thời đặt yêu cầu chặt chẽ hơn đối với phương tiện đo tích hợp phần mềm. Phần mềm, tham số và dữ liệu đo phải được bảo đảm tính toàn vẹn; thiết bị phải có khả năng ghi nhận, lưu giữ và truy xuất dấu vết của việc thay đổi phần mềm, tham số hoặc can thiệp vào dữ liệu đo. Việc cập nhật phần mềm không được làm sai lệch kết quả đo.

Khi nào người dân được hoàn tiền?

Có thể hiểu quy định mới theo ba bước: kết quả đo phải được xác định là sai lệch; sai lệch đó phải dẫn đến khoản tiền thu không đúng; sau đó tổ chức, cá nhân đã thu tiền có trách nhiệm hoàn trả theo quy định.

Nếu nguyên nhân xuất phát từ lỗi chung của phương tiện đo hoặc phần mềm và ảnh hưởng đến nhiều giao dịch, đơn vị sử dụng kết quả đo để tính tiền phải chủ động rà soát các giao dịch liên quan.

Trường hợp vi phạm pháp luật về đo lường gây thiệt hại, tổ chức, cá nhân vi phạm còn phải bồi thường theo quy định. Tùy tính chất, mức độ, hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Như vậy, từ 1.3.2027, người dân có thêm một cơ chế pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ quyền lợi khi số liệu đo được sử dụng làm căn cứ thanh toán bị sai. Đáng chú ý, luật không chỉ đặt trách nhiệm hoàn trả đối với khoản tiền đã thu sai mà còn yêu cầu rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện lỗi chung của phương tiện đo hoặc phần mềm.