Từ 1-4, người dân có thể phản ánh vi phạm giao thông qua VNeID
Nghị định 61/2026 cho phép tiếp nhận dữ liệu do người dân cung cấp để xử lý vi phạm giao thông nhưng phải đảm bảo trung thực, khách quan và không xâm phạm quyền riêng tư
Từ 1-4-2026, bắt gặp vi phạm giao thông người dân có thể gửi ngay qua VNeID là một trong những nội dung nổi bật được quy định trong Nghị định 61/2026 của Chính phủ. Nghị định cũng cho phép tiếp nhận dữ liệu do người dân cung cấp để xử lý, nhưng phải đảm bảo trung thực, khách quan và không xâm phạm quyền riêng tư.

Nghị định 61/2026 cho phép tiếp nhận dữ liệu do người dân cung cấp để xử lý, nhưng phải đảm bảo trung thực, khách quan và không xâm phạm quyền riêng tư. Ảnh: Cục CSGT
Người cung cấp dữ liệu phải chịu trách nhiệm về tính xác thực
Điều 16 Nghị định 61/2026 quy định về dữ liệu do cá nhân, tổ chức thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cung cấp cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thông qua một trong các hình thức sau:
Trực tiếp đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền hoặc hiện trường xảy ra vụ việc để cung cấp hoặc địa điểm khác do người có thẩm quyền quyết định;
Thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và ứng dụng khác trên thiết bị di động, số điện thoại đường dây nóng được công bố chính thức;
Dịch vụ bưu chính;
Kết nối, chia sẻ dữ liệu qua nền tảng số hoặc hệ thống tích hợp, chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật.
Theo đó, các cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có quyền cung cấp dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật cho cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thuộc các lực lượng quy định; Được bảo đảm bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và thông tin cá nhân khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; Yêu cầu cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp bằng văn bản hoặc qua ứng dụng trên môi trường điện tử.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định các cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, địa chỉ, phương thức liên lạc trong trường hợp cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu quy định tại Điều 18 Nghị định này cần liên hệ.
Đáng chú ý, Nghị định quy định các nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của dữ liệu đã cung cấp. Đồng thời, phối hợp, hỗ trợ cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ việc khi được yêu cầu.
Xác minh các bước theo quy định
Nghị định 61/2026 quy định cơ quan, đơn vị tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt là CSGT, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã, UBND các cấp (Điều 18).
Một số trường hợp phản ánh từ người dân đến Cục CSGT và được Cục xác minh, xử lý. Ảnh: Cục CSGT
Theo đó, cơ quan này sẽ công khai địa chỉ trụ sở cơ quan, đơn vị, địa chỉ bưu chính, thư điện tử, VNeID và ứng dụng khác trên thiết bị di động, các ứng dụng khác trên môi trường điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử, số điện thoại đường dây nóng của cơ quan, đơn vị mình để cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin, dữ liệu.
Bố trí người thực hiện việc tiếp nhận, thu thập dữ liệu và bảo đảm bí mật các thông tin của cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin, dữ liệu quy định tại điểm b khoản 2 Điều 16 Nghị định này và cá nhân, tổ chức khác có liên quan đến dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật.
Đơn vị này cũng chịu trách nhiệm thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu hoặc việc chuyển dữ liệu đến cơ quan, đơn vị có thẩm quyền giải quyết cho cá nhân, tổ chức đã cung cấp nếu cá nhân, tổ chức đó có yêu cầu bằng văn bản hoặc qua ứng dụng trên môi trường điện tử...
Sau khi xử lý dữ liệu tiếp nhận, thu thập sẽ tiến hành xác minh dữ liệu và kết luận vụ việc. Trong đó, nội dung xác minh sẽ làm rõ việc có hay không có hành vi vi phạm hành chính; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm hành chính; xác định tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính; lỗi vi phạm; xác định các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ (nếu có); xác định tính chất, mức độ thiệt hại do hành vi vi phạm hành chính gây ra (nếu có);
Đồng thời, xác minh các giấy tờ, tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, làm rõ các tình tiết khác có liên quan (nếu có).
Căn cứ dữ liệu tiếp nhận, thu thập được, kết quả xác minh, người có thẩm quyền phải kết luận nội dung vụ việc, thực hiện như sau:
Trường hợp phát hiện có vi phạm thì người có thẩm quyền tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (nếu có) và ra quyết định xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền hoặc chuyển hồ sơ cho người có thẩm quyền xử phạt theo quy định của pháp luật;
Trường hợp xác định không có vi phạm hành chính hoặc không đủ căn cứ để chứng minh vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính thuộc trường hợp quy định tại Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì không xử phạt vi phạm hành chính;
Trường hợp trong và sau quá trình xác minh, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm hoặc dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp có dấu hiệu làm giả, làm sai lệch thì người có thẩm quyền phải chuyển hồ sơ vụ việc cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.
Trao đổi vớiPLO, Luật sư Đoàn Thị Hồng Linh, Đoàn Luật sư TP.HCM nhận định đây được xem là một bước tiến quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số hoạt động quản lý Nhà nước, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần được nhìn nhận thận trọng.
Theo quy định mới, dữ liệu từ camera, thiết bị ghi âm, ghi hình, hệ thống giám sát… do người dân, doanh nghiệp cung cấp có thể trở thành căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh và xử lý vi phạm hành chính.
Đây có thể xem là sự thay đổi mang tính đột phá vì nếu trước đây, nguồn chứng cứ chủ yếu xuất phát từ hoạt động kiểm tra, thanh tra hoặc hệ thống thiết bị chuyên dụng của cơ quan Nhà nước, thì nay, pháp luật đã ghi nhận vai trò hỗ trợ của xã hội trong phát hiện vi phạm của cá nhân, tổ chức. Đặc biệt trong các lĩnh vực như an toàn giao thông, môi trường, trật tự đô thị…, sự tham gia của cộng đồng có thể giúp phát hiện nhanh và kịp thời các hành vi vi phạm.
Một điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định tương đối rõ về quyền và nghĩa vụ của người cung cấp dữ liệu. Người dân được bảo đảm bí mật thông tin cá nhân và có quyền được thông báo kết quả xử lý. Ngược lại, họ cũng phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, toàn vẹn của dữ liệu đã cung cấp.
Việc đặt ra cơ chế “quyền đi kèm trách nhiệm” là cần thiết để tránh tình trạng cung cấp thông tin sai lệch, cắt ghép, hoặc vì động cơ cá nhân mà gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Cơ chế nào để xác định dữ liệu bị chỉnh sửa? Tiêu chí đánh giá tính khách quan ra sao? Nếu không có hướng dẫn chi tiết ở cấp thông tư hoặc quy chuẩn kỹ thuật, nguy cơ áp dụng thiếu thống nhất là điều có thể xảy ra.
Nghị định cũng đặt ra nguyên tắc không xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và các quyền hợp pháp khác, đây là “hàng rào pháp lý” quan trọng. Tuy nhiên trên thực tế, ranh giới giữa giám sát vì lợi ích cộng đồng và xâm phạm quyền riêng tư đôi khi rất mong manh. Ví dụ: camera ghi nhận hành vi vi phạm giao thông có thể vô tình thu thập cả hình ảnh, thông tin cá nhân không liên quan. Việc lưu trữ, xử lý và tiêu hủy dữ liệu này cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh lạm quyền.
"Ở góc độ pháp lý, tôi cho rằng song song với Nghị định này, việc thực thi nghiêm các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân là yếu tố quyết định tính hợp hiến, hợp pháp và sự chấp nhận xã hội đối với cơ chế mới"- LS Linh nói.











